Plus d'options

Prononciation

Fréquence d'emploi : 

Attesté dans : 
NDBF
GBAHE

Formes fléchies : 
7
Afficher les formes fléchies

Définition :  Masquer la définition

I. Fetis A. (db. an traoù) 1. Aes da zistummañ, da zidammañ. Maen tener. & Bresk. Ar c'hirri-nezañ-mañ zo tener. 2. Gwak, blot. Bara tener. Kig tener. Geot tener. Traezh tener. & Tener-glizh : tener-tre. ES. kalet, reut. B. (db. ar bevien) 1. Kizidik. Bezañ tener ouzh ar glav, an amzer yen. Ar plant-se zo tener ouzh an amzer. 2. Gwiridik, a c'houzañv diwar nebeut a dra. Tener eo ma bizied. Hennezh a vez tener e zaoulagad. Ar biz-mañ din zo tener evel pa vefe o c'horiñ. Tener eo ouzh ar boan. Skuizh, poan dezhañ da heul re vras strivoù pe goude bezañ strivet e-pad re bell. Pa'm bez graet embregerezh-korf e vez tener ma divorzhed e-pad daou pe dri devezh. II. Dre skeud. 1. Kuñv, karantezus. Daouarn tener. Selloù tener. Ur vamm dener. Ul lizher tener. Amourousted dous ha tener. An oad tener : mare ar vugeliezh kentañ. [1954] [...] ha keit ha m’edomp o seniñ an Amzer Nevez gant Grieg un ton tener ha ken sioul ma termene paotred an trombon hep ober tra, am boe tu da sellout diouzh va c’hoant ouzh an denig a rae da gement a dud plegañ d’e c’halloud divent. [1955] Kerkent ha ma fellas din degas da soñj dezhañ e gomzoù tener, d’am zro e voen kaset gantañ da gaol-moc’ha, rak ne blij dezhañ nag ar wirionez nag ar spern : drein a vez ouzh an eil hag egile. & Kizidik. Ur galon dener. Te zo tener ivez ! Arabat deoc'h mont da welet ar film-se mard oc'h re dener. 2. Tener ouzh ub. : damantus, douget d'ar vadelezh, d'ar garantez. Ne c'hall ket an den bezañ re dener ouzh e gig : kaout re a zamant dezhañ e-unan. 3. A zegas labour diaes, skoemp d'e heul. Al lapined gwenn zo tener da sevel. & Tr. estl. RANNYEZH. N'eo ket tener ! : n'eo ket gwall dra. 4. Trl. Bezañ tener war udb. : bezañ figus war an dra-se. Hennezh zo tener war ar c'hafe : ne evfe ket forzh peseurt doare kafe. III. Adv. [1924] E benn a lakeas en he brennid, ha Velia, o tivouchañ a-ziwar e dal gant he dorn e rodelladoù-blev melen, a bokas dezhañ tener.

Exemples historiques : 
46
Masquer la liste des exemples

tener

1499
Référence : LVBCA p192

tener

1659
Référence : LDJM.1 pg (fort) tendre, tendrement

tenerañ

1732
Référence : GReg pg fluet (ou flouet, ette. delicat, foible.)

Tener-bras eo.

1732
Référence : GReg pg fluet (Il est fort fluet.)

an oad tener

1732
Référence : GReg pg age

karet gant ur galon tener-glizh

1732
Référence : GReg pg aimer

teneroc'h

1732
Référence : GReg pg fluet (ou flouet, ette. delicat, foible.)

tenerañ

1732
Référence : GReg pg fluet (ou flouet, ette. delicat, foible.)

lizheroù tener glizh

1732
Référence : GReg pg billet (doux, billet galand)

tener glizh

1732
Référence : GReg pg coeur tendre

tener

1732
Référence : GReg pg delicat (ate, corps composé de parties fines, menuës, & deliées), fluet (ou flouet, ette. delicat, foible)

korf tener

1732
Référence : GReg pg (complexion) delicate

korfoù tener

1732
Référence : GReg pg (complexion) delicate

tener

1850
Référence : GON.II p.6 (tendre), pg téner (tendre. mou. délicat. sensible).

Tener eo ar c'hoad-se.

1850
Référence : GON.II pg téner (ce bois est tendre).

Ur galon dener he deus.

1850
Référence : GON.II pg téner (elle a un cœur tendre, sensible).

an denerañ

1850
Référence : GON.II.HV p.6 (la plus tendre).

Ha ne dalv ar gragez / A zo tener ha mat, zo o buhez karet, / Karet o bugale, karet o friejoù, / A zo ar vein-oaled a domm ar c'halonoù, / Ar c'hantolorioù kaer zo warno sklêrijenn, / Goulaouennoù an ti, evel heol an neñvoù, / Evel louzaouennoù a bare pep anken, / O dorn atav noz-deiz a bep tu o viret, / Dre 'r wenodenn ma'z eomp, na vemp gant drein toullet, / Ha ne dalvont ar boan, lavarit din bremañ, / E ve ar gragez-se termet dindan ar bec'h, / E vent-i skoaziet start ha skoret gant ar vrec'h / He deus bet digant Doue ar galloud d'o harpañ ?

1867
Référence : MGK p141-142

— « N'omp ket, eme ar vaot, hag e-lec'h kaout un doenn, / Ma'm be, evel ar goulm, divaskell da nijañ, / Me a ve aet dija / Da c'houzout e pelec'h eo dalc'het an heizez, / Hor mignonezig kaezh, / Skañv evel an avel ; koulz ha ma'z eo lijer, / Ez eo ivez tener. »

1867
Référence : MGK p46

N'eo mat tamall atav, evel a reer amañ, / An holl merc'hed yaouank da vezañ re figus ; / O c'halon zo tener, mat ha karantezus ; / O spered a zo lemm hag a gav euzh bremañ, / Dre ma taolont evezh ouzh tud yaouank ar bed, / Ez eo hadet dibaot ar re fur anezho.

1867
Référence : MGK p57-58

E-lec'h kanañ, ruziañ dlefac'h ; / Ar c'hrwek dinerzh, mat ha tener / Ha kalonek e peb amzer / A labour a nerz he divrec'h ;

1867
Référence : MGK p132

Mar am eus anveet ur bugel da gaout ur garante an denerañ evit e vamm, eo te, hag a-dra-sur !

1898
Référence : KZVR Supplément à la Croix des Côtes-du-Nord du dimanche 23 janvier, p.1

N’eus ket nemeur da arvariñ e c’hallfe an holl draoù-se kouezhañ, un deiz, en ankounac’h, ha m’en em lezan d’o damvenegiñ amañ, ez eo dre n’eus hini en hon touez na zigasfent dezhañ da goun eñvorioù ker e oad tener.

1923
Référence : SKET p.40

Taolennet e vez dudius, flourik ha tener gant kanenn Vopiskos ar garantez o sevel e Bena ouzh Manos hag e Manos ouzh Bena.

1923
Référence : SKET p.44

Hiniennoù a lavar n’oa tra souezhus ebet en unvaniezh-se o ren etre Manos ha Bena, p’o devoa bevet atav a-gevret adalek o oad tenerañ, ha ma’z oant unanet dre liammoù nesañ ar gwad.

1923
Référence : SKET p.45

Azezet etre gwrizioù an div wezenn edo daou zen, hag i kenvriataet tener.

1923
Référence : SKET p.73

Gwir eo, ar re-mañ ne oant na tener, na trugarezus en e geñver : ne oad ket evit bezañ re rust en keñver un hailhon evel Bilzig, a lavare holl dud ar bourk.

1924
Référence : BILZ1 Niv. 45, p.1065-66 (Gwengolo 1924)

Doue da ray d’ar wezennig Avel dous ha glizhenn dener, ’Vit ma vleunio ar rozennig, Pell diouti ar gwallamzer !

1924
Référence : BILZ1 Niv. 42, p.974 (Even 1924)

Bez’ ez oa e buorzh Vissurix ur plac’h yaouank. Yaouerez ez oa da Velia hag, en abeg da se, en hec’h oad tener, e veze graet anezhi gant he zad hag he mamm Alalia.

1924
Référence : SKET.II p.15

E benn a lakeas en he brennid, ha Velia, o tivouchañ a-ziwar e dal gant he dorn e rodelladoù-blev melen, a bokas dezhañ tener

1924
Référence : SKET.II p.36

Nemet o doa an dremm hag ar c’herc’henn anezhi gwennded ha damruzded tener bleun an avalenn hag ar gerezenn.

1924
Référence : SKET.II p.57

En e galon, don-don en devoa kuzhet e garantez a vugel. Hag eno, en disheol, e galon en devoa lezet anezhi da gellidañ, da ziwanañ, da vleuniañ, bleuñvennig kizidik ha tener.

1925
Référence : BILZ2 p.179

lizherig tener

1931
Référence : VALL pg billet (doux)

an oad tenerañ

1931
Référence : VALL pg (le premier) age

ez tener

1931
Référence : VALL pg amoroso (musiq.)

an oad tener

1931
Référence : VALL pg age

Ul lizher tener-gliz[h] !... Peogwir out barrekoc'h war ar meizañ eget war an ober, an dra-mañ ne zisplijo ket dit. Del ! Kemer !

1949
Référence : SIZH P.51

Ar breur Arturo a bare e selloù war he gouzoug, o stouiñ flour ha tener.

1949
Référence : SIZH p.58

Mar ne vije ket aet da anaon va c’henskoliad karet ar Paotr Juluen, a-du ganin e vije bet moarvat war ar c’hraf-se, ha kerkoulz-all brezhonegerien vat am eus anavezet du-hont : Efflamm an Henoret, da skouer, ur barzh yaouank eus Plistin, lazhet er brezel eildiwezhañ, ha breur henañ person Kemper-Gwezhenneg, an Aotrou Lec’hvien, ur barzh ivez, kalonek ha tener, bet taget gant an droug-skevent kent na zeuas a-benn da beurziskouez e dalvoudegezh.

1954
Référence : VAZA p.60

Dre ma tichañsas din bezañ an diwezhañ soner war du kleiz an hantergelc’h, ken tost ha ma ’z oan ouzh an Aotronez-se, a-walc’h e vije bet din astenn va brec’h evit stekiñ ouzh an Impalaer, ha keit ha m’edomp o seniñ an Amzer-Nevez gant Grieg un ton tener ha ken sioul ma termene paotred an trombon hep ober tra, am boe tu da sellout diouzh va c’hoant ouzh an denig a rae da gement a dud plegañ d’e c’halloud divent.

1954
Référence : VAZA p.158-159

Ha livet e oa war o fenn a-dreñv unan eus an anvioù ken dudius, ken tener a blij d’ar vartoloded : Maris Stella, La Fine Jeannette, Itron-Varia Keloù mat, Reine des Flots, A la Grâce de Dieu… rak, hep gouzout dezhañ, bez’ eus ur barzh e-kreiz pep den-a-vor.

1954
Référence : VAZA p.108

Kerkent ha ma fellas din degas da soñj dezhañ e gomzoù tener, d’am zro e voen kaset gantañ da gaol-moc’ha, rak ne blij dezhañ nag ar wirionez nag ar spern : drein a vez ouzh an eil hag egile.

1955
Référence : VBRU p.15

'C'hanta ! paotred, leueoù gwener, / 'Vel merc'hejoù, gwak ha tener, / Pa 'z oc'h ken dispont ha yer-dour, / N'ho po 'met triñchin e-lec'h pour.

1960
Référence : PETO p52

Ha te eo, evel ur gouron, / Mabig tener, beleg santel / Kreñv ha dispont dirak antell / An Nasion, mamm ar spouron, / A zo deuet, kaerañ dlead, / Da reiñ skor d'ar c'hozh renead ?

1960
Référence : PETO p81

An dañjerioù a c'hallfe bezañ evit a sell ouzh surentez ar stourmerien, an dud a vo war al lec'h koulz hag an enebourien -n'eus ket anv da lakaat hini pe hini en arvar- abalamour da draoù lemm a vefe aze, d'an torosennadur digompez, da draoù zo a vefe gwall dener, d'ar fed e vefe prenester pe un islonk bennak nepell alese...

2015
Référence : DISENT p75

Chom a ra tener hor gounidoù eta, hag abalamour da se e rankomp chom war evezh bepred ha derc'hel da stourm a rumm da rumm.

2015
Référence : DISENT p181

L'Office public de la langue bretonne