Plus d'options

Prononciation

Fréquence d'emploi : 

Attesté dans : 
NDBF
GBAHE

Formes fléchies : 
8
Afficher les formes fléchies

Définition :  Masquer la définition

I. 1. Lec'h distro a zere mat evit kuzhat ub., udb., evit mont da guzhat. Klask ur c'huzh da ub. Dizoleiñ ur c'huzh. [1878] [...] evit ober un nor vras a-walc’h da vont er c’huzh ha da zont er-maez hep direnkañ netra er gampr. 2. Bod, repu. Klask kuzh e-touez al lann. Difennet d'an holl reiñ kuzh ha golo dezho. [1877] Pa deuas an deiz, e soñjas klask kuzh hag un tamm bara en tu pe du, rak ne grede ket distreiñ d’e leandi. [1878] Edont, Jañ-Mari ar Flo[c'h] hag eñ, o klask ul lec’h bennak goudor a-walc’h da ober ti da reiñ golo ha kuzh d’an Aotrou Lejeune. 3. Trl. Kuzh an deiz : serr-noz. HS. kuzhiadell, toull-kuzh. II. A. Tr. ar. E KUZH DA, OUZH UB. : hep d'an den-se gouzout. Graet en doa an dra-se e kuzh d'e vreur. Debriñ a rae chokolad e kuzh ouzh e vamm. [1877] E-pad m’edo an "arme noar" o laerezh e ti ar re binvidik, Roparzh Mengi a yae, e kuzh, eus an eil ti d’egile. B. 1. (db. an heol, al loar) MONT DA GUZH : mont diwar wel, diskenn dindan rizenn an dremmwel. Aet e oa an heol da guzh. 2. BEZAÑ, CHOM, MONT DINDAN GUZH : bezañ, chom kuzhet, mont da guzhat. 3. [1878, 1944, 1954, 2015] DRE GUZH : dre laer, hep na vefe disklêriet. Kuitaat ur vro dre guzh. [1954] [...] ur seurt skeudennoù treuzwelus na vezont gwerzhet nemet dre guzh. [2015] Stourm dre guzh. 4. E KUZH : hep gouzout d'ar re all. Disklêriañ udb. da ub. e kuzh. C'hoarzhin e kuzh : hep diskouez. 5. DIWAR GUZH : anez na oufe den. Silañ binim diwar guzh e kalonoù an dud.

Exemples historiques : 
61
Masquer la liste des exemples

kuzh

1499
Référence : LVBCA p128 (celement)

e kuzh

1659
Référence : LDJM.1 pg (en) cachettes, derriere, en (cachette)

e kuzh

1732
Référence : GReg pg (à la) dérobée

dindan guzh

1732
Référence : GReg pg fugitif (-ive, errant, caché, pour crimes, ou pour dettes)

friponet e kuzh

1732
Référence : GReg pg filouter (pp.)

friponiñ e kuzh

1732
Référence : GReg pg filouter, griveler (faire des profits secrets & illicites dans une commission, Van.)

kavailhañ e kuzh

1732
Référence : GReg pg cabaler (faire une cabale, une conspiration secrette)

kuzh

1732
Référence : GReg pg (une) cache

kuzhioù

1732
Référence : GReg pg (une) cache

kuzh

1732
Référence : GReg pg (une) cache

kuzhoù

1732
Référence : GReg pg (une) cache

kuzh

1732
Référence : GReg pg (en) cachette

e kuzh

1732
Référence : GReg pg (en) cachette

tennañ e kuzh war ur re bennak

1732
Référence : GReg pg canarder (quelqu'un)

tenniñ e kuzh àr unan bennak

1732
Référence : GReg pg canarder (quelqu'un)

dimiziñ graet e kuzh

1732
Référence : GReg pg (mariage) clandestin

bank flodus ha malisius graet e kuzh

1732
Référence : GReg pg (banqueroute) clandestin(e)

e kuzh

1732
Référence : GReg pg clandestinement, furtivement (à la derobée)

e kuzh

1732
Référence : GReg pg clandestinement

Emañ pell zo endan guzh.

1732
Référence : GReg pg fugitif (Il est depuis long-temps fugitif.)

Emañ pell zo dindan guzh.

1732
Référence : GReg pg fugitif (Il est depuis long-temps fugitif.)

neb zo endan guzh

1732
Référence : GReg pg fugitif (-ive, errant, caché, pour crimes, ou pour dettes)

kuzhioù

1850
Référence : GON.II pg kûz (En Vannes, kûc'h, Pl. eu).

Perak hoc'h eus-hu graet an dra-se e kuzh ?

1850
Référence : GON.II pg é-kûz (Pourquoi avez-vous fait cela en secret, en cachette ?)

e kuzh

1850
Référence : GON.II pg é-kûz (En secret. Secrètement. En cachette. A la dérobée. Furtivement. Clandestinement)., enn-amc'houlou, enn-diswel

kuzh

1850
Référence : GON.II pg tuoni, pg kûz (Cache, lieu secret, propre à cacher quelque chose. Cachette. Secret. Retraite).

kuzhioù

1850
Référence : GON.II pg kûz (Cache, lieu secret, propre à cacher quelque chose. Cachette. Secret. Retraite. Pl.)

E kuzh

1850
Référence : GON.II pg kûz (en cachette, en secret, secrètement).

kuzh

1850
Référence : GON.II pg kûz (En Vannes, kûc'h).

kuzh

1850
Référence : GON.II pg kûs, pg kûz (Cache, lieu secret, propre à cacher quelque chose. Cachette. Secret. Retraite).

Arabat, emezañ, arabat gwerzhañ 'n douar Hor beus bet digant hon tadoù, Rak den, eveldon-me, ne oar Ez eus dindan ar pengennoù Ur c'huzh a zo leun a arc'hant

1867
Référence : MGK p30

Me, eus va zu, a zalc’ho mat d’am ger, ho kuitaio hiriv hag a glasko en tu bennak un tamm kuzh.

1877
Référence : EKG.I. p.244

E-pad m’edo an "arme noar" o laerezh e ti ar re binvidik, Roparzh Mengi a yae, e kuzh, eus an eil ti d’egile.

1877
Référence : EKG.I. p.196

Etre hanternoz hag un eur, an Aotrou de la Marche, goude bezañ lakaet dilhad all, a deuas, dre guzh ha dre a-dreñv kêr, da vaner an Aotrou de Poulpiquet-Koatlez, a yoa o chom er Gernevez.

1877
Référence : EKG.I. p.16

Pa deuas an deiz, e soñjas klask kuzh hag un tamm bara en tu pe du, rak ne grede ket distreiñ d’e leandi.

1877
Référence : EKG.I. p.43

Ar manac’h a yeas en e guzh, ha Job Karo ha Dider Krogennek a yeas o-daou war-zu leandi Sant-A[l]bin.

1877
Référence : EKG.I. p.47

Da stankañ an toull, e voe lakaet ur pres ledan, daou stalaf warnezhañ ; eus a gein ar pres e voe lamet div banell evit ober un nor vras a-walc’h da vont er c’huzh ha da zont er-maez hep direnkañ netra er gampr.

1878
Référence : EKG.II p.217

Me 'gred ivez 'ta ec’h en em gavo amañ adarre, warc’hoazh abred, ar c’habiten gant e soudarded, da c’houlenn digant perc’henn an ti-mañ perak e talc’he e kuzh an daou veleg a zo aet gantañ hiriv.

1878
Référence : EKG.II p.255

Edont, Jañ-Mari ar Flo[c'h] hag eñ, o klask ul lec’h bennak goudor a-walc’h da ober ti da reiñ golo ha kuzh d’an Aotrou Lejeune.

1878
Référence : EKG.II p.191-192

Mont ha mont a raent ken na zistagent tammoù taouarc’h gant beg o botoù ; sur e oant eus o zaol, rak n’oa na ti, na koad, na kleuz ebet zoken e nep tu, n’oa nemet aod ha tevenn ; n’oa ket ivez ‘ta tamm kuzh ebed e neblec’h.

1878
Référence : EKG.II p.188

D’an iliz, e kuzh, ‘c’ha e berr, / Laerezh ‘ra kef ‘n [a]otro[ù] sant Pêr, / Ha, da serr-noz, ti an Ostiz, Yann da evañ ‘vel ur bouc’hiz ! / Ar jist[r] neve[z] ‘zo mat ha dous : / o lonkañ na skuizh hon marmouz / ‘Barzh ar barrouz, ar pinvikañ, / Muioc’h me[z]v na c’helfe be[z]añ. /

1898
Référence : KZVR Supplément à la Croix des Côtes-du-Nord du dimanche 23 janvier, p.2

Hag int bremañ dindan guzh e-mesk ar raoskl, en o meno skrapat hini pe hini.

1923
Référence : SKET p.135

E kuzh edo e vag e-kreiz ar raoskl rag-eeun d’al lec’h m’en em gave ar maouezed.

1923
Référence : SKET p.134

Adal ma ’z ae an heol da guzh edo pobl Vanos a-bezh gronnet el lec’h-se a-hed bevenn ar c’hoad.

1923
Référence : SKET p.60

Kouronket dezhañ, ez a da guzh a-dreñv ur roc’h, e las-bann en e zorn.

1924
Référence : SKET.II p.22

kuzh ar gwele

1931
Référence : VALL pg alcove

Mes ar vrud a redas betek divskouarn « Juluen » e skriven dre guzh rimadennoù difennet ; pa voe serret ar studi e voe graet ur furch em boest, hag e voe kavet ur c'haier warnañ bep seurt istoriou mat ha fall, lod e galleg[,] lod e brezoneg.

1944
Référence : EURW.1 p42

Pa'z aen da graoña en-dro d'ar Buenoù, he c'haven en ur prad o vaesa he saout, hag azezet en he c'hichen e-pad eurvezhioù a gaven berr, e konten dezhi netraigoù, e raen dezhi cherisoù ; evel daou labous digabestr dindan heol an neñvoù, ne wele hini ac'hanomp, a-dra-sur, droug ebet er blijadur a gemeremp oc'h en em gavout e kuzh ouzh an holl.

1944
Référence : EURW.1 p45

Ma lennadurioù a zeue d'am spered, rak dre guzh em boa lennet Alfred de Musset ha Lamartine ; lennet em boa 'Marie', barzhoneg divarvel Brizeug ; evidon, ur barzh a ranke kaout un dousig da ganañ ; ne soñjen ket n'em boa nemet 16 vloaz hanter

1944
Référence : EURW.1 p45-46

Hag e krogis da sevel, dre guzh, e-pad studioù hir an abardaez, rimadelloù ha kontadennoù brezhonek, a lennen e-barzh ar porzh, hag e-pad ar baleadegoù, d'am c'hendiskibien.

1944
Référence : EURW.1 p42

Pa oan bihan e weled toull ur c'haran war bord hent Mil-ar-Prad, hag ac'h ae dindan an douar betek kavioù ar c'hastell-kreñv, hag a roe an tu d'an difennourien da vont kuit dre guzh, ma vijent e riskl da vezañ paket.

1944
Référence : EURW.1 p17

Da serr-noz e pignas war hol lestr-reder un ofiser ken du all o klask eskemm evit galoñsoù ha nozelennoù aour bananez ha frouezh all ar vro, ha zoken, emezo, taolennoù gant gisti noazh warno, ur seurt skeudennoù treuzwelus na vezont gwerzhet nemet dre guzh.

1954
Référence : VAZA p.96

E widre ma laka chalet ; / Dre guzh e stourm kreñv ha kalet, / Da fall e tro bremañ an traou / Hag ouzhin 'ra ar gwashañ gaou.

1960
Référence : PETO p30

Ma urzh zo groñs ; n'er c'hlevi ken : / E pe doull kuzh emañ an den ?

1960
Référence : PETO p39

Hiriv, dre heñchoù leun a fank, / Karroñchoù don, lanneier frank, / A-dreuz ar pri, a-dreuz ar vein, / War-zu ur vilin, me o blein, / Ur vilin-dour, en ul lec'h kuzh, / A gerzh en-dro gant kas ur skluz, / Ma aozer enni, 'vit mab-den, / E-lec'h bleud flour, poultr kras hepken, / E-lec'h bleud gwenn d'ober bara, / Hini du-pod d'en diskarañ.

1960
Référence : PETO p60

Hi eo a zeuas, dre guzh d'ar re-mañ, ha goude ma voe bet lazhet ganto ar Predour, mestr-skol en Edern, ha Gorager, person touer parrez Brieg, da gemenn d'an David pe venoz o devoa graet diwar e benn. Person Goezeg n'he c'hredas ket hag, e-lec'h tec'hout da guzhat, a chomas en e bresbital. Kavet e voe eno gant e vuntrerien hag e kollas evel-se e vuhez.

1960
Référence : PETO p.8

Ac'hano e weler war an tu kleiz pleg-mor ar Gabon o vont da sankañ e diabarzh ar vro, etre torgennoù koadek, ha war an tu dehou, digor-bras war an donvor, ma weler o tiskenn ennañ kantenn melenruz an heol o vont da guzh.

1985
Référence : DGBD p.47

ha pa zeue a-benn da vorediñ, ne oa ken evit he gwelout oc'h en em silañ e kuzh e-barzh tiez morgousket, pe o fiñval herrek-ouzh-herrek betek ar vezevell zoken, a-dreuz milendalloù anvevenn ar gêr

2012
Référence : DJHMH p23

Met dirak an holl e vez asumet ar pezh a vez graet: ne c'haller ket bezañ kiriek en ur mod seder pa stourmer dre guzh.

2015
Référence : DISENT p49

Goulenn a reont ma vo lamet al lezenn Z hag a ro nerzh da brevesadur dre guzh ar servijoù publik.

2015
Référence : DISENT p128

Kaoz a oa bet eus se zoken war ar gazetenn lec'hel, treizhidi war-guzh, daou vugel.

2023
Référence : DREAM p.47

L'Office public de la langue bretonne

Réseaux sociaux