Evidon-me a gar va zud, va yezh, va bro / Ha kement zo enni : reier, brug ha derv, / Me zo gwelloc'h ganen gwelet an heol e Breizh, / Klevet trouz ar mor don o krozañ a-hed an deiz, / Bezañ paour, reuzeudik ken a rankin mervel, / Eget bezañ eürus en ur vro all a-bell, / Ma ve ret din eno mougañ ar garantez / A zo krog em c'halon, evel tan ur fornez.
Pediñ a reomp al lenner da zigareziñ an dro-bluenn, hag a zo ponner alies. Kalz ponneroc'h e vije bet, avat, ma ne vije ket bet hor c'heneil Kenan Kongar evit reizhañ al labour e-keñver ar yezh.
Kaoz e [sic] oa war Arvor ar sizhun ail, eus ar « Roazhoneg » pe vrezhoneg Breizh-Uhel. Eman ar « roazhoneg » o teurel gwrizioù e kêrioù ail Breizh-Uhel. Tra vev eo ur yezh : kreskin hag ober berzh a ra, pa vez graet war he zro ; ha kivizan ha raervel. pa vez dilezet.
Mont a raent o-daou dre an hent-karr ; er c’harzh, al laboused a gane hag a c’hwitelle, seder, ha pep hini anezho a gomze en e yezh.
— « E peseurt yezh e komze an diaoul ? » — « E latin ? » — « E Brezhoneg ? »
Gwir eo, er mare-se ne veze ket klevet ar vugaligoù o trailhañ gallegach dre an heñchoù ; holl a raent [sic], krennarded koulz ha merc'hed, gant ar brezhoneg dalc'hmat, er gêr, er c'hatekiz, er parkeier pa vezent o vaesa pe o neizhata, e pep lec'h nemet er skol, rak eno e veze krozet dezho, ha kastizet e vezent zoken gant ar « Symbol » [sic, simbol], ar « Vuoc'h goad », kerkent ha ma tifloupe diganto ur ger en o yezh vroadel.
Ne dremene ket hep gouzout pegoulz en deveze d'ober gant ur mailh war hon yezh.
Ne ouie ket Emil hon yezh, met intent a rae moarvat ne oad ket o lavarout dezhañ : « Deiz mat, Aotrou, deuit ’ta aliesoc’h d’hor bete ! »
Siwazh, ne veze ket kelennet ar brezhoneg e kloerdi Landreger, met da vihanañ kammed na gant den ne veze graet buhez d'an neb a felle dezhañ komz hon yezh [sic].
Ne ouie ket e c’hwitje ganin kaer en divije c’hoari, ha dre se [dre-se] klask a rae bepred, gwech e galleg, gwech e brezhoneg, ar gwellañ tu d’ober din plegañ, ha biken n’am bije kredet am boa un tad ken distagellet mat en div yezh.
ha neuze ivez pakadoù frazennoù er yezh arnevez-se difetis ha sec'h hag o devoa poan d'ober hent betek spered ar selaouerien
Bez' e c'heller diwar neuze gwelout gwez uhel war an drem[m]wel, eno emañ 'Enez an Arc'hant', pe Nenge Sika e yezh ar ouenn nkomi a zo o tudañ ar vro.
Adroet eo bet o lufr a-ziagent eta ken d'ar gwerinier-liv eus ar XVvet kantved er prenestrier uhelañ, ken da grouadennoù an XIXvet kantved evel livadurioù Yan d'Argent - en o zouez an hini ma weler un ael o reiñ donezon ar yezh vrezhoneg d'an Tad Maner hag a zlefe pep Yann desk-e-yezh mont da welout paneveken ur wech en e vuhez ! - pe ar c'haelioù chantele en houarn goveliet, e-touez mil tra all.
Ur wezh tremenet mare an darempredoù feuls ha lazhus, setu ma oa deuet hini an deskiñ an eil diwar egile, ha ma krogas skrivagnerien broadoù nevez Europa da sevel e latin, pe en o yezh c'henidik, oberennoù liesseurt, en o mesk stummoù romanekaet, eeunaet ha krennet eus oberennoù Homeros, Platon, Haristot...
Hogen mard eo bet a-holl-viskoazh mil anavezet Ilias hag Odisseia Homeros, den, avat, e Breizh, ha din da c'houzout bepred, ne'n devoa klasket o c'hinnig d'ar vrezhonegerien eus hon amzer-ni en o yezh vroadel.
Mots précédents
Mots suivants
yezhadur