Plus d'options

Prononciation

Fréquence d'emploi : 

Attesté dans : 
NDBF
GBAHE

Variantes historiques ou dialectales attestées : 
1
Afficher les variantes

Formes fléchies : 
58
Afficher les formes fléchies

Définition :  Masquer la définition

I. V.k.e. A. 1. [1499] Terriñ a-grenn, distrujañ. Freuzañ an holl draoù. [1954] Ret e voe ’ta d’an daou lestr-reder chom a-sav krenn gant aon rak freuzhañ [sic, freuzañ] ur vag all breskoc’h egeto. 2. [1931] Diskar, kas d'an traoñ. Freuzañ ur c'hleuz, un ti. 3. Regiñ. Freuzañ rouedoù, ul levr, e roched. & Dre ast. Al luc'hedenn a freuz an oabl. & Trl. skeud. Ar vag a freuz an dour : mont a ra buan. & Freuzañ ur gwele : e zizoleiñ evit mont e-barzh. HS. fregañ. B. Dre skeud. 1. [1931] Nullañ, terriñ. Labour un noter ne c'halle ket bezañ freuzet. Freuzañ un emglev, un eured, ur c'hoari. 2. [2012] Kas da get. Freuzañ e stal : ober freuz-stal. 3. Divodañ. Freuzañ ur vandennad tud. 4. (db. ar pezhioù-moneiz, ar bilhedoù-bank) Ober arc'hant bihan diwarno. Ne 'm boa ket a voneiz, ha ne felle ket din freuzañ ur bilhed kant lur. 5. (db. an trouzioù) Reiñ poan (d'an divskouarn). Freuzañ an divskouarn. C. GOUNEZ. [1732, 1850] Pigellat, tremen an oged. Freuzañ an douar. Freuzañ an erv war ar patatez. II. V.g. 1. Terriñ, mont d'an traoñ a-dammoù, regiñ. Klevet ar c'hoad o freuzañ. Herzel udb. da freuzañ : mirout outañ a zisac'hañ. 2. (db. ar mor) Flastrañ e vernioù dour. Ar mor o freuzañ en-dro d'ar garreg. 3. (db. ar produioù organek) [1931] Louediñ, arneviñ.

Exemples historiques : 
37
Masquer la liste des exemples

malet, freuzet, brevet

1499
Référence : LVBCA p43, 80, 137 (molu, froysse)

freuzfe

1499
Référence : LVBCA p80 (froissier)

Ael Doue a dorras hag a freuzas an holl rodoù-se gant hevelep impetuozite maz voe lazhet pevar mil paian.

1576
Référence : Cath p21

freuzes

1659
Référence : LDJM.1 pg briser, creuer, rompre

freuzañ gant despit

1659
Référence : LDJM.1 pg creuer (de despit)

freuz

1659
Référence : LDJM.1 pg ecraser

freuzet

1732
Référence : GReg pg froisser (briser, pp.)

freuzañ douar

1732
Référence : GReg pg hercer (passer la herce sur un champ)

freuzet douar

1732
Référence : GReg pg hercer (passer la herce sur un champ)

freuzet

1732
Référence : GReg pg écraser

Ur bailhurenn a welomp e lagad hon hentez, e-keit ne welomp ket - siwazh deomp- un treust pehini a zeu da freuzañ hon hini hon-unan; eme an aviel sakr.

1732
Référence : GReg pg (nous voïons un) fetu (dans l'oeil de nôtre prochain, & nous ne voïons pas une poutre qui creve le nôtre, dit l'Evangile)

freuzañ

1732
Référence : GReg pg froisser (briser)

freuzañ

1732
Référence : GReg pg froisser (briser)

freuzet

1732
Référence : GReg pg froisser (briser, pp.)

freuzañ ouzh &c.

1732
Référence : GReg pg froisser (Froisser contre une muraille, contre la terre &c.)

freuzañ

1732
Référence : GReg pg crever (rompre, ouvrir avec effort), fracasser (rompre avec bruit & violence), froisser (briser)

freuzet

1732
Référence : GReg pg crever (rompre, ouvrir avec effort), fracasser (rompre avec bruit & violence, pp.), froisser (briser, pp.)

freziñ

1732
Référence : GReg pg crever (rompre, ouvrir avec effort), écraser, froisser (briser, Van.)

freuzañ

1732
Référence : GReg pg écraser

Perak e freuzit-hu ar pezh ho poa graet ?

1850
Référence : GON.II pg freûza (Pourquoi défaites-vous ce que vous aviez fait ? )

Ret eo freuzañ mat an douar evit hadañ lin.

1850
Référence : GON.II pg freûza (il faut bien herser la terre pour semer du lin).

freuzañ

1850
Référence : GON.II pg freûza (défaire. démolir. détruire. briser. rompre. il s'emploie aussi dans le sens de herser, passer la herse sur la terre pour la briser), pg ogédi

freuzet

1850
Référence : GON.II pg freûza (défaire. démolir. détruire. briser. rompre. il s'emploie aussi dans le sens de herser, passer la herse sur la terre pour la briser. Part.)

Kelenn al louarn voe kavet mat : / Ar bleiz war e livenn lakaet, / A voe raktal diskroc'henet, / Goude freuzet ha dispennet.

1867
Référence : MGK p105

Me a lakaio diskar d’an traoñ tour bras Sant-Tegoneg ha freuzañ hoc’h iliz ker kaer, hag er c’hiz-se, ne chomo netra ganeoc’h evit digas da soñj deoc’h eus ho falskredennoù hag eus a ziotachoù an amzer gozh.

1877
Référence : EKG.I. p.171

Diskenn a rejomp d’an traoñ hep soñjal hor boa freuzet ar pont er penn-kentañ eus an emgann.

1878
Référence : EKG.II p.2

Mes kaer o devoe freuzañ ha difreuzañ, ober trouz ha pec’hiñ, ne gavjont netra nemet seizh pe eizh gwenneg moneiz a yoa ankounac’haet war stal armel ar mestr-mevel.

1878
Référence : EKG.II p.278

Koulskoude [e] oa freuzet an holl gweleoù, digoret an holl armelioù !

1878
Référence : EKG.II p.224

Freuzañ a reas, er solier, moger he zi ; ober a reas un toull don a-walc’h da un den da azezañ, uhel a-walc’h evitañ da sevel en e sav evit diskuizhañ.

1878
Référence : EKG.II p.216

freuzet va bouzelloù gant ar spezard

1909
Référence : BROU p. 422 (groseille. Je crois que dans le Haut-Léon on dit aussi : Spezard, car on cite comme exemple de leur prononciation Froec'het va bouzellou gad ar c'hpec'hard)

E toull an aber e voe taget o listri gant ur barrad-amzer, hag int bet hanteraozet hepken gant berrek ez oant bet paket ; hag e freuzjont dindan o zreid.

1923
Référence : SKET p.117

Merc’hed Manos a freuzas an dour etre o daouarn biziet-skañv, hag e voe ret dezho kemer kelornioù d’e zigas [d’e gerc’hat] da gêr o zud.

1923
Référence : SKET p.77 (+ p.198, "Da reiz[h]a[ñ]" : "P. 77, kenta[ñ] dilinenna[ñ], eil lin. kent an dibenn, e lec’h « d’e zigas » lenn « d’e gerc’hat » kentoc’h").

freuzañ

1931
Référence : VALL pg annuler, (s')avarier, bouleverser

Da serr-noz, ne oamp ket c’hoazh a-wel d’ar gêr Orleans-Nevez pa freuzas ar C’hleber ul lestr-karg bras tanfoeltret ouzh e staoñ gant red an dour, ken feuls ha ma vez eno, ha setu troc’het ganimp ar vag en daou damm, ken prim, ken ouesk, ha ma vije bet ur c’houign amann pe ur vlonegenn.

1954
Référence : VAZA p.101

Ret e voe ’ta d’an daou lestr-reder chom a-sav krenn gant aon rak freuzhañ [sic, freuzañ] ur vag all breskoc’h egeto.

1954
Référence : VAZA p.106

Koeñvet ha diskantet e oa al liv war an nor hep sonell na morzhol. Kloc'herion a repue er gognell, hag a skrabe sklosoù ouzh ar panelloù ; bugale a zalc'he o stal war an diri ; meur a skoliad o doa amprouet o c'hontilli war ar moulurennoù ; hag abaoe tost ur remziad ne oa deuet den ebet da skarzhañ ar weladennerion diseurt-se pe da ratreañ pezh o doa freuzet.

2012
Référence : DJHMH p11

Derc'hent un darvoud meur e oa bet ul laer en ti hep na vefe freuzet netra, hag alc'hwezioù USB a oa aet gantañ tra ken...

2015
Référence : DISENT p136-137

L'Office public de la langue bretonne

Réseaux sociaux