Dezverkoù all

Distagadur

Stankter implij : 

Testeniekaet e : 
NDBF
GBAHE

Adstummoù istorel pe rannyezhel testeniekaet : 
1
Diskwel an adstummoù

Stummoù pleget : 
58
Diskwel ar stummoù pleget

Termenadur :  Kuzhat an termenadur

I. V.k.e. A. 1. [1499] Terriñ a-grenn, distrujañ. Freuzañ an holl draoù. [1954] Ret e voe ’ta d’an daou lestr-reder chom a-sav krenn gant aon rak freuzhañ [sic, freuzañ] ur vag all breskoc’h egeto. 2. [1931] Diskar, kas d'an traoñ. Freuzañ ur c'hleuz, un ti. 3. Regiñ. Freuzañ rouedoù, ul levr, e roched. & Dre ast. Al luc'hedenn a freuz an oabl. & Trl. skeud. Ar vag a freuz an dour : mont a ra buan. & Freuzañ ur gwele : e zizoleiñ evit mont e-barzh. HS. fregañ. B. Dre skeud. 1. [1931] Nullañ, terriñ. Labour un noter ne c'halle ket bezañ freuzet. Freuzañ un emglev, un eured, ur c'hoari. 2. [2012] Kas da get. Freuzañ e stal : ober freuz-stal. 3. Divodañ. Freuzañ ur vandennad tud. 4. (db. ar pezhioù-moneiz, ar bilhedoù-bank) Ober arc'hant bihan diwarno. Ne 'm boa ket a voneiz, ha ne felle ket din freuzañ ur bilhed kant lur. 5. (db. an trouzioù) Reiñ poan (d'an divskouarn). Freuzañ an divskouarn. C. GOUNEZ. [1732, 1850] Pigellat, tremen an oged. Freuzañ an douar. Freuzañ an erv war ar patatez. II. V.g. 1. Terriñ, mont d'an traoñ a-dammoù, regiñ. Klevet ar c'hoad o freuzañ. Herzel udb. da freuzañ : mirout outañ a zisac'hañ. 2. (db. ar mor) Flastrañ e vernioù dour. Ar mor o freuzañ en-dro d'ar garreg. 3. (db. ar produioù organek) [1931] Louediñ, arneviñ.

Skouerioù istorel : 
37
Kuzhat roll ar skouerioù

malet, freuzet, brevet

1499
Daveenn : LVBCA p43, 80, 137 (molu, froysse)

freuzfe

1499
Daveenn : LVBCA p80 (froissier)

Ael Doue a dorras hag a freuzas an holl rodoù-se gant hevelep impetuozite maz voe lazhet pevar mil paian.

1576
Daveenn : Cath p21

freuzes

1659
Daveenn : LDJM.1 pg briser, creuer, rompre

freuzañ gant despit

1659
Daveenn : LDJM.1 pg creuer (de despit)

freuz

1659
Daveenn : LDJM.1 pg ecraser

freuzet

1732
Daveenn : GReg pg froisser (briser, pp.)

freuzañ douar

1732
Daveenn : GReg pg hercer (passer la herce sur un champ)

freuzet douar

1732
Daveenn : GReg pg hercer (passer la herce sur un champ)

freuzet

1732
Daveenn : GReg pg écraser

Ur bailhurenn a welomp e lagad hon hentez, e-keit ne welomp ket - siwazh deomp- un treust pehini a zeu da freuzañ hon hini hon-unan; eme an aviel sakr.

1732
Daveenn : GReg pg (nous voïons un) fetu (dans l'oeil de nôtre prochain, & nous ne voïons pas une poutre qui creve le nôtre, dit l'Evangile)

freuzañ

1732
Daveenn : GReg pg froisser (briser)

freuzañ

1732
Daveenn : GReg pg froisser (briser)

freuzet

1732
Daveenn : GReg pg froisser (briser, pp.)

freuzañ ouzh &c.

1732
Daveenn : GReg pg froisser (Froisser contre une muraille, contre la terre &c.)

freuzañ

1732
Daveenn : GReg pg crever (rompre, ouvrir avec effort), fracasser (rompre avec bruit & violence), froisser (briser)

freuzet

1732
Daveenn : GReg pg crever (rompre, ouvrir avec effort), fracasser (rompre avec bruit & violence, pp.), froisser (briser, pp.)

freziñ

1732
Daveenn : GReg pg crever (rompre, ouvrir avec effort), écraser, froisser (briser, Van.)

freuzañ

1732
Daveenn : GReg pg écraser

Perak e freuzit-hu ar pezh ho poa graet ?

1850
Daveenn : GON.II pg freûza (Pourquoi défaites-vous ce que vous aviez fait ? )

Ret eo freuzañ mat an douar evit hadañ lin.

1850
Daveenn : GON.II pg freûza (il faut bien herser la terre pour semer du lin).

freuzañ

1850
Daveenn : GON.II pg freûza (défaire. démolir. détruire. briser. rompre. il s'emploie aussi dans le sens de herser, passer la herse sur la terre pour la briser), pg ogédi

freuzet

1850
Daveenn : GON.II pg freûza (défaire. démolir. détruire. briser. rompre. il s'emploie aussi dans le sens de herser, passer la herse sur la terre pour la briser. Part.)

Kelenn al louarn voe kavet mat : / Ar bleiz war e livenn lakaet, / A voe raktal diskroc'henet, / Goude freuzet ha dispennet.

1867
Daveenn : MGK p105

Me a lakaio diskar d’an traoñ tour bras Sant-Tegoneg ha freuzañ hoc’h iliz ker kaer, hag er c’hiz-se, ne chomo netra ganeoc’h evit digas da soñj deoc’h eus ho falskredennoù hag eus a ziotachoù an amzer gozh.

1877
Daveenn : EKG.I. p.171

Diskenn a rejomp d’an traoñ hep soñjal hor boa freuzet ar pont er penn-kentañ eus an emgann.

1878
Daveenn : EKG.II p.2

Mes kaer o devoe freuzañ ha difreuzañ, ober trouz ha pec’hiñ, ne gavjont netra nemet seizh pe eizh gwenneg moneiz a yoa ankounac’haet war stal armel ar mestr-mevel.

1878
Daveenn : EKG.II p.278

Koulskoude [e] oa freuzet an holl gweleoù, digoret an holl armelioù !

1878
Daveenn : EKG.II p.224

Freuzañ a reas, er solier, moger he zi ; ober a reas un toull don a-walc’h da un den da azezañ, uhel a-walc’h evitañ da sevel en e sav evit diskuizhañ.

1878
Daveenn : EKG.II p.216

freuzet va bouzelloù gant ar spezard

1909
Daveenn : BROU p. 422 (groseille. Je crois que dans le Haut-Léon on dit aussi : Spezard, car on cite comme exemple de leur prononciation Froec'het va bouzellou gad ar c'hpec'hard)

E toull an aber e voe taget o listri gant ur barrad-amzer, hag int bet hanteraozet hepken gant berrek ez oant bet paket ; hag e freuzjont dindan o zreid.

1923
Daveenn : SKET p.117

Merc’hed Manos a freuzas an dour etre o daouarn biziet-skañv, hag e voe ret dezho kemer kelornioù d’e zigas [d’e gerc’hat] da gêr o zud.

1923
Daveenn : SKET p.77 (+ p.198, "Da reiz[h]a[ñ]" : "P. 77, kenta[ñ] dilinenna[ñ], eil lin. kent an dibenn, e lec’h « d’e zigas » lenn « d’e gerc’hat » kentoc’h").

freuzañ

1931
Daveenn : VALL pg annuler, (s')avarier, bouleverser

Da serr-noz, ne oamp ket c’hoazh a-wel d’ar gêr Orleans-Nevez pa freuzas ar C’hleber ul lestr-karg bras tanfoeltret ouzh e staoñ gant red an dour, ken feuls ha ma vez eno, ha setu troc’het ganimp ar vag en daou damm, ken prim, ken ouesk, ha ma vije bet ur c’houign amann pe ur vlonegenn.

1954
Daveenn : VAZA p.101

Ret e voe ’ta d’an daou lestr-reder chom a-sav krenn gant aon rak freuzhañ [sic, freuzañ] ur vag all breskoc’h egeto.

1954
Daveenn : VAZA p.106

Koeñvet ha diskantet e oa al liv war an nor hep sonell na morzhol. Kloc'herion a repue er gognell, hag a skrabe sklosoù ouzh ar panelloù ; bugale a zalc'he o stal war an diri ; meur a skoliad o doa amprouet o c'hontilli war ar moulurennoù ; hag abaoe tost ur remziad ne oa deuet den ebet da skarzhañ ar weladennerion diseurt-se pe da ratreañ pezh o doa freuzet.

2012
Daveenn : DJHMH p11

Derc'hent un darvoud meur e oa bet ul laer en ti hep na vefe freuzet netra, hag alc'hwezioù USB a oa aet gantañ tra ken...

2015
Daveenn : DISENT p136-137

Ofis publik ar brezhoneg

Rouedadoù sokial