Office public de la langue bretonne
dister
dister
tra dister
ul lein dister
dister
Anna, evit bezañ dare da vont en hent kerkent ha ma teujed d’he c’hlask, a en em lakeas dioc’htu da lakaat an traoù en urzh vat, ha da zestum an traoù a dlee bezañ kuzhet a-raok ma teuje ar soudarded en-dro da furchañ a-nevez an ti, rak an disterañ tra a yoa a-walc’h evit lakaat deviñ antronoz tiegezh Penn-an-Nec’h en e bezh.
an distera ma...
Hogen, an disterañ ma pella an den diouti, ne gav mui nemet traezh ha mein-ruilh, ne wel ken nemet naered, o tougen an dent anezho hag o reiñ ar marv, oc’h emweañ, oc’h emgemmeskañ, oc’h emgejañ a-gantoù war an douar, ha korc’hwezhadoù-traezh, bannet gant an avel, oc’h emweañ a-gantoù en aer hag en amzer.
Hag evel-se, entre ar beleg hag ar paotr, a-nebeudoù, e savas ur garantez dispar a bep tu, ur garantez a [d]rugarez eus perzh ar beleg evit ar paotrig dister, disprizet, kasaet gant kalz, ur garantez a anaoudegezh eus perzh ar paotr emzivad evit an den a zouster hag a skiant a brize gantañ diskenn betek ur bugelig dister eveltañ.
An draonienn gentañ a zo naouioù dinaouioù enni, nemet ez int re zister evit ma kredfe ez int bet kleuzet gant ur skornredenn.
Kalz re zister e oa kementad o dourioù.
Kement-mañ a voe bet lavaret goustad, goustad, gant aon he dije ar voereb klevet ha komprenet an disterañ.
Aon em boa da seblantout re zister e-mesk tud yaouank ken uhel.
Pa baras ar sklerijenn e diabarzh ar gwele-kloz, a-dreuz gwerzhidoù an dorioù serret, neuze e chomas a-sav, hep fiñval an disterañ.
Perak e oa chomet ar c’hazh en ti, pa ne oa ennañ liv zoken eus an disterañ boued ?
Siwazh dezhañ ! ne oa ket evit ober un disterañ diskuizh, rak an dour a oa bras hag an tizh a vounte dalc’hmat ar vag war an tu enep.
Ha c’hwi, Lom, c’hwi hoc’h eus lezet ar vag da vont da heul an dour, pa oa aes-kenañ derc’hel anezhi en he flas en ur roeñvañ un disterañ.
Sellout a reas ar breur Arturo outi gant daoulagad souezhet un disterañ.
Hogen pa’z eo gwir n’emañ ket war hon tro korf an touell, aesoc’h eo herzel, disteroc’h riskl an argoll… Daoust ma’z eus da ziwall er gouent zoken, rak an Diaoul a zo soutil, lies-stumm, diniver e widreoù !...
Ha gant e vouezh unton, diaskorn un disterañ, e tisvante saezhennoù lemm, evel,[sic] kement a rebec'h [sic, "rebech"] hag a c'hourdrouz, a yae da sankañ e kig e galon.
Ha hir e oa, ha diforlinket un disterañ, e-giz ar plant-se o deve kresket en amc’houlou.
Na Tachoires Gonzague, nag e genseurted, hini ebet n’en devoa klevet anv eus ar seurt traoù, ha digoriñ a raent o genou o welout bodet, lod war an tilher a-raok, lod all war an dunetez a-dreñv, Fallières, ar Ministr hag an ofiserien, hag i o sellout pizh ouzh un tamm beg-douar ne spurmanted warnañ netra a dalvoudegezh, nemet ur c’hozh kastell a-us d’ur porzhig dister.
Gaou e-leizh o genou a lavare tud Paris [Pariz] war ar c’hraf-se ; gallet en divije ar C’hleber derc’hel da vordeiñ dek vloaz ouzhpenn gant ur gignadenn ken dister (1).
Darn eus ar baotred am boa dibabet da vezañ an tri roue ; bez' oa eveljust [sic, "evel-just"] ur sant Jozeb hag ur mesaer hepken, ha gantañ un dañvad a rae « ouek, ouek » a-dal [sic, "adal"] ma veze gwasket an disterañ war e gof.
Gwell [sic, "gwall"] hir e kaven-me he fri sparfell, ha bez' oa en he fenn daoulagad damc'hlas evel pa vijent bet dislivet dre skuilh daeroù, rak diwar an disterañ digarez hag alies hep tanfoeltr abeg ebet, e stage da leñvañ druz.
Er mare-se e fellas d’Emil Combes difenn ouzh beleien Breizh-Izel na rafent en iliz gant hon yezh ; anez-se lemet e vefe diganto ar gopr dister a roe dezho ar gouarnamant.
O vezañ ne oa ket gwell goeñvet hon yalc’h, klask a rejomp lojeiz en un ostaleri dister-tre e straed ar c’harter-mestr Bondon e Rekourañs, nepell diouzh kazarn ar vartoloded, an IIe Dépôt des Equipages de la Flotte.
Bale a ris div pe deir gwech a-zoug va c'hamm e[n]-dro d'an delwenn, estlammet gant ampartiz an arzour ha gant planedenn ar pemp breur, tud dister a-walc'h o tont war an douar - Arthur n'avait pas de richesses ! eme ar glaskerez-bara - ha daoust da se deut da vezañ senedourien, priñsed, rouanez, pe zoken... impalaer.
Seizh vloaz ha hanter-kant a zo tremenet abaoe an noz-se, met netra n’am eus ankounac’haet, na zoken an disterañ hini.
N'eo ket abalamour ma 'z oa douget da wiskañ ar sent, na dre ma plije dezhañ kanañ ar gousperoù e brezhoneg penn-da-benn, met o vezañ ma verve [sic] faltazi, ha marteze fentigell e-leizh en e gokenn, o vezañ ma 'z eo bet un aozer gwerzioù, gwell [gwall] dister emichañs, met da vihanañ un damskeud, ur raktres eus un arzour.
Ne ouie ket ar paour kaezh kabiten e oa eno ivez un ostaleri, unan hepken ha hi gwell dister, met da vihanañ n’eo ket te, na laezh, na dour-orañjez a veze gwerzhet enni, nann da ! gwin a bep seurt liv ne lavaran ket, ha muioc’h c’hoazh lagout marc’had-mat met eus ar c’hreñvañ, ha setu Yann Vartolod o redek d’an daoulamm etrezek an ti benniget-se.
P'am eus graet c'hoazh ur wech anv eus Boué de Lapeyrère, fellout a ra din menegiñ un darvoud dister a-walc'h, met biken ne gavin gwelloc'h pleg da ziskouez anat ha splann pegen dilorc'h ha distro e veze an darempredoù etre ofiserien ha martoloded.
Dre hir amzer, dre huchal hon-daou, en arvar da zijavedañ, ha lies gwech da spouroniñ ar paour kaezh tud o chom er c’hambroù nesañ d’am hini, e krogas Yann da vont war wellaaat, met allas biken, ha pa vefe bev bete-vremañ, ne vo ur galleger direbech, rak an disterañ ma paoueze da deurel evezh war e deod hag e zent, e tifloupe raktal digantañ « diou sioucre », « dié la connnfitioure » ha traoù brav all e giz-se.
Bremañ ’vat, adal ma oan krog da ziskantañ va fesk, koulz e oa din strivañ da sachañ hep dale war ar pikol draen am boa da lemel dioutañ, ha peogwir, en desped d’ar c’hrennlavar ne ziskoueze ket va c’hazhig bezañ ur c’hac’her aour daoust d’e grev du-peg hep an disterañ marell, ret e oa din ’ta tunañ e tu bennak ar c’hwec’h[-]kant lur n’hellen ket tremen hepdo.
Ur paotr dineuz a-walc’h anezhañ, tremen berr e oa e zeskamant ha netra n’en devoa er bed-mañ nemet e c’hopr dister hag an tammoù dilhad en-dro dezhañ.
Hag adarre koadoù sapr ha bezv, bezv ha sapr hep an disterañ diforc’h kenetrezo, ur stêrig o treiñ da vezañ ur palud, hag al leton c’hoazh ha c’hoazh, geot, va Salver binniget, geot ha geot o krazañ…
Hon heuliad dister – tri pe bevar c’harrig-skañv a zeuas tre dre an Nor Santel (1).
Mistr ha dister e oa an tamm anezhañ, ha gwall glañvidik ar paour-kaezh, ha bep an amzer e c'houlenne "kinin" diganin.
Kalz droug a glever gant treizhidi 'zo diwar-benn an tammig bro-se a vir e-kreiz an ugentvet kantved doareoù Afrika an triwec'hvet ; rak n'o deus ket renerien ar vro an disterañ levezon er-maez eus kêrioù an aod.
"Gallet ho pije lavarout din", a eilgerias an hini all, un disterañ chifet.
Hervez Pedrolo e oa ret-groñs da lennegezh e vro ober traoù nevez, bezañ digor da levezonioù an estrenvro ha chom hep dilezel an disterañ tachenn sevenadurel.
Teuler a ra ur sell dre laer ouzh ar reuzied, diwar e elloù, hep stouiñ un disterañ.
Ma n'eus bet heuliadenn ebet d'an holl obererezhioù-mañ war dachenn ar justis -daoust dezhe bezañ er-maez [e-maez] lezenn- na stourmer ebet dalc'het dindan evezh, na furchadeg ebet, nag an disterañ tell-gastiz kennebeut all, eo abalamour ma oant obererezhioù difeuls-tre da gentañ, ha se betek ar skeudenn a vez roet dioute o-unan.
Gant begoù-butun dister e c'hallfer adkavout stourmerien ivez.
Daoust dezhe kemer perzh en obererezh e chom dister ar riskl evito da gaout trubuilhoù da c'houde [...].
Ar pep pouezusañ eo bezañ trec'h mod pe vod, ha pa ne vefe nemet gant un trec'h dister.
Ar fed ma santer ivez e vez graet un dra fetis, ha pa vefe dister an dra-se, ar fed da gas an traoù war-raok ha sikour da zistabilaat enebourien hon dije kredet hollc'halloudus...
N'eo ket dister kudenn ar c'hirri parket war lec'h an degouezh.
Stankañ chanterioù, tourterien, chadennoù-frammañ, kefioù ar gourmarc'hadoù, gichedoù, tier-gar, trenioù a gas lastez nukleel, bagoù gant o marc'hadourezh -pa'z erruont er porzh, pa vezont diskarget-, privezioù un aerborzh pe un embregerezh; stankañ al lastez pe al lizheroù pa zegouezhont peotramant pa'z eont kuit; stankañ dour pe bourvezioù -boued...- ur c'huzuliadeg etre pennoù bras ar bed; stankañ ar pratikoù, an embregerezhioù-pourveziñ, prenañ douaroù e-lec'h ma vo staliet ur raktres noazhus [noazus]; stankañ mont ha dont al lizhiri; stankañ ar c'hreizennoù pellgehentiñ; implijout stank-ha-stank standardoù pellgomz, servij al lizhiri, ar gichedoù, ar faksoù hag ar boestoù posteloù; paeañ an tailhoù hag an taolioù kastiz tamm-ha-tamm, paeañ gant fazioù dister graet a-fetepañs -evel paeañ un nebeut kentimoù re, ar pezh a lak an enebourien da goll amzer hag arc'hant-; troc'hañ an tredan, ar pellgomz, Internet...
Divoull eo ar bestal gant al lousnezh, peget outi un nebeud skritelloù dister.
Komprenet em boa a-benn ar fin ne oan nemet ur boudig bihan gwan dister en drevadenn-gastiz.
Mots précédents
Mots suivants
disteraat