1. Tachennad teñval taolet gant udb. en em gav war hent bannoù ar gouloù.
Ar wezenn-se a daol skeud ledan en-dro dezhi. Mont e skeud ur wezenn.
[1954] Mont a raemp ar Merc’her hag ar Sul d’ober ur sonadeg war gaerañ leurgêr ar Savane, e skeud ar gwez-kokoz hag ar palmez nepell diouzh delwenn Jozefina, gwreg Napoleon kozh.
&
Trl.
Kaout aon, lammat, spontañ, tec'hel rak, a-raok e skeud : bezañ aonik-tre.
[1877] Ya, me gred, va zad, em eus kalon, ha n’on ket den da dec’het a-raok va skeud.
[1924] N’oa ket spontik, c’hwi a oar, ar Manac’h d’ar c’houlz-se, yaouank a oa ha n’en devoa ket aon rak e skeud.
&
Kaout terzhienn skeud : bezañ aonik-tre.
HS. amc'houloù, disheol, teñvalijenn.
2. Dre skeud.
Neuz dispis ha berrbad eus udb.
Tremenet eo evel ur skeud : buan-tre.
&
[1878] Div gristenez vat omp hon-div, me 'gred ; neuze e c'houzomp ar bed-mañ ned eo nemet ur skeud, ur bouilh moged.
&
Trl.
Na gavout skeud ebet eus ub., udb. : na gavout roud ebet anezhañ.
&
Na welet skeud ebet diouzh ub., udb. : na gavout roud ebet anezhañ.
&
Reiñ da ub. ur skeud eus udb. : reiñ dezhañ un alberz eus an dra-se.
Ar sant, evit reiñ dimp ur skeud eus ar mister-mañ, a lavar ez eo Doue un heol.
3. Dre ast.
Adsked, skleur.
Gwelet e skeud en dour.
4. Neuz vlin, gwanaet eus ub. pe udb.
[1878] N'eo ket hep souezh [sic] ivez 'ta ma kastizent bemdez, an dud paour, ha ma oant treutaet kement, a-benn ur pennad, ma n’oa nemet ar skeud anezho.
5. Dre ast.
Gweledigezh diwirion un den marv.
Skeudoù kestell Skos. Skeud an Ankoù.
HS. spes, tasmant, teuz.
6. ROUEZ
Delwenn.
7. (en e furm lies)
Spesoù.
Ar salver bev-buhezek dindan skeudoù ar Sakramant.
8. Tr. ar.
War-skeud : e-skeud (I 1).
Mont er-maez war-skeud mont da bourmen.
DHS. damskeud.
Référence :
GON.II
pg skeûd (ombre, obscurité causée par un corps impénétrable à la lumière. au figuré, image, effigie, apparence, prétexte. - nuance, augmentation ou diminution insensible d'une même couleur. différence délicate. HV. Pl.)
Ar skeud anezhañ a welan.
Ar skeûd anézhañ a wélann.
1850
Référence :
GON.II
pg skeûd (j'en vois l'ombre).
lammout rak e skeud
lammoud râg hé skeûd
1850
Référence :
GON.II
pg skeûd (avoir peur de son ombre).
Ar skeud anezhañ n'en deus ken.
Ar skeûd anézhañ n'en deûz kén.
1850
Référence :
GON.II
pg skeûd (il n'en a plus que l'apparence).
esked
eskéd
1850
Référence :
GON.II
pg skeûd (ombre, obscurité causée par un corps impénétrable à la lumière. au figuré, image, effigie, apparence, prétexte. - nuance, augmentation ou diminution insensible d'une même couleur. différence délicate. HV. en Vannes, "skéd" ou "eskéd").
skeud
skéd
1850
Référence :
GON.II
pg skéd (voyez "skeûd"), pg skeûd (ombre, obscurité causée par un corps impénétrable à la lumière. au figuré, image, effigie, apparence, prétexte. - nuance, augmentation ou diminution insensible d'une même couleur. différence délicate. HV. en Vannes, "skéd" ou "eskéd").
esked
1850
Référence :
GON.II
pg esked (voyez "skeûd"), pg skeûd (ombre, obscurité causée par un corps impénétrable à la lumière. au figuré, image, effigie, apparence, prétexte. - nuance, augmentation ou diminution insensible d'une même couleur. différence délicate. HV. en Vannes, "skéd" ou "eskéd").
skeud
skeûd
1850
Référence :
GON.II
pg skéd, skeûd (ombre, obscurité causée par un corps impénétrable à la lumière. au figuré, image, effigie, apparence, prétexte. - nuance, augmentation ou diminution insensible d'une même couleur. différence délicate. HV.)
« Atav oc'h lojet tost da neizh filip an doenn ; / Gwisket e miz Kerzu, evel e miz Even ; / En hañv evel er goañv[,] c'hwi a zo hoc'h-unan, / Ho skeud[,] ho mevel-bras hag ho mevel-bihan.
» Atao oc'h lojet tost da neiz filip ann doen ; / » Gwisket e miz kerzu, evel e miz even ; / » Enn hanv evel er goanv[,] c'houi a zo hoc'h-unan, / » Ho skeud ho mevel braz hag ho mevel bihan.
1867
Référence :
MGK
p123
— « Aiou ! eme an den, petra welan ? Ur spes ! / Euzhusat tra ef-eñ ! E skeud, e skeud hepken / A ra din-me skrijañ ha krenañ gant anken. »
— « Ah iou ! eme ann den, petra welann ? Eur spez ! / Euzusa tra ef-hen ! He skeud, he skeud hep-ken / A ra d'in-me skrija ha krena gant anken. »
1867
Référence :
MGK
p66
Petra a soñjan ? E feiz, netra a vat ebet, avat. Jañ-Mari a zo sec’h ha rok an tamm anezhañ ; e dri [m]ab o deus an aer da vezañ paotred start, ha n’o deus ket aon rak o skeud.
Petra a zonjan ? E feiz, netra a vad ebed, avad. Jan-Mari a zo seac’h ha rok an tamm anezhan ; he dri vab o deuz an ear da veza potred stard, ha n’o deuz ket aoun rak ho skeud.
1877
Référence :
EKG.I.
p.74
— Ha kalon hoc’h eus ? — Ya, me gred, va zad, em eus kalon, ha n’on ket den da dec’het a-raok va skeud.
— Ha kaloun hoc’h euz ? — Ia, me gred, va zad, em euz kaloun, ha n’ounn ket den da dec’het araok va skeud.
1877
Référence :
EKG.I.
p.19
Ha me, kaer am boa sellet pizh ha lugerniñ va daoulagad a bep tu, ne welen ket zoken skeud un den bev.
Ha me, kaer am boa sellet piz ha lugerni va daou lagad a bep tu, ne velen ket zoken skeud eun den beo.
1878
Référence :
EKG.II
p.48
Div gristenez vat omp hon-div, me 'gred ; neuze e c'houzomp ar bed-mañ ned eo nemet ur skeud, ur bouilh moged.
Diou gristenez vad omp hon diou, me gred ; neuze e c’houzomp ar bed-man ne d’eo nemed eur skeud, eur bouill moged.
1878
Référence :
EKG.II
p.260
N'eo ket hep souezh [sic] ivez 'ta ma kastizent bemdez, an dud paour, ha ma oant treutaet kement, a-benn ur pennad, ma n’oa nemet ar skeud anezho.
Ne ket hep souez ive-ta ma kastizent bemdez, an dud paour, ha ma oant treuteat kement, a-benn eur pennad, ma n’oa nemed ar skeud anezho.
1878
Référence :
EKG.II
p.303
Ar soudarded a yae hag a deue dre an ti ; pec’hiñ ha sakreal a raent ; kas ha digas a raent ar paour kaezh Bielon, ne ouie ket edon en e di, rak evel ur skeud e oan pignet er siminal.
Ar zoudarded a iea hag a deue dre an ti ; pec’hi ha sakreal a reant ; kas ha digas a reant ar paour keaz Bielon, ne gouie [sic] ket edon enn he di, rak evel eur skeud oan pignet er siminal.
1878
Référence :
EKG.II
p.138
El lec’hioù ma c’holo ar c’hoadoù lein tornaodoù serzh, e kresk ar gwez faou ha derv e bevennig an islonk : skignañ o barroù deliaouek a-us d’an tonnoù a reont hag astenn o skeud war ar mor.
El lec’hiou ma c’holo ar c’hoadou lein tornaodou serz, e kresk ar gwez fao ha dero e bevennig an islonk : skigna o barrou deliaouek a-us d’an tonnou a reont hag astenn o skeud war ar mor.
1923
Référence :
SKET
p.94
N’oa ket spontik, c’hwi a oar, ar Manac’h d’ar c’houlz-se, yaouank a oa ha n’en devoa ket aon rak e skeud.
N’oa ket spontik, c’houi a oar, ar Manac’h d’ar c’houlz-ze, yaouank a oa ha n’an nevoa ket aon rag e skeud.
1924
Référence :
BILZ1
Niv. 41, p.947 (Mae 1924)
Hag hen kuit ! M’en em gollas ar gwel anezhañ er skeud-noz a deñvalae ar reter.
Hag hen kuit ! M’en em gollas ar gwel anezan er skeud-noz a denvalae ar reter.
1924
Référence :
SKET.II
p.43
Strishaat a reont he hent dezhi. O skeud pounner ha divent a daolont war he dourioù.
Strisaat a reont he hent d’ezi. O skeud pounner ha divent a daolont war he douriou.
1924
Référence :
SKET.II
p.48
Sede va c'hloc'hdi dantelezhek-uhel ha meurdezus gant e gleier arem o teurel e skeud ramzel war an ti bihan e-lec'h ma'z on ganet
Sede va c'hloc'hdi dantelezek uhel ha meurdezus, gand e gleier arem o teurel e skeud ramzel war an ti bihan e-lec'h ma 'z oun ganet
1929
Référence :
SVBV
p.17
Tri baotr [sic] mat, n'o doa ket aon rak o skeud.
Tri baotr mat, n'o doa ket aon rak o skeud.
1944
Référence :
EURW.1
p.154
Kement a garan, amañ 'm eus desket er c'harout : ar feiz naturel, ar gredenn eeun, al labour ordinal, an dud izel, ar gwez derv, al lannoù, ar girzhier, ar stêrioù, ar vein-hir, ar chapelioù, hag an holl draoù benniget a vev en o skeud santel.
Kement a garan, amañ 'm eus desket her c'harout [: a]r feiz naturel, ar gredenn eeun, al labour ordinal, an dud izel, ar gwez dero, al lannou, ar girzier, ar stêriou, ar vein hir, ar chapeliou, hag an holl draou benniget a vev en o skeud santel.
1944
Référence :
EURW.1
p15
Mont a raemp ar Merc’her hag ar Sul d’ober ur sonadeg war gaerañ leurgêr ar Savane, e skeud ar gwez-kokoz hag ar palmez nepell diouzh delwenn Jozefina, gwreg Napoleon kozh.
Mont a raemp ar merc’her hag ar sul d’ober ur sonadeg war gaerañ leurgêr ar Savane, e skeud ar gwez kokoz hag ar palmez nepell diouzh delwenn Josefina, gwreg Napoleon kozh.
1954
Référence :
VAZA
p.91-92
En an' Doue, ma zorfejoù, / Distaol din, ha ma fec'hejoù, / Din, ar c'hablus, an divalav, / A zellezfe kaout da halv / Ouzh e zremm ken lor ha ginet / Enni skeud un askre krinet.
En an' Doue, ma zorfejou, / Distaol din, ha ma fec'hejou, / Din, ar c'hablus, an divalo, / A zellezfe kaout da halo / Ouz e zremm ken lor ha ginet / Enni skeud eun askre krinet.
1960
Référence :
PETO
p82
Na, pa ne spontomp rak hor skeud / Ha, pa c'houzomp, 'tre gaou ha gwir, / Pezh ' zo dereat da zilenn, / E tibabomp dinec'h, bilen, / Ha n'ac'h eus mui da vevañ hir !
Na, pa ne spontomp rak hor skeud / Ha, pa c'houzomp, 'tre gaou ha gwir, / Pez ' zo dereat da zilenn, / E tibabomp dinec'h, bilen, / Ha n'ac'h eus mui da veva hir !
1960
Référence :
PETO
p76
Badaouet, boemet e rankan bezañ : un enezenn a welan du-hont, he skeud gwez fraezh-tre da welout war an dremmwel alaouret.
1985
Référence :
DGBD
p142
Da grediñ eo en devoa gwelet en e gousk skeudoù an Alamaned a zalc'has ar c'horn-douar-se etre 1911 ha 1914, ma rankjont tec'hout eus Ukoko, hag a droas goude e "Cocobeach", pe marteze ez eo ur c'hoñversant saoz bennak hag a vije bet diazezet eno ur wech bennak.
1985
Référence :
DGBD
p88
melkoniet ma oa e spered, e kredas dezhañ lenn ur seurt gourdrouz en adskedoù krenus an tan war an arrebeuri lufret-aketus, hag er skeudoù enkrezus o korolliñ war al lein.
2012
Référence :
DJHMH
p29
Er parkoù, ar skeud oc'h en em ledañ goustad warno, e weler traktourioù o treuziñ-didreuziñ an douaroù nevez difrouezhet, o touarañ an eost kozh hag o prientiñ an hini da zont war un dro, heuliet gant nijadoù skreved trouzus ha lontek.