Plus d'options

Prononciation

Fréquence d'emploi : 

Attesté dans : 
NDBF
GBAHE

Variantes historiques ou dialectales attestées : 
2
Afficher les variantes

Formes fléchies : 
5
Afficher les formes fléchies

Définition :  Masquer la définition

1. [1576, 1732] Den pinvidik. [1576] Ha pan edoa an impalaer Maksentius, asamblet gantañ en Aleksandri an holl binvidien ha peorien evit sakrifiañ d'an idoloù [1732] Mogediñ ar binvidien hag ar re a zo ar voul ganto. [1850] Pinvidig. [1850] Pinvidien. [1867] Bremañ me a lavar d'ar pinvidig, d'ar paour : / Mard eo mat deoc'h hiriv ober ur pezh labour, / Stagit gantañ dioc'htu, ha pa vec'h hoc'h-unan. [1960] Amañ d'ar c'hure disleal, / Pell diouzh ho kêriou, war ar maez, / 'Ro bod pinvidig ha paour-glez, / Hag ouzhin[,] tra ne anzaver... 2. (impl. da anv hollek) Hollad ar re binvidik. [1867] Dont a raio ho tro, diwallit, pinvidig ! [1877] [...] brudet-mat e kêr ha karet kerkoulz gant ar pinvidig evel gant ar paour.

Exemples historiques : 
21
Masquer la liste des exemples

Ha pan edoe an impalazr Maksentius, asamblet gantañ en Aleksandri an holl binvidien ha peorien evit sakrifiañ d'an idoloù[,] hag an gristenien pere n'oz deurie sakrifiañ d'an idoloù, en devoa ordrenet ez vizent lekaet d'an marv ;

1576
Référence : Cath p5

mogediñ ar binvidien hag ar re a zo ar voul ganto

1732
Référence : GReg pg encenser (les grands, les riches, les louer, les flater)

pinvidig

1850
Référence : GON.II.HV pg pindévik ou pendévik

pindevig

1850
Référence : GON.II pg pinvidik

pinvidig

1850
Référence : GON.II pg pinouik (voyez "pinvidik"), pg pinvidik (riche, qui a beaucoup de biens, qui possède de grandes richesses. opulent).

pinvidien

1850
Référence : GON.II pg pinvidik (riche, qui a beaucoup de biens, qui possède de grandes richesses. opulent. Pour le plur. du subst.)

pinvidig

1850
Référence : GON.II pg pinvidik (riche, qui a beaucoup de biens, qui possède de grandes richesses. opulent. quelques-uns prononcent "pinvik").

pendevig

1850
Référence : GON.II.HV pg pindévik ou pendévik (riche. grand propriétaire. grand seigneur. prince. chef).

pindevig

1850
Référence : GON.II.HV pg pinvidik, pg pindévik ou pendévik (riche. grand propriétaire. grand seigneur. prince. chef).

pindeveien

1850
Référence : GON.II.HV pg pindévik ou pendévik (riche. grand propriétaire. grand seigneur. prince. chef. Pl.)

Gwellañ zo al labour da baour, da binvidig, / Anez, dindan tro 'n heol, an den zo reuzeudik.

1867
Référence : MGK p82

Bremañ me a lavar d'ar pinvidig, d'ar paour : / Mard eo mat deoc'h hiriv ober ur pezh labour, / Stagit gantañ dioc'htu, ha pa vec'h hoc'h-unan, / Bemdez kalonek oc'h [ouzh] ho poan, / Ganeoc'h ez ay buanoc'h da benn / Evit chom da sellet, o c'hortoz an estren.

1867
Référence : MGK p54

Dont a raio ho tro, diwallit, pinvidig !

1867
Référence : MGK p118

War e veno, fur ne vije / Dreist hennezh[,] neb n'en enorje. / Nemet an dud diskiant ne enoront danvez ; / E yalc'h ar pinvidig n'emañ ket ar furnezh.

1867
Référence : MGK p123

An Aotrou Feburier, abalamour d’e vadelezh ha d’e garantez evit ar paour, abalamour d’e eeunder e-keñver an holl en e vicher a varner-a-beoc’h, a yoa brudet-mat e kêr ha karet kerkoulz gant ar pinvidig evel gant ar paour.

1877
Référence : EKG.I. p.188

— N’em beus graet fae war den, na war baour na war binvidig, er goulenn a c’hellit digant an holl.

1878
Référence : EKG.II p.65

leve ar pinvidig

1899
Référence : AML p.8 (la rente du riche)

leve ar pinvig

1899
Référence : AML p.8 (la rente du riche)

Neblec’h n’am eus gwelet ivez kemend-all a gezeg-houarn ; paour ha pinvidig, kozh ha yaouank, paotred, merc’hed ha bugale, holl e raent gant ar benveg-se.

1954
Référence : VAZA p.164

[...] eno, en ti brav-se. Ha dreist-holl er c’havioù dindanañ, e c’houzañvas merzherinti hag e skuilhas o bannac’hig gwad Doue hepken a oar pegement a dud, noblañs ha kouerien, bourc’hizien koulz ha micherourien pe jeneraled, paour pe binvidig, kozh ha yaouank, paotred ha merc’hed, n’eus forzh, rak ne veze sellet berr nag ouzh oad pe beadra, nag ouzh stad nag ouzh orin : en ur ger, ouzh tanfoeltr netra.

1955
Référence : VBRU p.52-53

Amañ d'ar c'hure disleal, / Pell diouzh ho kêrioù, war ar maez, / 'Ro bod pinvidig ha paour-glez, / Hag ouzhin[,] tra ne anzaver...

1960
Référence : PETO p38

Note d'étude

Ar stummoù "pendevig" ha "pindivig" kavet e geriadur ar Gonideg e 1850 zo stummoù bet ouzhpennet gant Kervarkêr. N'int ket testeniekaet pelloc'h ha hanvalout a reont bezañ termenoù kembraek brezhonekaet hep mui.

Étymologie

Stumm emdroet eus ar ger brezhoneg "pendevig", kar d'ar c'hembraeg "pendefig" (priñs).

L'Office public de la langue bretonne