Plus d'options

Prononciation

Fréquence d'emploi : 

Attesté dans : 
NDBF
GBAHE

Variantes historiques ou dialectales attestées : 
6
Afficher les variantes

Formes fléchies : 
5
Afficher les formes fléchies

Définition :  Masquer la définition

1. (er relijion gristen) [1499, 1622, 1732, 1954] Lec'h ma vez ar re wenvidik, ar re zibabet o chom goude o marv, ma kavont an diskuizh, hag en eürusted peurbadus. Aelez ar baradoz. Sent ar baradoz. Ar wezenn a zouge frouezh ar baradoz. Bevañ da viken eürus er baradoz. [1954] Ra glevo da virviken Yann gaezh, Mabig ar Remon ha Yann ar Minouz, du-hont, e baradoz an dud didro, kleier ha violoñsoù an eürusted [p]eur[b]adus ! & Trl. [1931] Kenavo ar baradoz : troienn a zistager pa guitaer unan bennak na vo ket adwelet en dazont ken, da gimiadiñ ouzh ub. e par ar marv, pe da gimiadiñ diouzh ub. nevez-varvet. 2. Trl. [1499] Ar baradoz war an douar, baradoz an douar : lec'h ma lakaas Doue Adam hag Eva, hervez ar Bibl. & Dre ast. Stad pe lec'h a levenez peurvat. [1954] Kit 'ta d'ar baradoz-se, holl a zo ac'hanoc'h, kit, tudoù, hep dale da Naplez, anez-se ho po keuz, rak den ne oar da bevare e teuio war e dro al laer diarc'hen ma reer dioutañ an Ankou. 3. [1927] Skor, dezhañ stumm un aoter, a laka ar beleg ar sakramant warnañ e-kerzh ul lid.

Exemples historiques : 
87
Masquer la liste des exemples

baradoz

1499
Référence : LVBCA p32 ('paradis')

baradoz terrest

1499
Référence : LVBCA p32 (paradis terreste)

Erfin, en e bedan e plijo gantañ ma freservi ha ma miret an noz-se ouzh pep dañjer ha droukfortun, ha goude e lavaran Pater noster hag Ave Maria, hag en em rekomandan da'm ael mat ha da'm fatron ha d'an sent all ha santezed a'n Baradoz.

1622
Référence : Do. p52

Finalamant ez tle lavaret e Bater noster hag e Ave Maria hag an orezonoù all pere a oar hag en em rekomandiñ d'e ael mat ha d'e batrom ha d'an Sent all ha'r Santezed a'r Baradoz.

1622
Référence : Do. p50

20. Ha pan deuy monet a'n bed-mañ, / Grit d'hon Anaon, Itron c'hlan, / Monet sasun gwitibunan / D'an Baradoz[,] d'an repozvan.

1622
Référence : Do. p64

M. Pe da fin oc'h-c'hwi bet leket en bed-mañ ? D. Evit karet ha servijañ Doue en vuhez prezant-mañ, hag evit goude-se bezañ da vizviken en baradoz.

1622
Référence : Do. p8-10

Baradoz

1659
Référence : LDJM.1 pg Paradis, Barados

Baradoz

1659
Référence : LDJM.1 pg Paradis

baraouiz

1659
Référence : LDJM.1 pg Paradis

baradoez

1659
Référence : LDJM.1 pg Paradis

20. D'ar fin, pa rentin va ene, / da'm Aotrou JEZUZ, ma Doue, / Grit din pignat d'ar baradoz, / Da veuliñ Doue da james.

1677
Référence : Do. p70

Finalamant e tle lavaret e bater hag e ave, hag orezonoù all a oar, hag en em rekomandiñ d'e ael mat, d'e batrom, ha da sent all ha sentezed ar baradoz.

1677
Référence : Do. p51

Pe da fin ez oc'h bet leket er bed-mañ? D. Evit karet ha servijañ Doue er vuhez-mañ, ha goude-se bezañ da virviken eürus er baradoz.

1677
Référence : Do. p9-11

ar baradoz eo ar pal hag al lec'h pe da hini e tle pep kristen vizañ, hag ober e bosupl evit mont dezhañ

1732
Référence : GReg pg (le) but (d'un Chrétien est de parvenir au Ciel)

digant Doue e reketan deoc'h kant kemend-all war an douar, hag ar baradoz goude ho marv

1732
Référence : GReg pg (Dieu vous donne le) centuple (en ce monde, & la vie éternelle en l'autre)

aesoc'h e tremene ur c'hañval dre grao un nadoz, eget ned ae un den pinvidik d'ar baradoz

1732
Référence : GReg pg (un) chameau (passeroit plus aisement par le chas d'une égüille, qu'un riche n'entrerois dans le Roïaume des Cieux, dit Jesus-Christ, en Saint Matth.)

baradoz ar Baianed. war a gredent siwazh dezho

1732
Référence : GReg pg (les) champs (Elisées)

hent ar baradoz, a zo strizh ha lampr

1732
Référence : GReg pg (le) chemin (du Ciel est étroit & glissant)

an hent a gundu d'ar baradoz, a zo enk ha riklus

1732
Référence : GReg pg (le) chemin (du Ciel est étroit & glissant)

ar baradoz

1732
Référence : GReg pg (le) Ciel (empiré)

barados ar bed

1732
Référence : GReg pg contentement (plaisir, joye mondaine)

Ne c'haller ket bevañ bremañ e baradoz ar c'hig gant an anevaled, ha tremen goude-se da varadoz ar spered gant an aelez.

1732
Référence : GReg pg contentement (On ne peut pas avoir ici-bas les contentements charnels & mondains, & les véritables contentemens dans l'autre monde)

Ne c'haller ket kaout baradoz er bed-mañ, ha baradoz er bed-hont.

1732
Référence : GReg pg (On ne peut pas avoir ici-bas les) contentements (charnels & mondains, & les véritables consentement dans l'autre monde)

Ar Baradoz a voe galvet Jardin an holl blijadurezhoù, an holl delisiustedoù

1732
Référence : GReg pg (le Paradis terrestre fut appellé le Jardin de) delices

Ar baradoz eo demeurañs ar re eürus, hag an ifern hini ar re gollet.

1732
Référence : GReg pg (le Paradis est la) demeure (des bienheureux, & l'Enfer celles des reprouvez)

baradoz ar baianed kozh goude o marv

1732
Référence : GReg pg Élysées (les champs élysées, ou élysiens)

ur baradoz fentet gant ar baianed kozh

1732
Référence : GReg pg Élysées (les champs élysées, ou élysiens)

ar barados

1732
Référence : GReg pg empirée (le ciel empirée)

resevet er baradoz

1732
Référence : GReg pg glorifier (admettre à la gloire éternelle, pp.)

resev er baradoz

1732
Référence : GReg pg glorifier (admettre à la gloire éternelle)

lakaet er baradoz

1732
Référence : GReg pg glorifier (admettre à la gloire éternelle, pp.)

Hep ar feiz ned eus ket a euvrioù a gement a c'halle militout ar baradoz.

1732
Référence : GReg pg foi (Sans la foi les œuvres sont mortes.)

ar frouezh divennet eus ar baradoz terrest

1732
Référence : GReg pg fruit (Le fruit défendu du Paradis terrestre.)

Hent ar baradoz a zo strizh ha riklus.

1732
Référence : GReg pg glissant (Le chemin du Ciel est étroit, & glissant.)

Hent ar baradoz a zo enk ha riklus.

1732
Référence : GReg pg glissant (Le chemin du Ciel est étroit, & glissant.)

Hent ar baradoz a zo enk ha lampr.

1732
Référence : GReg pg glissant (Le chemin du Ciel est étroit, & glissant.)

Hent ar baradoz a zo strizh ha lampr.

1732
Référence : GReg pg glissant (Le chemin du Ciel est étroit, & glissant.)

ar c'hloar eus ar baradoz

1732
Référence : GReg pg gloire (Gloire, beatitude.)

gloar ar baradoz

1732
Référence : GReg pg gloire (Gloire, beatitude.)

Ar c'hloar eus ar baradoz a zo prometet gand Doue d'ar re, pere gant sikour e c'hras, he milito dre o euvrioù mat.

1732
Référence : GReg pg gloire (Dieu a promis la gloire à ceux qui aidez de sa grace, la mériteront par la pratique des bonnes oeuvres.)

lakat er baradoz

1732
Référence : GReg pg glorifier (admettre à la gloire éternelle)

roet gloar ar baradoz da

1732
Référence : GReg pg glorifier (admettre à la gloire éternelle, pp.)

roet ar baradoz da

1732
Référence : GReg pg glorifier (admettre à la gloire éternelle, pp.)

bevañ war an Douar evel an aelez er baradoz

1732
Référence : GReg pg angelique

reiñ gloar ar baradoz da

1732
Référence : GReg pg glorifier (admettre à la gloire éternelle)

reiñ ar baradoz da

1732
Référence : GReg pg glorifier (admettre à la gloire éternelle)

ar wezenn a zouge ar frouezh a vuhez er baradoz terest

1732
Référence : GReg pg arbre

Doue a ro e varadoz d'ar re choazet, goude o marv.

1732
Référence : GReg pg glorifier (Dieu glorife ses élûs après leur mort.)

aelez ar baradoz

1732
Référence : GReg pg ange

ar gwenvidigezh eus ar baradoz

1732
Référence : GReg pg (la vision) beatifique (la beatitude eternelle

ar pal, pe en hini e tle ur c'hristen arruout, eo ar baradoz

1732
Référence : GReg pg (le) but (d'un Chrétien est de parvenir au Ciel)

paraoez

1850
Référence : GON.II pg paradoz (paradis, séjour des bienheureux. jardin délicieux. en Vannes, "paraoez"), pg paraoez (voyez "paradoz").

aelez ar baradoz

1850
Référence : GON.II pg éal, el (les anges du ciel, les bons anges).

paradoz

1850
Référence : GON.II pg paradoz (paradis, séjour des bienheureux. jardin délicieux), paraoez

Ar maner-mañ a zo ti kaer ar Baradoz / Ne vezo roet da zen, / Kaer a vezo goulenn.

1867
Référence : MGK p70

Karet, bezañ karet a zo war an douar / Ur Baradoz atav, pa vez poan ha glac'har.

1867
Référence : MGK p50

N'eo ket iskis, evit gwir, en dije keuz da genvreudeur hag o doa bet kement a garantez outañ, hag o doa hen heñchet, eñ c’hoazh yaouank, ken eeun war hent ar Baradoz.

1877
Référence : EKG.I. p.49

Doue a zo digor-frank dor e varadoz evit ho tigemer, rak mervel a rit evit ho relijion hag evit ho pro.

1877
Référence : EKG.I. p.296

Rak petra he divije-hi aon ? Petra he doa-hi da goll ? N'he doa ket un diner toull war hec'h anv, hag, evel e lavare d’he amezeien, gwelloc’h e kave mont gant Doue d’e Varadoz, eget bevañ war an douar er baourentez en ur stlejañ he gar gamm war he lerc’h dre ma’z ae.

1877
Référence : EKG.I. p.194

Me gave din oac’h adarre en em roet da gousket, pe chomet, dre ho pedennoù re hir, da inouiñ an Aotrou Doue hag e sent er Baradoz.

1877
Référence : EKG.I. p.80

Ha ma teu ho lagad da dreiñ war-zu ho parrez, war-zu ar gêr, ar beleg a anavezo ar pezh a fell deoc’h, hag a lavaro deoc’h c’hoazh : « Ya, ya, va mignon, me a yelo da lavaret d’ho mamm : Kenavezo er baradoz, evidoc’h ! »

1877
Référence : EKG.I. p.296

Nad it ket d’en em zoaniañ re, me ned in ket bremañ d’ar gouent, me a chomo ganeoc’h, ha me ‘gred e roio Doue deomp c’hoazh aes, hor bara er bed-mañ, da c’hortoz mont d’ar Baradoz da gaout hon tad hag hor mamm.

1878
Référence : EKG.II p.172-173

Chañs dezhañ da gaout e lod e Baradoz an Aotrou Doue.

1878
Référence : EKG.II p.148

Bezañ a-barzh nemeur / Er Baradoz gantañ, / Da virviken oc’h ehanañ !

1878
Référence : EKG.II p.254

— Janedig, va merc’h ! va merc’h !… It gant an aotrou Doue !… Doue d’ho digemer en e Varadoz !… It en peoc’h, Janedig, ho mab a vo va mabig !…

1924
Référence : BILZ1 Niverenn 37, p.809-810 (Miz Genver 1924)

Ya sur, an hini an devoa hadet pe blantet ar wezenn dilh-se, hep douetañs ebet, ac’h aio, ma n’emañ, war-eeun d’ar Baradoz.

1924
Référence : BILZ1 Niv. 47, p.1122 (Miz Du 1924).

Hag an hini a oa bet lakaet gant Doue e toull-dor ar Baradoz, evit he zifenn enep Adam hag Eva, ur c’hleze lugernus en e zorn.

1925
Référence : BILZ2 p.137

baradoz

1927
Référence : Geri.Ern pg baradoz

baradoz

1927
Référence : Geri.Ern pg baradoz

baradoz

1927
Référence : Geri.Ern pg baradoz

paradoz

1927
Référence : Geri.Ern pg baradoz

kenavo ar baradoz

1931
Référence : VALL pg adieu (éternel)

Un dro bennak, e c'houlennas diganin mont gantañ da ober eur weladenn-noz d'un ti bennak a Vontroulez n'eus ket ezhomm d'e envel, a oa, gouez dezhañ, ur gwir varadoz-an-douar.

1944
Référence : EURW.1 p.89

En ur ger evel e kant, ne oa ket ur baradoz, ur skol adofiserien, e deroù hor c’hantved.

1944
Référence : EURW.1 p.196

-« Pebezh Baradoz, emezomp-ni, pegen brav e vije d’an nen tremen e vuhez amañ… »

1944
Référence : EURW.1 p.118

–… Padout a ra ar stourm, ha padout a ray betek Deiz ar Varn, etre ar Vaouez – Merc’h da Eva –, a zo Kig, Materi, Tra berrbad, ken eo, mignonez da blijadurezhioù diwalc’hus an Douar, hag etre uhel-strivoù an ene davet ar Peurvad, a zo diwar Doue, hag adc’hounidigezh ar Baradoz, da lavarout eo Buhez Divarvel ar Wenvidien.

1949
Référence : SIZH p.40

...Evel-se e tlee bezañ Adam, e Baradoz an Douar, aet e youl digantañ, pa voe kinniget dezhañ gant Eva an Aval berz...

1949
Référence : SIZH p.58-59

Sellout a reas ouzh ar breur Arturo evel ouzh un den bet darbet dezhañ koll e lod baradoz, evel ouzh un den o tont diouzh rouantelezh ar gozed.

1949
Référence : SIZH p.62

Dre wall Eva eo e voe kollet ar Baradoz, rak reiñ a reas bod d’an Naer.

1949
Référence : SIZH p.40

Ar Bed !... Eno, emañ ar Bed !... Lijour, frankiz, aer d'e skevent yaouank !... Ar Baradoz difennet !... Diwall !... Kentoc'h pondalez an ifern !...

1949
Référence : SIZH p.48

Ne chomjomp ket da lugudenniñ nemet diouzh ret e Jameston hag aleshont e krogas hon daou lestr da vordeiñ a-gevret war-du Havana, e Kuba, nad eo ket un enezenn met baradoz an douar, baradoz ar c'hwezh-vat, ar bleunioù, ar frouezh, ar segalennoù hag ivez ar merc'hed koant be goantoc'h, rak gwech ebet e-keit ma vevis eno n'eo degouezhet din kejañ gant ur vaouez divalav.

1954
Référence : VAZA p.96

Ra glevo da virviken Yann gaezh, Mabig ar Remon ha Yann ar Minouz, du-hont, e baradoz an dud didro, kleier ha violoñsoù an eürusted beurdadus [sic, peurbadus] !

1954
Référence : VAZA p.23-24

Ra gresko Doue e levenez, m’emañ gantañ du-hont, en e varadoz !

1954
Référence : VAZA p.38

Kit 'ta d'ar baradoz-se, holl a zo ac'hanoc'h, kit, tudoù, hep dale da Naplez, anez-se ho po keuz, rak den ne oar da bevare e teuio war e dro al laer diarc'hen ma reer dioutañ an Ankou.

1954
Référence : VAZA p.140

Evit un dakenn hini beuz roet en divije deoc’h a[-]c’hrad-vat e lod eürusted er baradoz.

1954
Référence : VAZA p.120

Er bloavezh 1907, ne dremene ket ar Maroko evit bezañ baradoz ar gristenien, ha hini ebet, gant ur begad skiant[-]vat ennañ, n’en divije kredet dont da c’hwileta damdost d’ur gêr er vro-se : anez-se, e vefe bet dibennet plaen ha brav pe graet e vije bet viloc’h c’hoazh dezhañ o vezañ ne oa ket Marokaniz kanfarded hag a selle gwell verr.

1954
Référence : VAZA p.134

Bevañ a ra atav er mare ma oa ur post en amaezh foran evel ul lec'h er Baradoz mui-pe-vui ha ne fell ket dezhi degemer da wir emaomp o vont a-benn-herr war-zu an ifern bremañ.

2015
Référence : EHPEA p381

Note d'étude

Baradoz zo deuet d'ar brezhoneg dre al latin "paradīsus". Ar ger-se e-unan zo bet amprestet digant an henc'hresianeg "παράδεισος"(paradeisos) ha neuze e talveze "park kloz e-lec'h ma veve loened gouez" pe "liorzh". Orin ar ger a gaver e perseg پردیس (pardêz) "gwerje kloz", "baradoz". Aet eo ar ger d'ober e annez en hebraeg ivez : פַּרְדֵּס (PaRDeS).

Étymologie

Diwar ar proto-iraneg : "paiṛi" (en-dro) ha "daēza" (mur).

L'Office public de la langue bretonne