Dezverkoù all

Stankter implij : 

Testeniekaet e : 
NDBF
GBAHE

Stummoù pleget : 
20
Diskwel ar stummoù pleget

Termenadur :  Kuzhat an termenadur

1. Den eus Bro-C'hall. Gizioù ar C'hallaoued. [1954] “Le Moi est haïssable”, eme ar C’hallaoued, ha war ar c’hraf-se da vihanañ a-grenn emaon a-du ganto. [1955] Pebezh glac’har ’ta, pegement a wad fall adal ma teuje da c’houzout e oan dindan dimeziñ ha gant piv ?... gant ur C’hallez divroet, ur vaouez na ouie na Pater, na Noster, ur ganfardez hep feiz na reizh, ul liboudenn bennak evel an holl verc’hed na vevent ket war ar maez, rak a gorn e selle zoken ouzh plac’hed Landreger, da vihanañ ar re na oant ket diwar noblañs pe vourc’hizien vras. 2. KOZH Estren.

Skouerioù istorel : 
70
Kuzhat roll ar skouerioù

Gall

1499
Daveenn : LVBCA p81 ('français')

Gall

1659
Daveenn : LDJM.1 pg gall

Gallaoued

1659
Daveenn : LDJM.1 pg François

ur Gall

1659
Daveenn : LDJM.1 pg (un) François

e-giz Gall

1732
Daveenn : GReg pg a

Gallezed

1732
Daveenn : GReg pg gauloise (celle qui est de la Gaule, p.)

Gall

1732
Daveenn : GReg pg (habitant de la Haute-)Bretagne, galois (ou galot, terme de basse Bretagne, pour dire, celui qui est du Païs François, de la haute Bretagne)

bro ar C'hallaoued

1732
Daveenn : GReg pg (Haute-)Bretagne

Gallaoued

1732
Daveenn : GReg pg (habitant de la Haute-)Bretagne, galois (ou galot, terme de basse Bretagne, pour dire, celui qui est du Païs François, de la haute Bretagne, p.)

Gallaouiz

1732
Daveenn : GReg pg (habitant de la Haute-)Bretagne

al langaj brezhonek eo an hini a gomze gwechall ar C'hallaoued añsien

1732
Daveenn : GReg pg (le) Breton (est la langue Celtique, ou, des anciens Gaulois)

Gall

1732
Daveenn : GReg pg françois (qui est de France), gaulois (habitans de la Gaule, ancien nom de la France.)

Gallaoued

1732
Daveenn : GReg pg françois (qui est de France, p.)

Gallaoued

1732
Daveenn : GReg pg françois (qui est de France, Van., p.)

ar Gallaoued

1732
Daveenn : GReg pg françois (Les françois.)

ar C'hallaoued

1732
Daveenn : GReg pg françois (Les françois.), gaulois (Les Gaulois, les François.)

Galliz

1732
Daveenn : GReg pg françois (Les françois.)

Gallez

1732
Daveenn : GReg pg françoise (celle qui est de France, ou du païs où l'on parle françois, à la difference du païs breton.)

e kiz ar C'hallaoued

1732
Daveenn : GReg pg françoise (A la Françoise, à la mode de France.)

Gall brein

1732
Daveenn : GReg pg galois (ou galot, terme de basse Bretagne, pour dire, celui qui est du Païs François, de la haute Bretagne, en terme d'injure.)

Gallaoued vrein

1732
Daveenn : GReg pg galois (ou galot, terme de basse Bretagne, pour dire, celui qui est du Païs François, de la haute Bretagne, en terme d'injure, p.)

Gallez

1732
Daveenn : GReg pg galoise

gallezed

1732
Daveenn : GReg pg galoise (p.)

kozh gallez

1732
Daveenn : GReg pg galoise

kozh gallezed

1732
Daveenn : GReg pg galoise (p.)

Gallaoued

1732
Daveenn : GReg pg gaulois (habitans de la Gaule, ancien nom de la France, p.)

ur Gall

1732
Daveenn : GReg pg gaulois (Un Gaulois, un François.)

ar Gallaoued

1732
Daveenn : GReg pg gaulois (Les Gaulois, les François.)

Gallez

1732
Daveenn : GReg pg gauloise (celle qui est de la Gaule)

ur C'hallez

1732
Daveenn : GReg pg gauloise (Une Gauloise, une Françoise.)

ur Gallez

1732
Daveenn : GReg pg gauloise (Une Gauloise, une Françoise, Van.)

ur C'hallez

1732
Daveenn : GReg pg gauloise (Une Gauloise, une Françoise, Van.)

ar C'hallezed

1732
Daveenn : GReg pg gauloise (Les Gauloises)

Ar c'hompartamant eus an den-hont a dosta un neubeut ouzh hini ar C'hallaoued añsien.

1732
Daveenn : GReg pg gaulois (Cet homme a les manieres un peu gauloises.)

Gall

1850
Daveenn : GON.II pg gall (gaulois, habitant de la Gaule et aujourd'hui Français, qui est né en France, qui habite la France. - Dans les vieux auteurs, il signifie quelquefois "étranger", "ennemi").

ar C'hallaoued

1850
Daveenn : GON.II p.12, introduction, "les Français".

Ar Gall

1850
Daveenn : GON.II p.12, introduction, "le Français".

Gallezed

1850
Daveenn : GON.II pg Gallez (gauloise, femme qui habitait la Gaule et aujourd'hui française, femme née en France ou qui habite la France. Pl.)

Gallez

1850
Daveenn : GON.II pg Gallez (gauloise, femme qui habitait la Gaule et aujourd'hui française, femme née en France ou qui habite la France).

Ur Gall a zo laouen hag eñ reuzeudik.

1850
Daveenn : GON.II pg gall (le Français est gai, même dans le malheur).

Kizioù ar C'hallaoued kozh a gaver c'hoazh e-touez ar Vretoned.

1850
Daveenn : GON.II pg gall (On trouve encore parmi les Bretons les usages des Gaulois).

Gallaoued

1850
Daveenn : GON.II pg gall (gaulois, habitant de la Gaule et aujourd'hui Français, qui est né en France, qui habite la France. - Dans les vieux auteurs, il signifie quelquefois "étranger", "ennemi". plur. du subst.)

Galliz

1850
Daveenn : GON.II pg gall (plur. du subst. et anciennement "galled" et "galliz").

Galled

1850
Daveenn : GON.II pg gall (plur. du subst. et anciennement "galled" et "galliz").

Ar [C'h]allaoued a zo kalonek-holl.

1850
Daveenn : GON.II pg kalounek (Tous les Français sont braves).

Ni, ne ouiemp ket c’hoazh ar vicher ; edor oc’h he deskiñ deomp, ha diwezhatoc’h e kousto ker d’ar C’hallaoued.

1877
Daveenn : EKG.I. p.271

Fellout a ra deomp aozañ dihun hon Bro-Vreizh dre grouiñ ur froud vras a eneberezh hag a zroukrañs ouzh ar C'hallaoued a c'houarn ac'hanomp enep d'hon grad vat hag a lem diganeomp frankiz hon Bro hon deus gwir da gaout.

1911
Daveenn : PSEP p I

Krediñ a reer ez omp flastret, netraet, disneuziet, aet da C'hallaoued.

1911
Daveenn : PSEP p III

Ar re all a zo Bloc’higed pe C’hallaoued.

1925
Daveenn : BILZ2 p.182

e stumm ar C'hallaoued

1931
Daveenn : VALL pg à2 (à la française)

e giz ar C'hallaoued

1931
Daveenn : VALL pg à2 (à la française)

Souezhusoc'h eo c'hoazh traonienn Mor an Hanternoz. Dizoloet ez eus bet eno, n'eus ket gwall bell, ur steudad fozioù, a zo bet studiet gant ar Saozon da gentañ, ha neuze gant ar C'hallaoued ivez.

1943
Daveenn : TNKN p28

Er c'honkourioù olimpik, paotred ar Finland vihan na event ket a win-ardant a veze dreist d'ar C'hallaoued, anez tud hag a gar o banneoù.

1943
Daveenn : TOAA p1

Komz a rae ar galleg gant pouez-mouezh kañfarded Montmartre, ha koulskoude, hennezh yaouank ne oa sur-mat na Parizian a ouenn, na zoken Gall.

1944
Daveenn : EURW.1 p.193

An afer Dreyfus he doa rannet ar C’hallaoued etre div gostezenn : yaouankizoù ar skolioù-uhel a gave brav goapaat ar « brageier lêr kozh », ha diskouez evel-se pegen digabestret e oa o empennoù…

1944
Daveenn : EURW.1 p.197

Krediñ a ran kentoc’h en doa bet morc’hed d’ar mare diwezhañ, en doa keuz bezañ deuet da stouiñ dirak « Pennrener ar C’hallaoued », en doa digarezet un droug-penn d’en em zibunañ kuit.

1944
Daveenn : EURW.1 p.201

Ganet on bet, evel holl vugale ma remzi, diouzh kerent furmet o mennozhioù war skouer re ar C'hallaoued, ha da natur-te eo he deus digabestret ma spered, ha roet din blaz kentañ amzer-dremenet ma hendadoù, un tamm eus o herrder, eus o c'harantez-vro, eus o barzhoniezh.

1944
Daveenn : EURW.1 p15

Bec'h d'ar Gall, a oa e c'her.

1944
Daveenn : EURW.1 p.161

Gallaoued ? Du-mañ e veze graet Gallaoued eus ar votaouerien-goad.

1944
Daveenn : EURW.1 p34

Ar pennad-mañ a ziskouezo sklaeroc'h c'hoazh peseurt kemm a zo etre ur Gall savet war skouer Pariz evel ma'z int holl, hag un den bennak evel un Alzasiad, n'eo ket bet distummet, na gwiet e skiant gant orezonoù jakobin.

1944
Daveenn : EURW.1 p53

« Ar re-se 'zo Gallaoued (les Gallos) » — Ha ne raen nemet soñjal goude er mister-se. Gallaoued ? Du-mañ e veze graet Gallaoued eus ar voutaouerien-goad. Moarvat n'eo ket boutaouerien-goad e oa ar re-mañ holl. "Les Gallos" ??? Biskoazh n'am boa klevet an anv-se.

1944
Daveenn : EURW.1 p.34

Eus Kuba e taoljomp war-du ar Vera Kruz, ar gêr ma voe bet gloazet enni gwechall va zad-kozh Biz Kamm, hag o vezañ ma’z oa bet pedet an admiral gant ur rummad Gallaoued, marc’hadourien dre vras, ijinourien ha mistri-labouradeg (1) annezet e Meksiko, mont a reas gantañ e sonerien da gêrbenn ar vro.

1954
Daveenn : VAZA p.98

“Le Moi est haïssable”, eme ar C’hallaoued, ha war ar c’hraf-se da vihanañ a-grenn emaon a-du ganto.

1954
Daveenn : VAZA p.5

Degouezhout a reas dimp, sonerien ha martoloded, bezañ pedet da brejañ da di Vari C’hlazioù war ur menez a-us d’ar fjord, gwech diwar[-]goust ar roue, gwech a-berzh an ti-kêr, pe ar C’hallaoued annezet e Kristiania.

1954
Daveenn : VAZA p.167-168

Pebezh glac’har ’ta, pegement a wad fall adal ma teuje da c’houzout e oan dindan dimeziñ ha gant piv ?... gant ur C’hallez divroet, ur vaouez na ouie na Pater, na Noster, ur ganfardez hep feiz na reizh, ul liboudenn bennak evel an holl verc’hed na vevent ket war ar maez, rak a[-]gorn e selle zoken ouzh plac’hed Landreger, da vihanañ ar re na oant ket diwar noblañs pe vourc’hizien vras.

1955
Daveenn : VBRU p.2

Ar menoz am eus graet da zisplegañ d'ar Gall / N'eus nemedon kablus, ez oc'h divlam a wall.

1960
Daveenn : PETO p48

Bremaik, pa zeuy ar C'hallaoued / En-dro gant ar re 'm eus gwerzhet / D'o stlejañ ganto d’ar gaoued, / En abeg d'ar pezh zo berzet, / Ha da c'houzañv marv kalet, / 'Tre daouarn ruz al lazher tud, / Kalz spontusoc'h ' vin-me chalet / O peurlonkañ an evaj put.

1960
Daveenn : PETO p42

Ma teufe ar C'hallaoued da vont kuit, emezañ, e vefe graet o stal ouzh ar Yuzevien en deiz kentañ diouzhtu.

1985
Daveenn : DGBD p13

Met ar raktres chantele kromm kentañ, dezhañ un hent-tro keur ha chapelioù empret, ha treset war an ampl, diouzh doare skouerioù meurdezus ar C'hallaoued, eo hini Kemper a-dra-sur.

2013
Daveenn : LLMM Niv. 399, p. 9

Ar C'hallaoued hag an Italianed zo boazetoc'h ouzh seurt traoù. An Alamaned a ya e belbi diouzhtu.

2015
Daveenn : EHPEA p33

Urzh al lizherennoù

Ofis publik ar brezhoneg