kouerez

couerés

kouer

kouerien

Da verc'h ur c'houer eo dimezet.

Da verc'h eur c'houer eo dimézet.

diskouez a fellas da Rikoù e oa evit ober ar pezh a oa e c'hoant. Hag eñ dezhi; hag en ul labourat e lavare groñs da dud e vro : "Prenet am eus e kêr ur seurt bleud flour na gaver ket stank e bar war ar maez; ha gantañ e rin ur seurt kouign, setu ! n'en deus tañvaet biskoazh Yann gouer, m'en toue !

diskouez a fellaz da Rikou e oa evid ober ar pez a oa he c'hoant. Hag hen d'ezhi; hag enn eul labourat e lavare grons da dud he vro : "Prenet am euz e ker eur seurt bleud flour na gaver ket stank he bar war ar meaz; ha gant-han e rinn eur seurt kouign, setu ! n'en deuz tanveat biskoaz Iann gouer, m'hen toue !"

An azen, deuet e dro, a lavar evel-henn : "Ned eus ket pell, soñj am eus, ur wech, en ur dremen, Dre ur prad glas a oa, me 'gav din, d'ur manac'h, An naon, ar geot flour ha, m'en diskuilh hep nac'h, Dre ali Paol gornek o sutal em fenn sot, e peurjon er prad-se ledander va zeod. Me n'edon ket em zra, evit lavaret gwir. Diouzhtu e voe ar vlej war al loen blevek-hir. Ur bleiz, den a studi, a ziskouezas displeg e oa deuet ar c'hleñved diwar ar skouarneg, hag e tleit, 'mezañ, sevel hed e livenn Al loen-se divalo, rognek-fall, diskroc'hen. Laerezh tra e nesañ, ne oa gwashoc'h torfed ! Nemet dre ar marv ne vije ket gwalc'het ; ur vezh e oa e welet : d'ar bed-holl evit skouer 'Oa ret e vije roet. Lazhet e voe ar c'houer.

Ann azen, deut he dro, a lavar evel-hen : "Ne deuz ket pell, sonj am beuz, eur weach, en eur dremen, Dre eur prad glaz a voa, me gav d'in, d'eur manac'h, Ann naoun, ar ieod flour ha, m'hen diskuill hep nac'h, Dre ali Paol-gornek o sutal em fenn zod, E peurjounn er prad-ze ledander va zeod. Me n'edounn ket em zra evit lavaret gwir". Dioc'h-tu e voe ar vlej war al loen blevek-hirr. Eur bleiz, den a studi, a ziskouezaz displek E voa deut ar c'hlenved diwar ar skouarnek, Hag e tleit, 'mez-han, sevel hed he liven Al loen-ze divalo, rouignek fall, diskroc'hen. Laerez tra he nesa, ne voa gwasoc'h torfed ! Nemet dre ar maro ne vije ket gwalc'het ; Eur vez voa he welet : D'ar bed holl evit skouer Voa red e vije roet. Lazet voe ar c'houer.

Mar tisplijas e vojennoù d'an dud studiet-mat, Yann gouer a gavas ivez da damall enno. Re verr, re grenn, re grak e oant war e veno.

Mar tisplijaz he vojennou d'ann dud studiet mad, Iann gouer a gavaz ivez da damall enn-ho. Re verr, re grenn, re grak e oant, war he veno.

Ne oa pell ac'hano nijet an alc'houeder, / M'en em gav mestr ar park, gantañ e vab kouer.

Ne voa pell ac'hano nijet ann alc'houeder, / M'en em gav mestr ar park, gant-han he vap kouer.

Dioc'htu ma klevas 'n alc'houeder / Petra 'oa mennozh Yann Gouer, / E lavaras : — « Va bugale, / En taol-mañ 'vat eo deoc'h bale ! »

Dioc'h-tu ma klevaz 'nn alc'houeder / Petra voa mennoz Iann gouer, / E lavaraz : — « Va bugale, / Enn taol-ma 'vad eo d'hoc'h bale ! »

Kouer a veve ar vro en u[l] labourat e zouar, hag an Noblañs e difenne a-enep an enebourien.

Kouer a veve ar vro en eur labourat he zouar, hag an Noblanz he difenne a eneb an enebourien.

kouer

Me ne oan nemet ur bourc'hiz bihan nevez-difluket diouzh un ti kouer.

Me ne oan nemet eur bourc'hiz bihan nevez difluket diouz eun ti kouer.

En em veskañ a rejont gant argoadiz, hag a-benn kant vloaz, e oant breizhekaet, nann hepken dre briadelezh ha dre wad, met ivez dre o anvioù, a zeuas da vezañ 'n ur dremen dre c'henoù kouerien Vreizh-Izel : JOFRENO ha goude-se JAFRENOÙ, ROPERZH ha goude-se ROPARZH ; GWINEMANN ha goude-se GWINEMANT.

En em veska a rejont gant Argoadiz, hag a-benn kant vloaz, e oant breizekaet nann hepken dre briadelez ha dre wad, met ivez dre o anoiou, a zeuas da veza 'n eur dremen dre c'henou kouerien Vreiz-Izel : JOFFRENO ha goude-se JAFFRENNOU, ROPERZ ha goude-se ROPARZ ; GWINEMANN ha goude-se GUINEMANT.

– « Fransoù bihan, a c'houlenne Yann Gouer pe Fant Kouerez, goût a rez brezhoneg ? » – « Un tamm bihan. »

– « Fransou bihan, a c'houlenne Yann Gouer pe Fant Kouerez, goût a rez brezoneg ? » – « Eun tamm bihan. »

Doare an daolenn a oa spontus-bras, al liver en doa bet c’hoant da ziskouez « penaos e wel ur c’houer breton an traoù e-kreiz an noz, pa zeu d’e eñvor ar c’hontadennoù kozh, ha p’en deus evet ur bannac’h gwin-ardant re er bourk. »

Doare an daolenn a oa spontus bras, al liver en doa bet c’hoant da ziskouez « penaos e wel eur c’houer breton an traou e-kreiz an noz, pa zeu d’e eñvor ar c’hontadennou koz, ha p’en deus evet eur bannac’h gwin-ardant re er bourk. »

Gwelout a reer diwar ar gorre ur vro eus ar re gaerañ a vez kavet e Bro-Gernev : ar stêr Aon o treiñ hag o tistreiñ lezirek en un draonienn c’hlas, tour Sant Iduned, war an tu kleiz ; war an tu dehou tour bras hag hini bihan Pleiben ; dirak, du-hont, pell, tuchenn Sant Mikael, ar menez uhelañ e Breizh ; ha, tro-war-dro, douaroù pinvidik evit brasañ plijadur ar gouerion.

Gant e zaoulagad damc’hlas, e fri togn, e zivjod morlivet, e vouchig barv hag e vourrennoù gell-du e tenne, din da welout, d’ur paourkaezh yar beliet, d’ur gwaz abaf-tre ha diaked, ha tamm ebet ne oa ar mac’homer-se, ar bourev, ar c’hrouger kouerien ha studierien, ar c’hlouker gwad, evel ma rae dioutañ kelaouennoù ar gostezenn ruz, heñvel ouzh ur fallakr boaz, hervez ma lavar ar bobl em c’horn-bro, da laerezh, da wallañ, da lazhañ ha da lonkañ kirri-houarn.

Gant e zaoulagad damc’hlas, e fri togn, e zivjod morlivet, e vouchig barv hag e vourennoù gell-du e tenne, din da welout, d’ur paour kaezh yar belliet, d’ur gwazh abaf-tre ha diaked, ha tamm ebet ne oa ar mac’homer-se, ar bourev, ar c’hrouger kouerien ha studierien, ar c’hlouker gwad, evel ma rae dioutañ kelaouennoù ar gostezenn ruz, heñvel ouzh ur fallakr boaz, hervez ma lavar ar bobl em c’horn-bro, da laerez, da wallañ, da lazhañ ha da lonkañ kirri houarn.

Fent a rae din dre ma tenne d’ar gouerien dizesk, met rok ha leun a furnezh, skeudennet gant e genvroad Tolstoï en e oberennoù ken hir ha ma ’z int peurgontrol d’ar wirionez.

Ha diwezhatoc'h pa zeuas da vezañ va mamm-gozh ha war an dro va maeronez, daoust ha reiñ a reas din un anv kouer bennak, Jakez, Yann, Loull pe Bipi ? nann, mar karan, Jarl eo va anv[-]badez, hini ar c'hrouadur maget ganti, mab henañ an Aotrou Markiz.

Bep Sul, kent na vralle son gentañ ar gousperoù, e teue Fañch da di va zad davet an ebestel-all, rak goude merenn bete serr-noz e veze an ostalerioù leun-kouch a gouerien oc'h evañ "lagout" en ur c'hoari kartoù : an "trois-sept", ar "vouc'h" al "luetez" ha me oar.

Bep sul, kent na vralle son gentañ ar gousperoù, e teue Fañch da di va zad davet an ebestel-all, rak goude merenn bete serrnoz e veze an ostalerioù leun-kouch a gouerien oc'h evañ "lagout" en ur c'hoari kartoù : an "trois-sept", ar "vouc'h" al "luetez" ha me oar.

An deiz war-lerc’h da eizh eur e tigoras dirazomp dor vras skol ar fourerien hag an hevelep deiz d’abardaez e oan adarre o krapal war-du Krec’h Eliez, ken mezhek hag ur vatezh yaouank laosket ganti al laezh da zantañ, rak c’hwitet am boa va arnodenn, ha deut e oa e daol da vat gant mab ar c’houer, petra bennak n’en devoa ket tapet e sanktifikat ; gallout a raje ’ta mont bemdez da zigoriñ e c’henou dirak e varc’h plouzet !

An deiz war-lerc’h da eizh eur e tigoras dirazomp dor vras skol ar fourrerien hag an hevelep deiz d’abardaez e oan adarre o krapal war du Krec’h Eliez, ken mezhek hag ur vatezh yaouank laosket ganti al laezh da zantañ, rak c’hwitet am boa va arnodenn, ha deut e oa e daol da vat gant mab ar c’houer, petra bennak n’en devoa ket tapet e sanktifikat ; gallout a raje ’ta mont bemdeiz da zigoriñ e c’henou dirak e varc’h plouzet !

[...] eno, en ti brav-se. Ha dreist-holl er c’havioù dindanañ, e c’houzañvas merzherinti hag e skuilhas o bannac’hig gwad Doue hepken a oar pegement a dud, noblañs ha kouerien, bourc’hizien koulz ha micherourien pe jeneraled, paour pe binvidig, kozh ha yaouank, paotred ha merc’hed, n’eus forzh, rak ne veze sellet berr nag ouzh oad pe beadra, nag ouzh stad nag ouzh orin : en ur ger, ouzh tanfoeltr netra.

[...] eno, en ti brav-se. Ha dreist-holl er c’havioù dindanañ, e c’houzañvas merzherinti ha [sic] e skuilhas o bannac’hig gwad Doue hepken a oar pegement a dud, noblañs ha kouerien, bourc’hizien koulz ha micherourien pe jeneraled, paour pe binvidik, kozh ha yaouank, paotred ha merc’hed, n’eus forzh, rak ne veze sellet berr nag ouzh oad pe beadra, nag ouzh stad nag ouzh orin : en ur gêr, ouzh tanfoeltr netra.

Ac’hanta, e-lec’h tagañ gant ar gounnar, e ris ur c’hofad skrignal gant Soaz Sapeur kerkent hag erru er gêr : « Mamm gozh, emezon, heñvel on ouzh ar c’houer o c’hortoz e gazeg d’halañ, hag e-keit m’edo o soñjal : « Na kaerat ebeul am bo bremaik ! » ne laoskas al loen paour nemet ur pezh pikol bramm. »

P'emañ Kêrsalaun o vont da dennañ, e tired er porzh ar vatezh hag ar c'hure gwisket evel ur c'houer.

P'emañ Kêrsalaun o vont da denna, e tired er porz ar vatez hag ar c'hure gwisket evel eur c'houer.

Ma weljes anezhañ war ar straed, hep e dT-shirt gant e grokodilig, e kemerjes anezhañ evit ur c'houer pe evit un devezhour, ha hennezh a ya da dalañ 300.000 euro d'an dailhanterez ur pedeiz ken aes ha tra.