Plus d'options

Prononciation

Fréquence d'emploi : 

Attesté dans : 
NDBF
GBAHE

Mots parents :
0

Variantes historiques ou dialectales attestées : 
1
Afficher les variantes

Définition :  Masquer la définition

1. [1499, 1732] Penn uhelañ. Lein an ti, an doenn. Gwez bras hejet o lein gant un aezhenn. Lein an neñv. [1954] [...] met plijout a rae dezhañ kanañ e sonioù hag e werzioù war lein un dosenn damdost d'e di en ur seniñ ur violoñs bihan-bihan [...]. 2. Tr. ar. War lein : war-c'horre. Alies an avaloù war lein hepken zo melen. & Diwar lein : eus penn uhelañ. Dilammet diwar lein an duchenn. & War lein e gein : war e c'hwen. Diouzhtu en em ledas war lein e gein.

Exemples historiques : 
52
Masquer la liste des exemples

lein an ti

1499
Référence : LVBCA p23, 131, 193 (le fest [= faîte] de la maison)

lein ar wezenn

1659
Référence : LDJM.1 pg haut (de l'arbre)

lein an ti

1659
Référence : LDJM.1 pg (le) feste (de la maison)

lein menez

1699
Référence : Har. pg lein, menez (sommet de montagne)

lein ar penn

1699
Référence : Har. pg an, lein, penn (sommet de la teste)

lein leurgêr

1732
Référence : GReg pg aire

emañ war lein ar menez

1732
Référence : GReg pg apogée

lein al leurc'he

1732
Référence : GReg pg aire

lein

1732
Référence : GReg pg haut (Le haut, la partie la plus haute.)

lein an ti

1732
Référence : GReg pg (ciprien) bâtiment, comble (le haut, le faiste d'une maison)

leinig-lein

1732
Référence : GReg pg ciprien (bâtiment)

leinig-lein an ti

1732
Référence : GReg pg ciprien (bâtiment)

lein an ti

1732
Référence : GReg pg ciprien (bâtiment), comble

lein an tour

1732
Référence : GReg pg (la) cime (d'une tour)

lein ar menez

1732
Référence : GReg pg (la) cime (d'une montagne)

Un istorian genidik a Vreizh a raport penaos ez eus bet dalc'het ur sened e-barzh en prioldi sant Herve, war lein menez Bre, etre Gwengamp ha Lannuon.

1732
Référence : GReg pg concile (il y a eu un Concile provincial au Prieuré de saint Hervé, sur la montagne de Brée, à ce qu'assure un Historien Breton)

lein, nein an iliz

1732
Référence : GReg pg (le haut de l') Eglise

lein un edifis

1732
Référence : GReg pg faite (la plus haute partie d'une maison, d'une eglise)

lein ar gwele

1732
Référence : GReg pg fond (Le fond d'un lit.)

adalek ar goueled bede al lein

1732
Référence : GReg pg fond (De fond en comble.)

adalek ar goueled bede an nein

1732
Référence : GReg pg fond (De fond en comble.)

lein ar forn

1732
Référence : GReg pg four (Le haut du four.)

nein

1732
Référence : GReg pg haut (Le haut, la partie la plus haute.)

al lein

1732
Référence : GReg pg haut (Le haut, la partie la plus haute.)

an nein

1732
Référence : GReg pg haut (Le haut, la partie la plus haute.)

lein

1850
Référence : GON.II pg bliñchen, lein (sommet. faîte. cîme. comble), nein

Kalz a dud a vezo da lein, ur beriad bras a oa ouzh an tan.

1850
Référence : GON.II pg bériad (Il y aura beaucoup de monde à dîner, il y avait une grande brochée au feu).

nein

1850
Référence : GON.II pg lein (sommet. faîte. cîme. comble. [...] plusieurs prononcent nein), pg nein (voyez "lein", premier article).

War lein ar menez ez eus un ti.

1850
Référence : GON.II pg lein (Il y a une maison sur la cime de la montagne).

Un tamm bron poazhet war ar glaou hor bezo da lein.

1850
Référence : GON.II pg brôn (Nous aurons à dîner un morceau de saignée de porc, cuit sur le charbon).

adalek ar goueled betek al lein

1850
Référence : GON.II pg adâl

Adalek ar goueled betek al lein.

1850
Référence : GON.II pg gwéled (De fond en comble, du haut en bas).

Setu an amzer bremañ ! Nep piv bennak a oar goulenn en ur derriñ d'an dud o fenn, nep zo kasaus, a deu a ya 'bep-eil da glemm ha da ouelañ, en devezo gwalc'h e galon, enor, madoù diouzh m'eo mac'hom ; ha mard eo gwe livenn e gein e pako c'hoazh silzig d'e lein.

1867
Référence : MGK p23

Grit ur sell, aotrou sant Kadoù, diouzh lein an neñv emaoc'h e-barzh, hag e welot hag-eñ a heuilh pe na heuilh ket hoc'h alioù, ho mab, ar barzh, pe evit lavaret gwell, gwenanennig Breizh, a gomzan anezhi amañ, "Hag a zistro d'he c'hest laouen, gant ur bec'h mel he deus kavet, dre ar prajoù war gant boked"

1867
Référence : MGK Rakskrid XII

Setu eno ho kefridi. Mar he grit mat, e c'hellot kaout kant tra : pastelloù kig, bevin-ejen ha maout, kement d'ho koan evel d'ho lein

1867
Référence : MGK p8

Gedour atav war sav ha war zihun, ec’h en em zalc’h etre an douar hag an neñv, hag eus lein ar menez a dalv dezhañ da sichenn e wel al Lingonikon a-hed hag an holl rannvro stag outañ.

1923
Référence : SKET p.12

Eus an troad anezhañ da lein e benn en em gaera gant liv ha c'hwezh-vat, ma lavarfec’h emañ al lid-eured gant an doueezed.

1923
Référence : SKET p.48

Flammañ a reas war lein ar grec’hienn-greiz, war vegel bro-Vanos ; ha skediñ e teñvalijenn an noz evit eurvad ha levenez an dud, frealz ha kennerzh an doueed.

1923
Référence : SKET p.56

Dirazo e weljont un enezenn hir bevennet e lec’hiennoù a devennoù uhel gwenn-kann kurunet al lein anezho gant glasvez seder ar c’hoadoù.

1923
Référence : SKET p.108-109

Bemnoz, war lein an tornaod e weljod daou vrezelour lugernus mentet-ramzel oc’h ober ged, en o sav ha diflach e-tal o mirc’hed gwenn, adalek an derou-noz betek an tarzh-deiz.

1923
Référence : SKET p.115

Krugelloù a savent ha war al leinoù anezho e stumment pep a azeuldi, sked-holl gant aouradur ha livadurioù.

1923
Référence : SKET p.120

An dourni he zennas eus ar vougev e-lec’h m’edo kousket e lein ar menez.

1924
Référence : SKET.II p.51

Evel ur c’havrig e lamme war ar rec’hier sershañ, war lein ar c’hrec’hiennoù hag ec’h evezhie ac’hano red ar c’houmoul, fiñv al loar hag ar stered.

1924
Référence : SKET.II p.18

Un heol skedus a selle ouzh an arvest, e lein an oabl glas.

1944
Référence : EURW.1 p.201

Tosenn Sant-Weltaz a zo ur voudenn ront a zek troatad uhelder, savet gant brezelidi gent war lein menez Kenekilheg, hag a servijas dezho da gastell-kreñv.

1944
Référence : EURW.1 p16

-« It atav, den yaouank, emezi, mirit ho kwenneien, ezhomm ho pezo anezho. Ma gwaz a blije meurbet ar re yaoank dezhañ. Diouzh lein an neñv, e sell gant dudi ouzhoc’h o kerzhout war e roudoù rak ‘hed e vuhez n’eus bet nemet ur soñj en e benn, pa veze fin d’e labour e porzh-mor Brest, ha goude e retred : kanañ atav e brezhoneg Breizh hag ar Feiz… ».

1944
Référence : EURW.1 p.94

Talvoudegezh espar e kave d'he fistilh lirzhin. Kement-se a oa diskenn diwar al leinoù, war e veno, da vevañ ganto, e-pad ur reuziad, e korn o oaled, buhez uvel, divennad, tud ar Bed... ha dastum ur prizius a skiant-prenet.

1949
Référence : SIZH p.57

N'eus manet evel[-]just roud ebet eus e oberennoù peogwir ne ouie na lenn na skrivañ, met plijout a rae dezhañ kanañ e sonioù hag e werzioù war lein un dosenn damdost d'e di en ur seniñ ur violoñs bihan-bihan, ur c'hoariell a ugent real bennak prenet gantañ e foar Dreger.

1954
Référence : VAZA p.23

Gwechall, pa oan war va studi er skolaj, d’an naontek a viz Mae e tirede holl barrezioù ar c’horn-bro, ha ne gomzan ket eus un dornad saverien-o-fri e sell d’arvestiñ ouzh ar prosesion war lein ur c’hleuz en ur vandrouilhat gwestell hag avaloù-oranjez, met eus ar parrezioù a-bezh o kanañ ken ma findaone war lerc’h person ha kure, hag er penn-araok ar chasgeu, ar c’hroazioù lugernus gant kleier munut e-pign outo, un drapell a bep seurt liv o fraoñval a-us da bep bugel, hag evel-just ur bern bannieloù : darn, ar re skañv a-walc’h, douget gant plac’hed yaouank, ur gatiolenn war o fenn hag en gwenn-erc’h penn-da-benn, ha d’o heul un druilhad krennardezed, gwisket ganto dilhad o fask kentañ ; bannieloù all, seiz pe voulouz, gant gwragez Breuriezh ar Rozera, un toullad mat anezho hag ivez en gwenn, ha d’an diwezh ar bannieloù bras, kaeroc’h an eil eget egile, ha pounner, va Doue, pe bounneroc’h.

1954
Référence : VAZA p.52

Un dachenn distlabezet war lein an duchenn a zo ul lec'h a zoare evidomp da stignañ hon teltennoù.

1985
Référence : DGBD p133

hag en ur gomz e lakaas ar gweladenner da zont tre en un novoz klet, bras, izel he lein, daret he leur, tommet gant un tan o flamminañ en oaled

2012
Référence : DJHMH p29

Panelloù a bed an dud da "gutuilh o lod", ha setu dres ar pezh emañ un toullad familhoù oc'h ober : stouiñ ha sevel a bep eil pe strebotiñ gant panerioù bras re garget, pe bignat ouzh skeulioù a dap betek lein ar gwez avaloù pe ber.

2015
Référence : TEVAG p5

L'Office public de la langue bretonne

Réseaux sociaux