Plus d'options

Prononciation

Fréquence d'emploi : 

Attesté dans : 
NDBF
GBAHE

Variantes historiques ou dialectales attestées : 
2
Afficher les variantes

Définition :  Masquer la définition

1. Korf metalek bet diwar teuziñ kouevr ha zink ; ar c'horf metalek-se, graet neud anezhañ. 2. Dre ast. Neud metal. Orjal dreinek, orjal pik : neud metal graet gant drein implijet da glozañ tachennoù. [1954] [...] desped am boa dre ma ranken mont kuit rak, ha pa vefe aour an orjal anezhi, biken evn n’en em dommo ouzh e gaoued.

Exemples historiques : 
12
Masquer la liste des exemples

orchal

1732
Référence : GReg pg archal

orjal

1732
Référence : GReg pg archal

neud orjal

1732
Référence : GReg pg fil (Fil d'archal)

neud orjal

1732
Référence : GReg pg fil (Fil d'archal)

orjal

1850
Référence : GON.II.HV pg orchal (voyez "léton").

Rak mont a raent, pep hini d’e dro, d’her c’haout, d’e gogn, d’her c’hwesa, d’hen turiañ ; hag, evel ma’z oant minoueret gant un tamm neud orjal a oa e beg o fri, e skrabent hag e ribiñsent e feskennoù dezhañ betek ar gwad.

1877
Référence : EKG.I. p.125

neud-orchel

1909
Référence : BROU p. 404 (signifie d'une façon générale : fil métallique)

Bilzig (ankouaet hoc’h eus-hu ?), keit ha ma oa bet o redek ar pardonioù, en devoa disket gant ar ganfarded all skoulmañ lasoù orjal, evit tizhout gad pe c’honifl.

1924
Référence : BILZ1 Niv. 42, p.976 (Even 1924)

Ar c’heleier a zigouezhe bemdez diouzh ar bed-holl, dre linennoù-orjal a oa bet stignet etre an Dosenn ha Pariz.

1944
Référence : EURW.1 p.213

E-kerzh ar C’hendalc’h, e voe bet ul lizher-dre-orjal digant rener ar Felibrige Latin, an aotrou Roqueferrier, eus Montpellier, o kas dimp gourc’hemennoù tud ar c’hreisteiz, stag eveldomp-ni d’o yezh, hag a c’houlenne kerzhout dorn ouzh dorn gant ar Varzhegezh.

1944
Référence : EURW.1 p.190

Graet e voe ’ta hervez he diviz, hag evidon da bellaat a c’hrad-vat [a-c'hrad-vat] diouzh kemend-all a drubuilh, daoust ha n’am eus kavet biskoazh abeg da glemm ouzh ar skolaj, n’eus forzh, desped am boa dre ma ranken mont kuit rak, ha pa vefe aour an orjal anezhi, biken evn n’en em dommo ouzh e gaoued.

1954
Référence : VAZA p.49-50

Penaos e vez evezhiet ha diwallet al lec'h : kameraioù, vijiled, porrastell a c'hallfe degas ur gudenn, kleier-galv, orjal-dreinek ha dorioù-tredan, troiadoù-evezhiañ ar boliserien, pegeit zo d'ar c'homiserdi tostañ evit gouzout an amzer ho po a-raok ma en em gavfe ar polis war al lec'h, pe, er c'hontrol, a-benn pegeit e teuy d'ho sikour ma trofe fall an traoù abalamour da enebourien feuls...

2015
Référence : DISENT p74

Étymologie

Amprest diwar ar galleg kozh orchal (bremañ archal) deveret eus al latin aurichalcum, stumm emdroet eus orichalcum, a dalvez da envel ar c'hemmeskad metalek a gouevr gant zink.

L'Office public de la langue bretonne

Réseaux sociaux