tal

Sin ar C'hristen eo sin ar Groaz hag a zle da ober pa sev [sav] ha pan a da gousket, pan a er-maez a'n ti, pan antre en Iliz, pand eo kestion a zibriñ, nag a evañ, pan komañser pidiñ Doue hag en komañsamant hon holl euvroù, pan en em gaver en un nesesite bennak, dañjer pe temptasion : o kas an dorn dehoù d'an tal, en ur lavaret : In nomine Patris; goude d'ar c'hof, en ur lavaret : Et filii; ha goude d'ar skoaz kleiz, hag er fin en hini dehoù, en ur lavaret : Et Spiritu Sancti, Amen.

Sin an Christen eo sin an Croas, hac a dle da ober pan seu ha pan à da cousquet, pan à en mes a-n ty, pan antre e-n Ilis, pan d-eu question à dibriff, nac à effua, pan commancer pidiff Doue, hac en commançamant hon oll euraou, pan en em caffer en vn necessite bennac, danger pe tentation: oz cacc an dorn dehaou da-n tal, en vn lauaret: In nomine Patris; goude da-n coff, en vn lauaret: Et filii; ha goude da-n scoaz cleiz, hac en fin da-n heny dehaou, en vn lauaret: Et Spiritus Sancti, Amen.

tal

tal laouen

krizañ e dal

criza e dal

krizañ e dal

crisa e dal

Ha c'hwi ho pe un tal ker divezh evit souten kement-se !

ha c'huy oz péz un tal qer divèz evit souten qemeñze !

ar jiganted eus a Sikilia, pere n'o devoa nemet ul lagad, hag a ioa e kreiz o zal : war a lavar ar boetrianed.

ar giganted eus a Sicilya, pere n'oz devoa nemed ul lagad, hac a yoa è creiz ho zal : var a lavar ar poëtryaned.

diridennañ an tal

diridenna an tal

tal

talioù plat

talyou plad

Bez' en deus daoulagad glas rez e dal, hag i ker kaer ; Doue r'o bennigo.

Bez' èn deus daou lagad glas rez e dal, hac y qer caër ; Douë r'ho bennigo.

hep tal

hemp tal

krizañ e dal

criza e dal

krizañ an tal

criza an tal

froñsañ an tal

fronçza an tal

ridañ e dal

rida e dal

taloù

talou

an tal

taloù

talëu

blesañ ur re bennak en tal

bleçza ur re-bennac èn tal

bleset ur re bennak en tal

bleçzet ur re-bennac èn tal

tal ridennet

tal divezh

tal divèz

Ha c'hwi ho pe un tal divezh a-walc'h evit souten kement-se !

ha c'huy oz péz un tal divèz aoualc'h evit souten qemeñze !

Digriz-kaer eo e dal.

Digriz kaer eo hé dâl.

Goloet eo e dal gant an antoù.

Gôloéd eo hé dâl gañd ann añtou.

o zal

hô zâl

talioù

taliou

tal erv

tâl-erv

Grit un toull e tal ar c'helorn.

Grid eunn toull é tâl ar c'hélorn.

Tal an iliz-se a zo kaer.

Tâl ann iliz-zé a zô kaer.

Ur bailh bihan en deus en e dal.

Eur bal bihan en deûz enn hé dâl.

Goloet eo e dal gant an anchoù.

Gôlôed eo hé dâl gañd ann añtou / añchou.

Un tal diroufenn he deus.

Eunn tâl diroufen é deûz.

talioù

tâliou

tal

tâl

Gant al levenez e tiroufenn an tal.

Gañd al lévénez é tiroufenn ann tâl.

Ar gentañ, en he brud a oa sonn he c'hribell ; / An eil, aval krinet, etre poazh ha pezhell, Gant liv ha kinklerezh a guzhe ar frailhoù / A skarnile dezhi he zal hag he jodoù.

Ar genta, enn he brud a voa sounn he c'hribell ; / Ann eil, aval krinet, etre poaz ha pezel, Gant liou ha kinklerez a guze ar fraillou / A skarnile d'ezhi he zal hag he chotou.

Pa brenn lagad an den, lagad e garantez / A bar, digor atav, war dal he vignonez.

Pa brenn lagad ann den, lagad he garantez / A bar, digor atao, war dal he vignounez.

Diwar dal ar barner an dour a zivere, O klask gouzout an tu d'an eil hag egile.

Diwar dal ar barner ann dour a zivere, O klask gouzout ann tu d'ann eil hag egile.

Evit reiñ muioc’h a dro hag a lid d’ar gouel, e voe lakaet, e kreiz-kêr, etre ar c’hoc’hu hag an iliz, war hent Brest, peder barrikenn war o zal, evel pevar beul, da ober pevar bilier, ha war ar barrikennoù-se, pleñch da ober solier.

Evit rei muioc’h a dro hag a lid d’ar gouel, e oue lakeat, e kreiz kear, etre ar c’hoc’hi hag an iliz, var hent Brest, peder barrikenn var ho zal, evel pevar beul, da ober pevar bilier, ha var ar barrikennou-ze, plench da ober solier.

E zaoulagad a luc’h en e benn evel daou gef-tan, an eonenn a zo e korn e c’hinou, disec’h eo e vuzelloù, e fronelloù a zo digor hag a [z]eu evel moged anezho, e dal a zo roufennet, e gorf a-bezh a gren gant e herder, dialanet eo, ha koulskoude ne ehan da redet ha da skeiñ pa gav e du ; kollet eo e benn hag e skiant gantañ.

He zaoulagad a luc’h enn he benn evel daou gef tan, an eonenn a zo e korn he c’hinou, dizeac’h eo he vuzellou, he fronellou a zo digor hag a deu evel moged anezho, he dal a zo roufennet, he gorf a bez a gren gand he herder, dialanet eo, ha koulskoude ne ehan da reded ha da skei pa gaf he du ; kollet eo he benn hag he skiant ganthan.

E Landreger, toull an nor-dal, / En iliz-veur Sant-Tudual, / Pa son klemmus an hanternoz, / E oa daoulinet un den kozh.

E Landreger, toull an or dal, / Enn iliz-veur Sant-Tugdual, / Pa zon klemuz an hanter noz, / E voa daoulinet eun den koz.

Dispak oa gantañ e vlev gwenn, Hag e dal pleget er boultrenn : Hennezh eo Aogustin Mintier, Den Doue, eskob Landreger.

Dispak oa ganthan he vleo guenn, Hag he dal pleget er boultren : Hennez eo Augustin Mintier, Den Doue, eskob Landreger.

Edon nec’het, nec’het-meurbet, hag ar c’hwezenn a yoa pizennet war va zal...

Edon nec’het, nec’het meurbed, hag ar c’houezen a ioa pizennet var va zal...

Ar soudarded a yoa skornet bremaik er garidoù, ha me, an dour a zirede dioc’h va zal evel pa vijen bet o varrat.

Ar zoudarded a ioa skournet bremaik er garidou, ha me, an dour a zirede dioc’h va zal evel pa vichen bet o varrat.

Houmañ, gant he biz-meud glebiet a halo, a dresas war dal an den yaouank arouez sakr ar gwarez hag an trec’h (1).

Houman, gant he biz-meud glebiet a halo, a dresas war dal an den yaouank arouez sakr ar gwarez hag an trec’h (1).

O tistouiñ o zal, Kintus ha Kamula he gwelas o soublañ da dremen dindan an nor hag o lammat e-maez al logell.

O tistouï o zal, Kintus ha Kamula he gwelas o soubla da dremen dindan an nor hag o lammat emaez al logell.

Ar bagadoù gwall-blanedennet-se, a deñvala bremañ c’hoazh, a-wechoù, ar c’houn anezho tal ar gozhidi, eo ar meuriadoù diouennet a ouenn Vanos (2).

Ar bagadou gwall-blanedennet-se, a denvala breman c’hoaz, a-wechou, ar c’houn anezo tal ar gozidi, eo ar meuriadou diouennet a ouenn Vanos (2).

Kintus a grogas doujus e dorn ar werc’hez hag e zougas d’e dal ; Kamula, o kregiñ en he dorn all, a bokas dezhañ.

Kintus a grogas doujus e dourn ar werc’hez hag e zougas d’e dal ; Kamula, o kregi en he dourn all, a bokas d’ezan.

Paotr strizh [1], brizhardennoù e-leizh e dal, war e zivjod, war e fri togn ; ur pennad blev melen dioutañ, ha lemm e lagad gwer-c’hlas digor ha frank. Koant ar paotr ? Ket ; seder ha dever ennañ.

Pôtr strij [1], brizardennou e-leiz e dal, war e zioujod, war e fri togn ; eur pennad bleo melen dioutan, ha lemm e lagad gwer-c’hlas digor ha frank. Koant ar pôtr ? Ket ; seder ha dever ennan.

Hag abaoe, gant ar Gontez, eo bet karet ar wreg a-zoare, ar plac’h a skiant-vat, ar vamm war dal pehini an nec’hamant, an dienez o devoa moullet nerzh he c’halon, ar vamm dilezet gant an holl, ha pehini he devoa poaniet, douget he bec’h (pegen pounner koulskoude) hep klemm, evurus pa wele he bugale o kreskiñ drant ha ye, evel peder gwezennig, deut an amzer-nevez.

Hag abaoe, gant ar Gontez, eo bet karet ar wreg a-zoare, ar plac’h a skiant vat, ar vamm war dal pehini an nec’hamant, an dienez o devoa moullet nerz he c’halon, ar vamm dilezet gant an holl, ha pehini he devoa poaniet, douget he bec’h (pegen pounner koulskoude) hep klemm, evurus pa wele he bugale o kreski drant ha iè, evel peder gweennig, deut an amzer neve.

E benn a lakeas en he brennid, ha Velia, o tivouchañ a-ziwar e dal gant he dorn e rodelladoù-blev melen, a bokas dezhañ tener

E benn a lakeas en he brennid (1), ha Velia, o tivoucha a-ziwar e dal gant he dourn e rodelladou bleo-melen, a bokas d’ezan tener

Ur c’hozhiad mentet-marzhus ez oa-eñ. Daou ilinad da vat ez oa an dremm anezhañ eus an eil skouarn d’eben, ha tri ilinad eus e elgez d’e dal.

Eur c’hoziad mentet-marzus ez oa-hen. Daou ilinad da vad ez oa an dremm anezan eus an eil skouarn d’eben, ha tri ilinad eus e elgez d’e dal (4).

liv ar marv war e dal

liou ar maro war e dal

lakaat war he zal

liv ar spont war e dal

liou ar spont war e dal

Goude ar brezegenn-se, ar mestr bras (a grene an holl pa grize e dal), a deurvezas enaouiñ e c’houlaouenn.

Goude ar brezegenn-se, ar mestr bras (a grene an holl pa grise e dal), a deurvezas enaoui e c’houlaouenn.

Job a furchas e godell an davañjer en istribilh ouzh tal ar gwele, mes ne gavas alc’houez ebet.

Kaer am boa treiñ ma selloù a bep tu, ne welen ket a baotred eus ma oad ; koulskoude, digouezhout a reas er vodadeg, a-raok he digoradur, daou zen yaouank hag a azezas sioul en ur c'horn ; n'o anavezen ket neuze, ha ne ris anaoudegezh ganto da vat nemet an deiz war-lerc'h e Plouyann : unan a oa bras ha taer, e zaoulagad difoupet, ur c'holier baro hir ha melen o kouezhañ betek e askre ; ur gwir denjentil a Vreizh-Uhel, Herri Thibault de la Guichardière e anv ; egile a oa ur paotr youstoc'h, gant un dremm rouzart, un tal frank hag uhel, daoulagad sklaer, kamm e oa : Francis Even, komis-noter e Landreger.

Kaer am boa trei ma sellou a bep tu, ne welen ket a baotred eus ma oad ; koulskoude, digouezout a reas er vodadeg, araok he digoradur, daou zen yaouank hag a azezas sioul en eur c'horn ; n'o anavezen ket neuze, ha ne ris anaoudegez ganto da vat nemet an deiz war lerc'h e Plouyann : unan a oa bras ha taer, e zaoulagad difoupet, eur c'holier haro hir ha melen o koueza betek e askre ; eur gwir denjentil a Vreiz-Uhel, Herri Thibault de la Guichardière e ano ; egile a oa eur paotr youstoc'h, gant eun dremm rouzard, eun tal frank hag uhel, daoulagad sklaer, kamm e oa : Francis Even, komis-noter e Landreger.

Ober a ra ul lamm. Ha diskenn a ra, en ur pennad tizh, gant an diri. Ma voe darbet dezhañ mont a-benn, en ur c'horn-tro, en Tad Frederico, sonnañ ha parfetañ den a oa. Ma krizas hemañ e dal diwar e feuk.

An diavaeziadez, hi, a oa bet dibouezet ganti he c'heveler gant un taol-lagad : ur bouilh paotr, e vlev melenek damrodellet, troc'het berr a-walc'h, un tal uhel, ha daoulagad liv ar glizin, lemm ha speredek ha nevez-flamm, dic'houzvez-krenn ma oant eus ar vuhez.

- Ha me, me 'gav brav da zent gwenn, ha da zaoulagad mor, ha da dal uhel ha kaer, ha rodelligoù da vlev... plijus d'ar merc'hed o c'hañjoliñ !

Daoust hag e oa anat war e dal ar c'hevrin a vleunie en e galon ? Pe ha gwelet e vije bet, diwar solier an ograoù, gant ur c'hloareg bennak ?...

Leun-kouch e veze e ma[ni]kin, ha dougen a rae ar bec’h-se kempouez-mat war he fenn, e giz ar mitizhien diwar ar maez a rede da varc’had Landreger gant ur pikol podad laezh gwintet sonn war o zal.

Leun kouch e veze e mannekin, ha dougen a rae ar bec’h-se kempouez-mat war he fenn, e giz ar mitizhien diwar ar maez a rede da varc’had Landreger gant ur pikol podad laezh gwintet sonn war o zal.

Enaouet e voe raktal ar goulou benniget, stagañ a rejont da zibunañ pedennoù an Anaon, ha war varlenn Soaz Sapeur, he zal harpet ouzh hini he mamm n’he devoa bet bugel ebet nemeti, setu pelec’h, evel un evn, hep klemm na fiñv, e tennas Ann-Mari an Aubin hec’h huadanenn [sic, huanadenn] diwezhañ.

Tra m'edon azezet gant va fred e teuas ur valafennig da droiellat en-dro din, hag e chomas zoken da ehanañ ur pennadig war va fourchetez keit ha m'edon ouzh he c'has d'am genoù. Ar pezh a lakaas ar vrumenn fall da dec'hout diwar va zal...

Chapel ar ge[ê]riadenn n'eo peurvuiañ nemet ul lochenn heñvel ouzh ar re all, nemet un tammig brasoc'h, gant ur groaz koad war an tal anezhi.

Tremen a ran ma dorn war ma zal : peg eo ma blev gant ar c'hwezenn.

Evelato, evel ma oa troet e tiskoueze dezho hepken ur skleur ruz-roz o c'hoari war al lein, adskedoù an tan dameuc'het gant tal lufrus ar presoù, hag o dremmoù int o-daou stouet warnañ, disliv ha spontet.

Ma c'has a ra war-eeun d'ar Partenón. Krapat a ra gant an tal a-raok ha mont ha ran d'e heul.

An ti a zo daou enkerzh dezhañ, unan war an tal pennañ hag egile war an tal kostez, en tu kleiz.