Plus d'options

Prononciation

Fréquence d'emploi : 

Attesté dans : 
NDBF
GBAHE

Formes fléchies : 
5
Afficher les formes fléchies

Définition :  Masquer la définition

I. H.b. RELIJ. Obererezh pediñ ur boud doueel pe santel a-benn dedennañ e c'hrasoù. Gwellañ louzaouenn eo c'hoazh ar bedenn. Ar bedenn diouzh ar mintin ha diouzh an noz. Ober pedenn a galon. II. B. A. 1. RELIJ. Testenn a zibuner pa vezer o pediñ Doue, un doue, ur sant, h.a. Lavaret e bedennoù, ar pedennoù. Ober ur bedenn (da), ober e bedennoù. Kas ur bedenn (da). Bezañ klevet e bedenn. Bezañ sevenet e bedenn : bezañ bet selaouet ha graet diouzh ar pezh a c'houlenned er bedenn. [1878] [...] hag eno e teske dezho o fedennoù, e rae dezho katekiz [...]. & [1878, 1954] Pedennoù an Anaon : testennoù a vez lavaret evit goulenn gant Doue e tegemerfe ene un den marv. & Bezañ gant e bedennoù : bezañ o pediñ. & Bezañ dindan pedennoù ur sant : bezañ en em erbedet, bezañ erbedet ub., udb. ouzh ur sant a-benn kaout grasoù Doue dre e hanterouriezh. & Bresan pedennoù : o lavaret war ar prim ha hep aket. & Ur bedenn a-galon : e penn an den, hep komzoù distaget. & Ur bedenn a-c'henoù : ur bedenn a vouezh uhel. HS. gras, Pater. 2. Trl. skeud. (db. ar merc'hed) Bezañ war he fedennoù : bezañ dougerez. & Dre fent (db. an dud) Bezañ gant e bedennoù : bezañ daoulinet. & (db. an dud) Bezañ lakaet war bedenn ar Sul : bezañ embannet e zrougoberoù ha diwar se, bezañ argarzhet. HS. Pater. B. 1. Goulenn start, gredus. Ur bedenn am eus da ober deoc'h. 2. ROUEZ Pedadenn. Deuet int holl war e bedenn.

Exemples historiques : 
57
Masquer la liste des exemples

pedenn

1499
Référence : LVBCA p160 (priere ; priere ou intercession)

Ha ret eo pediñ ar Sent ? Ya, abalamour ma'z int mignoned da Zoue e c'hellont kalz hor sikour dre o fedennoù hag o intersesionoù.

1622
Référence : Do. p20

pedenn

1659
Référence : LDJM.1 pg priere

M. Ha ret eo ivez pidiñ evit an Anaon tremenet eus ar bed-mañ ? D. Ya, abalamour ma o delivromp eus ar poanioù ar Purgator dre hor pedennoù.

1677
Référence : Do. p25

Ha ret eo pidiñ ar Sent ? D. Ya, rak dre ma'z int mignoned da Zoue e c'hellont kalz hor sikour dre o fedennoù hag o intersesionoù.

1677
Référence : Do. p21

chaseal an diaoul gant pedennoù an Iliz eus ar re bosedet gantañ

1732
Référence : GReg pg conjurer (le démon)

pedenn

1732
Référence : GReg pg benediction (souhait, priere)

pedennoù an Iliz evit chaseal an droukspered eus a gorfoù ar re bosedet.

1732
Référence : GReg pg conjuration (Exorcisme de l'Eglise)

enor a renter da Zoue dre ar pedennoù, ar sakrifisoù, hag ar serimonioù sakr.

1732
Référence : GReg pg culte (hommage, honneur qu'on rend à Dieu)

lavaret e zevosion, e zevosion, e bedennoù

1732
Référence : GReg pg (dire ses) devotions

bezañ dibarfet gant e c'hrad vat, en e bedennoù

1732
Référence : GReg pg (avoir des) distractions (volontaires à ses prieres)

pedenn

1850
Référence : GON.II péden (prière, demande à titre de grâce. l'action de prier Dieu. - invocation, action d'invoquer. HV.), pg pédi ou pidi

ar pedennoù

1850
Référence : GON.II p.12, introduction, "les prières".

Ar bedenn

1850
Référence : GON.II p.12, introduction, "la prière".

pedennoù

1850
Référence : GON.II.HV pg pédennou (suffrages, prières que l'Eglise universelle fait pour les fidèles).

pedennoù

1850
Référence : GON.II pg péden (prière, demande à titre de grâce. l'action de prier Dieu. - invocation, action d'invoquer. HV. Pl.)

pedenn virvidik

1850
Référence : GON.II.HV pg péden-birvidik (instance, poursuite, sollicitation pressante).

pedenn d'ar Spered-Glan

1850
Référence : GON.II.HV pg péden (invocation au Saint-Esprit).

Livirit ho pedennoù.

1850
Référence : GON.II pg péden (dites vos prières).

Ur bedenn [a]m eus da ober deoc'h.

1850
Référence : GON.II pg péden (j'ai une prière à vous faire).

Ur bleiz o vont e-bioù, o welet pet a zo / Marv : / « — Aotrou Doue ! emezañ, deoc'h-hu me lavaro / Ur bedenn gaer bemdez, mar grit din kaout em hent / Ur seurt freskad d'am dent. »

1867
Référence : MGK p98

Pa oa graet gantañ e bedenn, / Tec’has ’kreiz an deñvalijenn, / Oc’h hirvoudiñ, hag o pediñ, / Evit Breizh, ar Werc’hez Vari.

1877
Référence : EKG.I. p.26

Paotred yaouank am selaou, c’hwi hag a dle, war-c’hed a gement-se e c’hellit bezañ dre an amzer a zo bremañ, c’hwi hag a dle kuitaat ho pro, ha mont marteze da vrezelekaat e broioù all, n’ankounac’hait ket da lavaret ho pedennoù bep noz ha bep mintin, rak gwelet a rit penaos e teu an Aoutrou Doue da selaou ar pedennoù.

1877
Référence : EKG.I. p.83

Ar gwel-se a lakae e galon da lammet en e greiz, hag e bedenn a save tommoc’h war-zu an eñv.

1877
Référence : EKG.I. p.224

Pa welas ar C’houilh un den gwenn e-kreiz an hent-bras, — Loull ar Bouc’h a ouzoc’h a oa en e roched, — e chomas a sav ; kaout a reas dezhañ e oa un ene paour bennak deuet eus ar Purgator da c’houlenn pedennoù digant ar re vev, hag ec’h en em daolas d’an daoulin da lavaret e "Zeprofundis".

1877
Référence : EKG.I. p.131

N’oa ket a-walc’h c’hoazh kement-se : bemdez, goude merenn, e testume ar vugale a-dro-war-dro en he c’hambr, hag eno e teske dezho o fedennoù, e rae dezho katekiz hag ec’h alie anezho da bellaat dioc’h an dud fall a rede ar vro en ur brezeg a-enep ar veleien hag a-enep relijion Jezuz-Krist.

1878
Référence : EKG.II p.178

Mes sant Yann, va fatrom benniget, en doa selaouet va fedenn.

1878
Référence : EKG.II p.28

Meur a wech em eus pedet a-greiz-kalon, a gav din : nepred ne zilezan va fedennoù ; ne gredan ket evelato e ve biskoazh deuet eus va c’halon ur bedenn ker c’hwek hag an hini a ris en abardaevezh-se e koad Kervengi.

1878
Référence : EKG.II p.11

Klevet a raen bremañ sklaer ar pezh a lavare : Pedennoù an Anaon e oa... — De profundis clamavi ad te, Domine ; Domine, exaudi vocem meam.

1878
Référence : EKG.II p.47

Ho mamm a deuio d’ar gêr, kredit ac’hanon, rak ni ne ehanimp da bediñ Doue eviti, ha Doue a selaouo ouc’h hor pedenn.

1878
Référence : EKG.II p.229

En em strinkañ a reas d'an daoulin da drugarekaat an Ao. Doue ha da c'houlenn digantañ pardon eus e bec'hejoù Doue a selaouas e bedenn.

1889
Référence : BFA p110

Bezomp ive[z] fiañs er Mestr Hollc’halloudus a zalc’h en he sav hon bro Beizh-Izel [sic], koulz hag ar bedoù diniver a ruilh dre an oabl. Pedomp, dreist-holl Santez-Anna-Wened n’he deus biskoazh distroet he skouarn diouzh pedennoù he Bretoned.

1898
Référence : KZVR Supplément à la Croix des Côtes-du-Nord du dimanche 30 janvier 1898, p.1

dibarfet e vezan em fedennoù

1909
Référence : BROU p. 223

dibarfet e vezan em fedennoù

1909
Référence : BROU p. 233

N’eus ganeomp nemet ur bedenn d’an doueed : ma aotreint deomp da adgwelout un deiz hag, ac’hann di, ma'z skorint ha ma roint da'z kalon an holl levenez a hetomp dit.

1923
Référence : SKET p.105

Setu amañ al livioù a oa war an eil re hag ar re-all : gwenn an erc’h war o c’hroc’hen, aour an heol war o blev, glas an neñv war o daoulagad leun a bedenn.

1923
Référence : SKET p.120

Diskuilhañ a reas dezho ar reolennoù a zo da heuliañ e savidigezh ar santualoù, hag ar pedennoù nerzhusañ, ar re a vez teneraet ganto kalon an doueed, ar re a dorr war o droukrans, a c’hounez o c’harantez hag a ra anezho keneiled wirion ha hollc’halloudus mab-den.

1923
Référence : SKET p.58

Miret eo bet gant beleien Dis Atir, e-touez Volked an Erkunia, en danevell-gelenn a reont anezhi « Ermaeziadenn an ene », ar bedenn a veze lavaret gant tud ar vro-Wenn, p’en em ziskouezent dirak ar Roue a zo en e goazez dindan ivinenn ar Vuhez [...].

1923
Référence : SKET p.71

Eñ eo, gant e vab Gessis (2), a savas ar c’hentañ pedennoù, ar c’hentañ karmoù-hud, ar c’hentañ kanennoù sakr.

1923
Référence : SKET p.57 (p.198, "Da reiz[h]a[ñ]" : "P. 57, e lec’h « garmou-hud » lenn « karmou-hud »").

Ha neuze, e-pad an noz, ho pije gwelet anezho, merc’hed, gwazed ha bugale hag all, o tibriñ, oc’h evañ, evel da valarje, ar c’hig, ar bara, ar jistr, ar gwin-ardant, gonezet gant o fedennoù hag o c’hlemmoù…

1924
Référence : BILZ1 Niverenn 40, p.898 (Miz Ebrel 1924)

Lakaat a eure ar bugel en e gavell, hag hi, stouet d’an douar, war he daoulin noazh, a lavare en he fedenn : — Doue da bardono d’an anaon binniget ! Doue d’o fardono ! Doue d’o digemer en e drugarez !

1924
Référence : BILZ1 Niverenn 37, p.810 (Miz Genver 1924)

Hag ar baotred en ur vouezh : Ni ho salud, Mari… Echu ar bedenn.

1924
Référence : BILZ1 Niv. 43-44, p.1023 (Gouere-Eost 1924)

pedenn drugarekaat

1931
Référence : VALL pg action (de grâce)

An eil diaoul. — « Abaoe pegeit amzer n’hoc’h eus ket lavaret ho pedennoù-noz ? »

1944
Référence : ATST p.57

Ni 'zo deuet amañ ganeoc'h war ho pedenn, mont a raimp ganeoc'h betek lec'h ma vo ret.

1944
Référence : EURW.1 p.151

Kregiñ a ran bremaik, en hor chapel, gant un naved pedennoù.

1949
Référence : SIZH p.63

- Perak e teuit bemdeiz [sic], e-giz-se, d'hon iliz-ni ? - Da lavarout va fedennoù 'ta…

1949
Référence : SIZH p.49

Nemet, na petra 'ta ! Sik a ran dezhañ gwelloc'hikañ ma c'hellan. Ha n'eo ket divalav an dour yen... Neuze, gant al labour hag ur bedenn c'hwek bennak...

1949
Référence : SIZH p.54

[...] pikoloù pakadennoù leun a draoù a bep seurt : Aotrou Doueoù eveljust [sic evel-just], skeudenn hon Tad Santel ar Pab Leon trizek, hini Itron Varia Lourd, chapeledoù ha meladennoù [sic, medalennoù ] sof-kont, pedennoù evit kement degouezh er vuhez ha zoken evit goulenn ur marv mat, met ivez pezhioù dilhad, c’hoarielloù, ha dreist-holl fardaj e-leizh eus ti an apotiker [...].

1954
Référence : VAZA p.36

Enaouet e voe raktal ar goulou benniget, stagañ a rejont da zibunañ pedennoù an Anaon, ha war varlenn Soaz Sapeur, he zal harpet ouzh hini he mamm n’he devoa bet bugel ebet nemeti, setu pelec’h, evel un evn, hep klemm na fiñv, e tennas Ann-Mari an Aubin hec’h huadanenn [sic, huanadenn] diwezhañ.

1954
Référence : VAZA p.46

Tremen a rae Lom evit ur gwaz ken sioul, ken douget d'ar pedennoù hag ul leanez pilpave, met "rodeal", jilgammat war an daou du a rae ar paour kaezh, krennoc'h eget ur c'hornandon ha tort[-]daonet war ar marc'had ; hervez ma lavarer dre amañ, aet e oa e gof en e gein.

1954
Référence : VAZA p.28

Din e fazi oferennoù, / Keuz ha glac'har ha pedennoù, / N'eo ket fistilh kozh strouilhenned !

1960
Référence : PETO p65

Daoulinañ a reont o-daou e-tal ar person hag ec'h en em laka ar c'hure d'e nouennañ hag ar vatezh da respont d’ar pedennoù.

1960
Référence : PETO p81

Pa varv unan bennak, kar ha par, diaezet, / Gant an diouer arc'hant, a lâr ez int paour-razh / Hag e chom ar person hep ar gopr disterañ / 'Vit pedennoù ar c'hañv, salmoù ha Libera.

1960
Référence : PETO p32

Ur bedenn a ra da Zoue ma vezo gwarezet.

1985
Référence : DGBD p134

Goude bezañ bet matezh ivez en un ti-feurm war ar maez, en ur c'hastell war ar maez, en un tiegezh devot-kenañ, e-lec'h ma veze pedenn an noz, a-stroll gant ar familh. Hag ouzhpenn-se e oa bet skaoutez, skaoutez Bro-C'hall.

2007
Référence : KASTE p. 161

Heñvel ouzh tud a feiz eo ar stourmerien eta, pa gavont repu er bedenn, peotramant pa lakaont ur c'houlaouenn-goar war enaou en iliz, hep gortoz tamm disoc'h fetis ebet.

2015
Référence : DISENT p21

L'Office public de la langue bretonne

Réseaux sociaux