Plus d'options

Prononciation

Fréquence d'emploi : 

Attesté dans : 
NDBF
GBAHE

Définition :  Masquer la définition

I. H.b. Stad a zenjentil. Unan anavezet dre e noblañs. Al lesanvioù noblañs. Noblañs a-berzh tad. [1878] Lez da noblañs a-gostez, hag ivez da aotrou, bremañ n’eus nemet sitoianed. & Bezañ kouezhet eus e noblañs : bezañ kollet e lesanv noblañs. II. B., ISTOR 1. (en unpenniezhioù Europa) AN NOBLAÑS : stad an dud a renk uhel a oa gwirioù dreist da re ar werin en o c'herz dre o gwad : rummad an dudjentil. Bezañ eus an noblañs vrasañ, uhelañ. Noblañs Breizh. & Ent strizh (er rouantelezh c'hall) An noblañs kozh : an noblañs a oa anezhi a-raok an Dispac'h gall. [1877] Er c’hiz-se a rae an noblañs kozh. 2. (en unpenniezhioù kozh) Hollad diskennidi tudjentil ar Renad Kozh zo bet lezet o lesanvioù dezho. 3. Dre ast. (gant talvoudegezh un anv lies) Tudjentil. [1878] [...] an noblañs kozh a rankas kuitaat o bro, pe mont d’ar prizon, hag alies d’ar marv. Noblañs, bourc'hizien ha kouerien. [1954] Evit gwir nebeut a dra o deveze da ziyalc’hañ : dek gwenneg, pevar real, hag eizh real evit ar re binvidikañ, noblañs ha bourc’hizien lorc’hus.

Exemples historiques : 
33
Masquer la liste des exemples

noblañs

1659
Référence : LDJM.1 pg noblesse

an dibab eus an noblañs

1732
Référence : GReg pg fleur (La fleur de la noblesse, l'élite.)

an diuz eus an noblañs

1732
Référence : GReg pg fleur (La fleur de la noblesse, l'élite.)

ar choaz eus an noblañs

1732
Référence : GReg pg fleur (La fleur de la noblesse, l'élite.)

ar jentilañ noblañs

1732
Référence : GReg pg fleur (La fleur de la noblesse, l'élite.)

Fontet eo e noblañs war ditroù mat.

1732
Référence : GReg pg fonder (Sa noblesse est fondée sur de bons titres.)

bann an noblañs

1732
Référence : GReg pg ban (arriere ban, convocation des Nobles, & des non Nobles qui tiennent des Fiefs à la charge de servir le Roi à leurs dépens, dans les besoins de l'Etat)

asamblezon an noblañs, ar re nobl

1732
Référence : GReg pg convocation (des Prelats, de la Noblesse)

Kompagnunezh vras a noblañs gant kezeg harnezet, ha arosioù akipet, evit kompagnunekaat ur Priñs, pe, un Ambasadour bennak, en ur pompad dreistordinal.

1732
Référence : GReg pg cortege (compagnie de Princes en quelques ceremonie pompeuse)

foll gant e noblañs

1732
Référence : GReg pg descendu (de la côte de Jupiter)

an noblañs

1850
Référence : GON.II.HV pg noblañs (la noblesse. le corps des gentilshommes).

Strollañ a reas an noblañs.

1850
Référence : GON.II.HV pg noblañs (il assembla la noblesse).

Gronnañ a reas an noblañs.

1850
Référence : GON.II.HV pg noblañs (il assembla la noblesse).

noblañs

1850
Référence : GON.II.HV pg noblañs (noblesse, qualité d'un homme noble. manière d'agir noble).

Kouer a veve ar vro en u[l] labourat e zouar, hag an Noblañs e difenne a-enep an enebourien.

1877
Référence : EKG.I. p.260

Madoù ar c'houenchoù ha madoù an noblañs a c’hoarvezas ganto ar memes tro.

1877
Référence : EKG.I. p.3

Neuze, kerkoulz ha bremañ, aotrounez Kastell o doa bagoù bras a-walc’h evit mont da Vro-Saoz ; neuze, kerkoulz ha bremañ, e vije kavet, e-touez an noblañs evel e-touez ar goueriaded, martoloded kalonek a-walc’h evit ober a-galon-vat ar veaj, n’eus forzh peger risklus e oa.

1877
Référence : EKG.I. p.17

Er c’hiz-se a rae an noblañs kozh. Evit kaout digant Doue ar pardon eus o fec’hedoù, evit reiñ bara ha dilhad d’ar paour, mignon Doue war an douar, e roent lod eus o leveoù da venec’h ha n’o doa da ober nemet pediñ Doue evit o madoberour, ha labourat an douar a-dro-war-dro, roet dezho, evit en em vevañ o-unan, ha reiñ bara d’an neb a deue da c’houlenn da harz toull o dor.

1877
Référence : EKG.I. p.34

Bremañ, abaoe ma’z eo aet ar veleien hag an noblañs kuit, ez eus nebeut a dud desket dre ar vro.

1877
Référence : EKG.I. p.93

D’ar mareoù-se, an Noblañsoù a yoa holl soudarded, mes n’oa nemet an Noblañs hepken.

1877
Référence : EKG.I. p.260

Gouzout a reer n’oc’h ket c’hwi kennebeut eus a ouenn ar re zisterañ : ho tud-kozh a yoa lakaet e Gwinevez, hag e tro-war-dro, e renk an noblañs. Nad it ket ’ta d’en em izelaat, pa ne dalv ket ar boan.

1878
Référence : EKG.II p.66

— Ya, me eo Anna Roussel, intañvez an aotrou Le Guen de Kerneizon. — Lez da noblañs a-gostez, hag ivez da aotrou, bremañ n’eus nemet sitoianed.

1878
Référence : EKG.II p.222

An ilizoù a voe laeret, ar venec’h hag al leanezed a voe lakaet er-maez eus o c’houentoù ; an noblañs kozh a rankas kuitaat o bro, pe mont d’ar prizon, hag alies d’ar marv.

1878
Référence : EKG.II p.177

Ar Republik he doa atav ezhomm arc’hant. Hogen, evit kaout arc’hant, evel am beus er lavaret deoc’h, he doa lakaet e gwerzh leveoù ar sent, leveoù ar c’houentoù ha re an noblañs.

1878
Référence : EKG.II p.68

Aotrou Doue, Janedig, penaos e vezo graet, Pa rankfet mont en karroñs gant an dimezelled ? Nan ouzoc’h ket ar galleg, kennebeut ar c’hadañs, Nan eo ket en brezhoneg e tiskours an noblañs.

1925
Référence : BILZ2 p.160

Setu Janedig he-unan gant he aotrou, he fried. Itron eo, itron. Siwazh ! ker, gwall ger eo koustet dezhi he noblañs.

1925
Référence : BILZ2 p.162

Pa strakas ar Reveulzi Vras, gouenn ar Jafrenaoued hag ar Winamanted, abalamour d'he stad a berc'henn douar a yeas a-du gant an noblañs hag ar veleien.

1944
Référence : EURW.1 p9

Petra bennak ne oant ket a lignez noblañs, e oant a-holl-viskoazh tud en o frankiz.

1944
Référence : EURW.1 p8

Er bañsion genta, an hini 500 lur, e oa bugale an noblañs ; ne oant ket dek etre holl.

1944
Référence : EURW.1 p32

Evit gwir nebeut a dra o deveze da ziyalc’hañ : dek gwenneg, pevar real, hag eizh real evit ar re binvidikañ, noblañs ha bourc’hizien lorc’hus.

1954
Référence : VAZA p.77

[...] eno, en ti brav-se. Ha dreist-holl er c’havioù dindanañ, e c’houzañvas merzherinti hag e skuilhas o bannac’hig gwad Doue hepken a oar pegement a dud, noblañs ha kouerien, bourc’hizien koulz ha micherourien pe jeneraled, paour pe binvidig, kozh ha yaouank, paotred ha merc’hed, n’eus forzh, rak ne veze sellet berr nag ouzh oad pe beadra, nag ouzh stad nag ouzh orin : en ur ger, ouzh tanfoeltr netra.

1955
Référence : VBRU p.52-53

Dirak Doue, holl dizallet, / Gwitibunan ' vo tamallet, / Noblañs, peorien, mondianed, / Tud ar Roue, sitoianed.

1960
Référence : PETO p82

« Aotrouned » 'rez ouzhomp, sitoianed, / Ha ni e bro ar Republikaned ? / Ken a aotrouned na noblañs ne chom, / Rak d’o gouenn fallakr amañ 'oa re domm.

1960
Référence : PETO p35

L'Office public de la langue bretonne