Plus d'options

Prononciation

Fréquence d'emploi : 

Attesté dans : 
NDBF
GBAHE

Variantes historiques ou dialectales attestées : 
2
Afficher les variantes

Formes fléchies : 
9
Afficher les formes fléchies

Définition :  Masquer la définition

1. (db. an dud) [1499, 1732, 1850, 1927, 1931, 1985] A oar seveniñ peurvat un ober bnk. [1985] Brudet eo an dud-se da vezañ moraerien eus ar re ampartañ. Bezañ ampart da ober udb. Dont da vezañ ampart war un danvez, ur vicher, un dachenn bnk. & Trl. Bezañ ampart diouzh udb. : gouzout ober udb. disi. Na'z po ket ezhomm da ober kig-ha-farz : n'out ket c'hoazh gwall ampart diouzh an dra-se. HS. barrek, gouest, akuit. 2. (db. an doareoù ober) [1931, 2012] A zegouezh mat evit seveniñ kempenn udb. [2012] Ne oa ket anv a c'houlenn war-eeun : marteze avat, dre emziskouez ampartoc'h... Kavout un tu ampartoc'h d'ober udb. 3. [1732] Oberiant e kement tra a seven. 4. (db. ar vugale) [1732] Lemm e spered diouzh e oad. Ur bugel ampart. 5. (db. an dud, korf an dud) [1659, 1850] A vent vrav, nerzhus. [1850] Ampart-bras eo deuet ho mab. HS. bagol, postek.

Exemples historiques : 
29
Masquer la liste des exemples

apert

1499
Référence : LVBCA p26 ('adroit, habile')

den ampart

1659
Référence : LDJM.1 pg braue homme

ampart

1659
Référence : LDJM.1 pg ampart

ampartañ

1732
Référence : GReg pg agissant

ampartoc'h

1732
Référence : GReg pg agissant

ampert

1732
Référence : GReg pg actif, adroit, éveillé (vif, agissant)

apert

1732
Référence : GReg pg adroit, diligent (ente), éveillé (vif, agissant)

ampartoc'h

1732
Référence : GReg pg habile (Habile, expeditif, diligent.)

en ur feson ampart

1732
Référence : GReg pg habilement

ampart

1732
Référence : GReg pg accompli, agissant, diligent (-e), habile (Habile, expeditif, diligent.)

ampartañ

1732
Référence : GReg pg habile (Habile, expeditif, diligent.)

ampartañ

1732
Référence : GReg pg habile (Habile, expeditif, diligent.)

Ampart-bras eo deuet ho mab.

1850
Référence : GON.II.HV pg ampart (Votre fils est devenu bien robuste, bien agile.)

ampart

1850
Référence : GON.II.HV pg ampart (Qui est d'une taille avantageuse. Dispos. Robuste. Vif. Agissant. Actif. Agile.) (En Corn., "corpulent").

Daou zervezh a-raok edo ganeomp-ni e Kergidu, ampart ha skañv e c’har, o klask ar re vac’hagnet, ha bremañ eo beziet e bev : Hag eñ a yoa drouklivet ! Truezus e oa sellet outañ !

1878
Référence : EKG.II p.52

Ivez "ampart", "dorniet-mat", "gouest", "barrek".

1923
Référence : SKET p.153, « Geriadur ar "Skelta Segobrani" (an daou levr kenta) » "akuit : habile, exercé ; capable (de)".

Eno em eus graet hent, a-hed devezhioù, war straedoù ur geoded ec’hon-divent, kozh evel an douar hag ar bed, mamm holl geodedoù an douar, kelennerez ar re fur, magerez ar ouizieien, krouerez tud ampart en holl arzoù ha micherioù.

1923
Référence : SKET p.16

Derkeia a ziwiskas he gouriz aour kizellet-ampart hag a wiskas en e lec’h ar gouriz arem.

1923
Référence : SKET p.105

A-benn ur pennad ec’h eveshaas na rae he c’hoarezed, war-bouez poaniañ, hag i roeñverezed ampart hag o roeñvat reizh, nemet kas en enep d’an tu ma strivent hag en enep dezhi hec’h-unan.

1923
Référence : SKET p.108

Dizaon, eeun, gwirion, leal, karantezus, azaouezus ouzh dremm-den ken ma n’houljent flemmañ ur c’har dezho pe ur c’heneil dre ober pe dre c’her, kehelus d’an doueed, doujus d’an anaon, leun a boell hag a veiz, oberiat, akuit en emgannoù, ampart el labourioù-peoc’h, evel-se ez oant pa lavaran !

1923
Référence : SKET p.121

Deut da benn e gelennidigezh, Vindosêtlos, pa guiteas Abalos da zistreiñ war an douar-bras, a oa kerkoulz banner-goaf ha Gaisomaros, ken ampart gwareger ha Nodons Lamargentios.

1924
Référence : SKET.II p.20

ampart

1927
Référence : GERI.Ern pg ampart (Dispos, agile, adroit)

ampart

1931
Référence : VALL pg adroit, adroitement, artiste (habile)

- « Penaos ober ? » -« Kaout ur skrivagner ampart d’o adskrivañ e brezhoneg eeun, da drouc’hañ enno ar pezh ‘zo re hir, da aozañ pred diouzh blas an dud a-vremañ. »

1944
Référence : EURW.1 p.96

Spi am boa da ziskouez d’am c’heneiled n’oa gwaz ebet ampartoc’h war ar vicher-se eget paotred Priel, da vihanañ ar re o devoa an eurvat [eurvad] da vezañ diwar dud a vor.

1954
Référence : VAZA p.107

A-drugarez d’am mamm, ampart e oan a-vihanik evit pezh a selle ouzh kanañ ha lenn notennoù ; dont a ris ’ta a-benn eus tri pe bevar fennad tennoc’h-tenn, ha setu laouen an Aotrou Farigoul, ha me ’ta ! ne oa ket neuze an holl lorc’h e Pariz !

1954
Référence : VAZA p.81

Darn o klask va frealziñ a skoe goustadik war va skoaz, darn all, ampartoc’h c’hoazh, a stage da huanadiñ pe da satouilhat ne ouien ket petra a-zivout madelezh an Aotrou Doue.

1955
Référence : VBRU p.9

Brudet eo an dud-se da vezañ moraerien eus ar re ampartañ.

1985
Référence : DGBD p19

Amjestr e oa an diviz da gemer - pezh a oa lavarout nebeut - hag evitañ da gaout peurliesañ fiziañs ennañ e-unan, e krogas da c'hoantaat kaout ali unan all. Ne oa ket anv a c'houlenn war-eeun : marteze avat, dre emziskouez ampartoc'h...

2012
Référence : DJHMH p47

Note d'étude

Resisaet e vez gant Kervarker e geriadur ar Gonideg e dalvez "ampart" kement hag ar ger gallek "corpulent" e Bro-Gerne.

L'Office public de la langue bretonne