Plus d'options

Prononciation

Fréquence d'emploi : 

Attesté dans : 
NDBF
GBAHE

Mots parents :
0

Variantes historiques ou dialectales attestées : 
4
Afficher les variantes

Définition :  Masquer la définition

1. Araogenn a dalvez da c'heriañ an dilec'hiañ war-gaout ub., udb. Bale a eure e-pad daou viz etrezek ar sav-heol. Ur stêr o redek etrezek ar mor. Ne rin kammed ebet da vont etrezek ennañ. Skeiñ etrezek an donvor. Etrezek pelec'h emaoc'h o vont ? HS. trema. 2. Araogenn a dalvez da c'heriañ an durc'hadur. Treiñ a reas etrezek e gamalad. Astenn e viz etrezek ub. Treiñ udb. etrezek ar sav-heol. Un ti tro etrezek ar c'hreisteiz. Digeriñ un hent etrezek kreiz ar goadeg. Sevel e zaoulagad etrezek an neñv. HS. davet, war-du. EVEZH. : Displeget e vez etrezek gant skoazell an ar. "e".

Exemples historiques : 
57
Masquer la liste des exemples

Ha pan oa kaset [Katell] d'an lec'h ordrenet evit-se ez c'horroas he daoulagad entreze ha 'n neñv oz ober orezon da gehelañ Doue en un lavaret : O ! Jezuz gwir roue, enor ha gloar ar gwerc'hezed hag [e]sperañs ha salud an gristenien.

1576
Référence : Cath p23-24

[«] Koñsider penaos emaint ha pa voe komañset ar bed hag ez vezint bede ar fin, sell ouzh an heol hag ar planedoù pere ne sesont nos na dez oz vonet entreze hag oksidant hag ac'hano ouz retorn adarre da oriant, hag evit-se ne skuizhont ket. [»]

1576
Référence : Cath p7

etrezek ennañ

1659
Référence : LDJM.1 pg verr (luy)

etreze hag an ti

1659
Référence : LDJM.1 pg vers (la maison)

etreze ha sevel-heol

1659
Référence : LDJM.1 pg deuers (l'Orient)

etreze hag eñ

1659
Référence : LDJM.1 pg verr (luy)

kostezet etreze

1732
Référence : GReg pg enclin (ine, porté à)

etreze traoñ

1732
Référence : GReg pg contre bas (vers le bas)

huanadennoù devot etreze Doue

1732
Référence : GReg pg élans (de devotion, de pieux élans vers le Ciel)

kostezañ a ra entreze an avaristed

1732
Référence : GReg pg (il est) enclin (à l'avarice)

etreze Pariz, war-zu, Kastell-Paol

1732
Référence : GReg pg devers (Paris, devers Saint Paul de Leon)

etreze

1732
Référence : GReg pg devers (préposition relative au lieu)

etreze

1732
Référence : GReg pg devers (préposition relative au lieu)

etreze

1732
Référence : GReg pg coté (endroit, vers un lieu)

trezak

1732
Référence : GReg pg coté (endroit, vers un lieu)

etreze

1732
Référence : GReg pg coté (endroit, vers un lieu)

etreze

1732
Référence : GReg pg coté (endroit, vers un lieu)

Etreze pe lec'h ?

1732
Référence : GReg pg (de quel) côté

Etresa men ?

1732
Référence : GReg pg (de quel) côté

etreze ar c'huzh-heol

1732
Référence : GReg pg (vers le) couchant

enezenn Sipra etreze ar sevel-heol

1732
Référence : GReg pg Cypre (ou chypre, isle dans la Mediterranée)

Etrezek ar mor int aet.

1850
Référence : GON.II pg é-trézé, é-trézeg, étrézé (Ils sont allés vers la mer).

etrezek

1850
Référence : GON.II pg é-trézé ou é-trézeg ou étrézé (vers. du côté de), pg tréma, pg étrézé

etrezek

1850
Référence : GON.II pg é-trézé ou é-trézeg ou étrézé (vers. du côté de), p.57, Table des Prépositions composées (vers).

etrezek

1850
Référence : GON.II pg étrézé, pg é-trézé ou é-trézeg ou étrézé (vers. du côté de), p.57, Table des Prépositions composées (vers).

Etreze Kemper e chom.

1850
Référence : GON.II pg é-trézé ou é-trézeg ou étrézé (Il demeure du côté de Quimper).

Savit ho taoulagad etrezek an eñvoù.

1850
Référence : GON.II pg éñv (Levez les yeux vers les cieux).

Noemi ‘ta o welout penaos he doa Ruth lakaet en he fenn mont d’he heul, ne harpas ken outi, ha ne he alias ken da zistreiñ etrezek he zud.

1850
Référence : GON.II.HV p.100, Buez Ruth.

Chetu c'hwec'h boezellad heiz en deus roet din, o lavarout : Na fell ket din e tistrofes goullo etrezek da vamm-gaer.

1850
Référence : GON.II p.105, Buez Ruth.

Delande 'vel m'en deus klevet, abijoù gwarnizon en deus gwisket ha 'trezek Plouilio eo aet gant nav pe dek eus e baotred

1874
Référence : GBI.II p212

An aotrou Delande, pa glevas, e abid hernaj en deus gwisket; e abit hernajet en deus gwisket, etrezek Plouilio ez eo aet

1874
Référence : GBI.II p204

Ur gompezennad ec’hon a beurvanoù hag a goadoù n’eo ken, uhel ha sec’h diouzh ar c’hreisteiz etrezek an Erkunia, izel ha gleb avat diouzh an hanternoz a-hed ar mor.

1923
Référence : SKET p.125

Evel-se, e tistroent etrezek o zad hag o mamm en ur zougen war o fenn ur voullad vras a zour treuzwelus ha skedus !

1923
Référence : SKET p.76

Fromet war un dro gant al levenez ha gant an doujañs, e pennline mibien Vanos hag ec’h astennent o divrec’h, palv o daouarn savet-digor etrezek an herberc’hidi-veur o tigouezhout en o zouez.

1923
Référence : SKET p.60

Sellet a eure etrezek e vamm.

1924
Référence : BILZ1 Niverenn 37, p.813 (Miz Genver 1924)

Bremañ, Bilzig a ziskenn, buan ha buan, ar pazennoù en devoa pignet en amzer e bask etrezek ar Vadelezh ; deut e oa evel diagent, da vezañ ur c’hanfard drouk hag imoriek, atav o klask an tu da c’hoari tro pe dro d’ar re eus pere en devoa d’en em glemm…

1924
Référence : BILZ1 Niv. 43-44, p.1026 (Gouere-Eost 1924)

Miaou !… a lavaras ar c’hazh, en ur vlinkañ etrezek ar c’hi.

1924
Référence : BILZ1 Niv. 41, p.946 (Mae 1924)

skeiñ etrezek

1924
Référence : SKET.II p.140 « Geriadurig », "Se diriger vers, mettre le cap sur".

Abaoe an devezhioù-se, pep Sul, keit ha ma voe bet gant ar Gwennili, en d[ez]e plijadur o welet anezhi o tiskenn d’ar bourk evit mont d’an oferenn-bred, evurus p’he d[ez]e taolet ur sell etrezek ennañ, evurusoc’h c’hoazh pa wele anezhi daoulinet war skabell voulouz an aotrou kont Tremedern.

1925
Référence : BILZ2 p.179

Ar mor a rustae, ha ne oa ket hep un tammig serr-galon ma selle Bilzig etrezek Beg ar C’hastell.

1925
Référence : BILZ2 p.143

Ha Bilzig elfek, e zaoulagad hag e zivskouarn gantañ digor-frank, stignet, bantet etrezek ar Roc’h, daoust hag-eñ n’en deus ket, a-dreuz kroz ar mor, klevet du-hont…

1925
Référence : BILZ2 p.124

an avel a oa sioul, ar mor peurgompez ha dilusenn ; hogen an oabl a oa karget a valkennoù louet. Ar re-mañ a nije gorrek etrezek ar reter

1929
Référence : SVBV p5

War-dro mareoù seizh eur diouzh an noz e tegouezhis er gêr-benn, hag, hep daleañ e neblec'h, a [sic] kerzhis etrezek ar gar, hini Lyon, ar sac'h war va chouk. A-barzh ma kimiadis diouzh Pariz ez is da ober ur weladennig e kêr, hag o vezañ graet ur c'hofad stalioù e lâris yao ! En tren adarre. Kerkent ha m'edon degouezhet em bagon, e stagis da lenn hag a-greiz lenn e vanjen kousket. Huniañ mat a ris war ar bank-keinok, rak skuizh-marv edon.

1929
Référence : SVBV p8

treiñ etrezek

1931
Référence : VALL pg (s')acheminer (vers)

skeiñ etrezek

1931
Référence : VALL pg (s')acheminer (vers)

Ul letanant-koronal kanolier a roas dezho an ali da ziskenn etrezek ar c'hreisteiz, kentoc'h eget treiñ ouzh ar c'hornôg ha mont marteze en arbenn d'ar "bleiz".

1941
Référence : ARVR niv.6, p4

b) un dinaou didorr (da lavarout eo hep naou ha dinaou lerc'h-ouzh-lerc'h) etrezek an donvor, evel ar stêr hec'h-unan a-raok ar bignidigezh flandrek.

1943
Référence : TNKN p20

Ha ni hon-daou da gemer hon lañs ha kuit d'an daoulamm etrezek Mousteruz.

1944
Référence : EURW.1 p37

Un abardaevezh a viz Genver 1890, prestik goude distro an deiz kentañ 'r bloaz, Aogust ar Roc'h ha me, hon-daou ken heuget an eil evel egile gant ar vuhez kolaj, a zivizas mont kuit etrezek ar gêr.

1944
Référence : EURW.1 p35

Leon ar Berr, - hag a oa un tammig koshoc’h eget e geneiled, ar breur henañ, evel m’her galved, - en doa feurmet ur genkiz ‘trezek fabourg Naoned, ha badezet anezhañ Ker-Alor (Alor, anv un eskob a Gerne). Ar genkiz, gant ul liorzh tro-war-dro, a oa dizro en ur vanell enk.

1944
Référence : EURW.1 p.146

Didennet e oan 'trezek ar c'hornadoù-se gant un doare sach didrec'hus, a gase war eno ma c'hammedoù krennard.

1944
Référence : EURW.1 p16

Diwezhat e oa ivez ar breur Arturo d'e goan, dre m'en doa re hir-gortozet. Troc'hañ a reas a-rampadoù-bras etrezek sal-debriñ an danvez-leaned.

1949
Référence : SIZH p.66

Ne ouie ket ar paour kaezh kabiten e oa eno ivez un ostaleri, unan hepken ha hi gwell dister, met da vihanañ n’eo ket te, na laezh, na dour-orañjez a veze gwerzhet enni, nann da ! gwin a bep seurt liv ne lavaran ket, ha muioc’h c’hoazh lagout marc’had-mat met eus ar c’hreñvañ, ha setu Yann Vartolod o redek d’an daoulamm etrezek an ti benniget-se.

1954
Référence : VAZA p.110

Boue a dremenas ur pennad mat evit bezañ ur c'hwil hep e bar, met pa voe galvet da bennrener strollad listri ar Mor Kreizdouarek, ha pa gavas tro da ziskouez d'an holl pebezh mailh a oa war e vicher, setu ma c'hwitas ar brabañser war e grog ha leuskel a reas ar Goeben hag ar Breslau da skarañ plaen ha brav etrezek an Dardanelloù.

1954
Référence : VAZA p.113, notenn 1

Rankout a rae ’ta al listri mont etrezek pleg[-]mor Kiberen, ha goude mordeiñ a-hed an deiz e tu all da enez C’hroe pe en donvor d’ar Gerveur, hogos bemnoz e taolent eor etre Porzh Maria hag ar garreg Tignouz.

1954
Référence : VAZA p.124

Un ergerzhadenn all a grogas neuze evit pellaat tamm-ha-tamm etrezek ar reter dre Mézières, Bouillon ha traonienn ar Semois, hep bezañ bet dispartiet diouzh ar re a oan bet boas outo a bell 'zo, brezhonegerien eus ar c'hentañ.

1985
Référence : DGBD p6

Ha me o vont a-dizh etrezek ar bignerez e teu ur soñj da skoilhañ ac'hanon.

2015
Référence : EHPEA p84

Note d'étude

Lenn a reer e GON.II e vez graet gant "é-trézé" dirak ar c'hensonennoù ha gant "é-trézég" dirak ar vogalennoù.

L'Office public de la langue bretonne

Réseaux sociaux