Office public de la langue bretonne
holl
Katell zo lavaret ha deuet digant 'Coste' [gresianeg κατά moarvat] pehini a dalv kement da lavaret evel holl ha digant 'ruine' [latin 'ruina' moarvat], peheny a dalv kement da lavaret evel trebuchañ pe gouezhañ, ha rak-se Katell a dalv kement da lavaret un trebuchañ universel; rak edifis en aerouant zo dreizi hag enni an holl trebuchet[.]
holl
Ur c'hleñved didruez hag a skign dre'r bed-holl Ar spont hag ar marv, pa deu d'en em ziroll, Kleñved aes da bakañ, taolet eus an neñvoù, Da skarzhañ pizh an douar eus e holl dorfejoù, Ar vosenn hec'h anv, a stlape en ifern Loened a-vagadoù kaset ganti d'ar bern. Ne zianalanet holl, holl avat e oant skoet, Hep debriñ nav evañ e choment evel mantret, Al leon koulz hag ar bleiz, e-kichenik an oan, Al louarn tost d'ar yar hep ober mik na mann. An durzhunell zoken, kollet he c'harantez, Ne ziskoueze d'he far nep laouenidigezh.
Ac’hano en em skignas ar gwarezadur diouto war an holl vro dalc’het gant bagad Nemetos (1).
holl : en [holl] d’an [holl].
Laouen-meurbet Janedig : seblantout a rae dezhi penaos e oa bet krouet ha ganet evit bezañ pinvidik, evit azezañ eus [ouzh] taol gant ar markizezed, evit debriñ meuzioù aozet gant ur mestr-keginer, evit bezañ servijet en pladoù arc’hant gant mitizhien aketus, soupl a gorf hag a spered evit ober he holl c’hoantegezhioù.
a-ouez d'an holl
E-pad m'edomp a-zevri gant hol labour hag o varvailhañ, unan ac'hanomp hor-seizh a c'harmas : "22 !", ha raktal ar c'hwec'h all a vanas war-dav hag a reas an neuz da drevellat gwashoc'h eget biskoazh. Holl e ouiemp mat-tre - bep a dammig skiant hor boa prenet e stal delt an demezell Warandero a Doullarc'hwen - peseurt ster en doa ar youc'h "22 !".
holl
dre youc'h an holl
en holl
netra en holl
kemennet d'an holl
Nann, siwazh ! al loened ne gomzont mui evel diagent. Kollet eo ganto, e feson, o holl zeskadurezh.
An holl a selaouas.
Ker gwenn e oa hag al liñser ma oa kuzhet dindani, ha dianaoudek eus an holl draoù a oa en-dro dezhi.
Just eo, Job, e vefe ho lodenn brasoc’hik eget va hini, mes pas re vras en holl.
Ar marichal a savas e benn. E fri a oa o wadañ. Ne gomprene ket re vat en holl ar pezh a oa c’hoarvezet. C’hoant en doa da lavarout : Petra an diaoul on deuet d’ober amañ ?
[H]ag an hini kreñv er c'hafe, hini kreñv adarre, « da riñsañ ar werenn », ha goude holl, pa oa 'n em dennet ar merc'hed da bourmen d'al liorzh, pe aet d'ar gousperoù, boutailhadoù sistr stouvet war an daol, ur jeu c'hartoù pe zaou, ha lonkañ betek koan, hep sevel nemet evit mont da adreiñ d'an douar ar pezh a vad a oa bet digantañ.
E zilhad soudard a voe lezet gantañ da vont kuit ; pa oan bugel am eus soñj bezañ kavet brav an doupenn reun ruz a oa war e chako lêr, hag ar fourajerennoù ruz kordennet, gant brochennoù kouevr a veze a-istribilh ouzh ar skoaz, hag ar c'hleze meur gant e zornell kouevr, a oa e-pign ouzh speurenn ar gambr, hag a veze miret holl gantañ evel eñvorennoù e amzer verr a varc'heger.
- Va galvedigezh, dimezell ! Me 'zo va youl galonekañ bezañ beleg Doue ha manac'h. Mar don [sic "Mard on"] harluet amañ, keit-all, gant kalzig [kalzik] eus va c'henvroiz, eo peogwir eo bet kaset kuit diouzh Bro-C'hall, da heul ul lezenn disakr, an holl Urzhioù Relijiel.
(Davedout e teuomp, rouanez an neñv, gant levenez, ha kalonek, holl a-gevret…)
Palmira Manso y de la Torre ?... Boued an argoll, e-giz holl verc'hed Eva...
Kousket dous eo e holl genvreudeur, pep hini en e logig wenn, klozet diouzh bali ar gambr voutin gant ur ballenn lien tanav.
Bep gwener d'abardaez, e vez bodet, hervez ar Reolenn, an holl zanvez-leaned hag ar vreudeur-lik e chapel ar gouent evit «anzav » a vouezh uhel, dirak an holl, hag a-youl-kaer [sic], un torr pe dorrig d'ar Reolenn.
Ni 'zo ret dimp dioueriñ plijadurezhioù saotret an douar, stignañ ma rankomp hon holl strivoù davet ur Peurvad, mennet ivez gant Doue.
Aet e oa kuit an holl bederezed... nemet maouez du-wisket an neiz[h]eur.
Er-maez, koulskoude, kantadoù ar beufideg [sic « a veufideg »], ar pennglaouiged [sic « a bennglaouiged »], ar mouilc’hi-argant [sic « a vouilc’hi-argant »] hag ar filiped [sic « a filiped »] bliv, bodet holl el liorzh, al lec’h nemetañ gant gwez, a-hed levioù ha levioù tro-dro, a oa d’o heul kaniri ha cholori, ur vouzarenn dudius.
- Me ho salud, Mari, leun a c'hras, an Aotrou Doue 'zo ganeoc'h, binniget oc'h etre an holl wragez, ha binniget eo frouezh ho korf, Jezuz !
Gwashañ 'tra [sic "tra"], mar bez un dro bennak dastumet ha moulet va holl oberennoù, ne vo ket kavet en teskad ar pezh-se c'hoariet dirak kement a dud ur sadorn da noz, gant va mammig o wiskañ hag o tiwiskañ ar c'hoarierien.
Kerse eo ganin, rak miret am boa holl luc'hskeudennoù va yaouankiz ha daoust ha ma krogent da zislivañ, plijout a rae din sellout outo ; met allas, goude an Dispac'h manet eo e Rusia ar fentusañ re, gant meur a deñzor all.
Na rog, na poultr, na druzoni n’ho pije kavet war e dammoù dilhad, hag un « aotrou » a oa ivez ar foeter-bro-mañ, eme an dud, un denjentil eus gouenn markizien «la Tronchée » kollet ganto o holl beadra e-pad an Dispac’h bras.
Fent ho po, emichañs, o klevout pegen marc’had-mat e kouste en holl d’an holl bevañs ha studi e Landreger.
Daoust ha m’edo neuze er skol e Breizh-Veur, ganti e veze dalc’hmat va holl spered, ha honnezh an hini eo am skoazellas hag a roas din nerzh er sulvezh-se.
Sebezet e vanfe moarvat o lenn kement-mañ, rak n’eo ket ganti ez on bet dimezet, gwech ebet n’am eus graet dezhi al lez, ha goude se n’eo bet evidon na muioc’h na nebeutoc’h eget holl verc’hed all ar bed-mañ.
Fellout a ra din amañ trugarekaat ar beleg-se hag e holl genlabourerien e Landreger.
Degouezhout a rae d’an hini gozh ha din debriñ yod pe grampouezh (2), met alies am beze ivez kig mat da glakañ, da skouer « bistek » hervez ma tistage, aozet gant hec’h holl skiant keginerez hag e c’harantez a oa evel galloud an Aotrou Doue, da lavarout eo, divent hag en tu-hont da gement tra ’zo.
Hogen, ne voe kemend-all a zifrae hag a largentez nemet ur c’holl-amzer, hepmuiken, rak kerkent ha ma voemp erru du-hont, e tisklerias ar Saozon d’hon admiral ne felle ket dezho bezañ skoazellet gant an estren : barrek e oant, emezo, d’ober o-unan war dro poblañs ar vro evit pezh a selle ouzh ar bevañs, al lojeiz hag an holl draoù all a vije ezhomm diouto.
Holl e tleent bezañ ensellet gant ar Prezidant Teddy Roosevelt, kenderv ha war an dro tonton Franklin Delano R. pennrener Amerika e-pad ar brezel diwezhañ.
Hogos bemnoz e veze ivez martoloded all o prejañ war hol listri-ni, ha hervez ar reolenn peb a dortad a rankent ober, rak ur wech e tichañsas din klevout hon eilgabiten o kenteliañ ar ganol[i]erien oc’h ober ouzh taol war-dro kouvidi an deiz-se ; « ha taolit pled, paotred, emezañ, mar gwelan unan hepken eus ho mignoned estren e-tailh d’ober goude koan ur gammed war ar pont kuit a ruilhal raktal a-hed e gorf, kraouiet e viot ganin holl gwitibunan ! »
Kristen ebet ne oa en iliz d’an ampoent-se, ha stagañ a ris da bediñ evel ma ouien, gant va holl nerzh, gant va holl fiziañs, ken ma teue an dour war va daoulagad.
Ken stank ha grizilh e kouezhe war ar c’hlazenn dirak ar beorien santimoù ha gwenneien, ha d’ar c’houlz-se, kristenien, e vire c’hoazh ur gwenneg a netra e holl dalvoudegezh.
Neuze, ma den, e lez ar varn, / ' Tiskuilhi buan holl pe zarn.
En holl c'herioù-se e teu war-wel ar wrizienn ntang [gwenn].
D'ar poent-se e ranker menegiñ e vo tu da rannañ priz an telloù-kastiz etre an holl dud, ar pezh na vo ket tu d'ober ma vez kondaonet hini pe hini da vont d'an toull-bac'h...
Sevel ur vouezhiadeg keodedel pe un dilennadeg nevez, met war an dachenn bublik hag hep sikour an dud e karg -evit lakaat an estrañjourien da votiñ da skouer peogwir n'o deus ket gwir d'en ober-; boikotiñ an dilennadegoù, chom hep kemer perzh, votiñ -ha displegañ ar rag hag ar perag d'an holl dre ar mediaoù !-.
"Bec'h de'i, tudoù! Goude kregiñ ez eo echuiñ," emezon dezhe da reiñ kalon dezhe rak me ma-unan a wel an holl gempenn-se evel un aner.
Er vro-mañ e touell an holl re ar re all. Reoù zo a ra evel pa labourfent, reoù all evel pa adreizhfent, reoù all c'hoazh evel pa lakafent al lezenn da dalvezout.
Mots précédents
Mots suivants
holl