Plus d'options

Prononciation

Fréquence d'emploi : 

Attesté dans : 
NDBF
GBAHE

Formes fléchies : 
7
Afficher les formes fléchies

Définition :  Masquer la définition

I. Doar./Stn. 1. (db. an dud) Zo douget d'an druez. Bezañ truezus ouzh, e-keñver ub., ul loen bennak. DHS. damantus. 2. (db. an dud, al loened, o stad) A denn truez ar re all ; zo dellezek a druez. Bezañ truezus e zoare, e stad da welet. Ur vouezh truezus. Ur vuhez truezus. [1878] En un taol, e-pad ma peden Doue evito-holl, ar vouezh klemmus ha truezus am boa klevet c’hoazh a gave din a yoa trouz aezhenn an avel o vont dre ar gwez-derv, a deuas adarre evel d’am divorediñ. [1954] Da serr-noz, hervez ’gleven, e rae meur a foeter-bro un tammig reorad, met war a gredan, nag an Aotrou Doue, na sant Erwan venniget ne selle re verr an naontek a viz Mae ouzh levenez druezus an dud kaezh-se… & Trl. Truezus eo gwelet an dra-se : ur ranngalon eo e welet. [1878] Hag eñ a yoa drouklivet ! Truezus e oa sellet outañ ! II. Adv. 1. Gant truez. Sellet truezus ouzh ub. ES. didruez. 2. En un doare a laka (ub.) da gaout truez (ouzh ub.). Ar c'hi a chom krenn en e sav, hag a grog da yudal truezus.

Exemples historiques : 
41
Masquer la liste des exemples

eston ha truezus

1659
Référence : LDJM.1 pg funeste

truezus

1659
Référence : LDJM.1 pg pitoiable

3. Piv a ouife lavaret / He c'heuz bras hag estrañj-meurbet / O kontempliñ he mab JEZUZ / Karget a boanioù truezus.

1677
Référence : Do. p.65

truezusañ

1732
Référence : GReg pg benin (ou, benigne, affable, doux, débonnaire)

truezus

1732
Référence : GReg pg benin (ou, benigne, affable, doux, débonnaire)

truezusoc'h

1732
Référence : GReg pg benin (ou, benigne, affable, doux, débonnaire)

truezusañ

1732
Référence : GReg pg benin (ou, benigne, affable, doux, débonnaire)

truezus

1732
Référence : GReg pg (qui est digne de) compassion

truezusoc'h

1732
Référence : GReg pg compassion

truezusat

1732
Référence : GReg pg compassion

truezusañ

1732
Référence : GReg pg compassion

truezus

1732
Référence : GReg pg funeste

truezusoc'h

1732
Référence : GReg pg funeste

truezusañ

1732
Référence : GReg pg funeste

truezusañ

1732
Référence : GReg pg funeste

truezus

1732
Référence : GReg pg funeste (Van.)

truezusoc'h

1732
Référence : GReg pg funeste (Van.)

truezusañ

1732
Référence : GReg pg funeste (Van.)

ur marv truezus

1732
Référence : GReg pg funeste (Une mort funeste.)

truezus

1850
Référence : GON.II pg truézuz (piteux. pitoyable. digne de pitié. qui excite la pitié. déplorable. - lamentable. tragique. funeste. HV.)

truezus

1850
Référence : GON.II pg truézuz (piteux. pitoyable. digne de pitié. qui excite la pitié. déplorable. - lamentable. tragique. funeste. HV. hors de Léon, truéuz).

Un dra druezus eo da glevout.

1850
Référence : GON.II pg truézuz (c'est une chose pitoyable, déplorable à entendre).

Ur werz truezus eo.

1850
Référence : GON.II.HV pg truézuz (c'est une histoire lamentable).

Ur c’himiad truezus a voe, nebeut komzoù, kalz daeloù...

1877
Référence : EKG.I. p.23

En un taol, e-pad ma peden Doue evito-holl, ar vouezh klemmus ha truezus am boa klevet c’hoazh a gave din a yoa trouz aezhenn an avel o vont dre ar gwez-derv, a deuas adarre evel d’am divorediñ.

1878
Référence : EKG.II p.45

Daou zervezh a-raok edo ganeomp-ni e Kergidu, ampart ha skañv e c’har, o klask ar re vac’hagnet, ha bremañ eo beziet e bev : Hag eñ a yoa drouklivet ! Truezus e oa sellet outañ !

1878
Référence : EKG.II p.52

Abalamour da se, en em gavet e-kichen an treuzoù, e tistroas truezus war-zu ar penn uhelañ da sellet ur wech c’hoazh da vihanañ ouc’h Anna Roue, astennet war barlenn Janed ar Go, hag e chomas ur pennad mantret ha dilavar : Gwiskañ a reas liv ar marv ; krediñ a raed edo, eñ ivez, o vont da gaout ur fallaenn.

1878
Référence : EKG.II p.76-77

Ne oufec’h gouzout ar c’hañv a voe e Penn-an-Nec’h pa skoas ar marv e daol ? An amezeien zoken a gave truezus-bras gwelet un tiegezh evel hini Penn-an-Nec’h o chom etre daouarn tud ker yaouank.

1878
Référence : EKG.II p.171

Nebaon ! nebaon ! Izabel. Gouzout a ran ervat penaos ho stad a zo hag a zo bet truezus-meurbet. Evelato, gedon an aotrou !…

1924
Référence : BILZ1 Niv. 43-44, p.1020 (Gouere-Eost 1924)

Truezus galvadenn ar rouanez yaouank en he dilez, eme an doue. Ha petra he deus lavaret eben ?

1924
Référence : SKET.II p.62

Un toullig en korn ar vered, un tamm douar war an arched… Na kan na diskan : ar glaz[i]où, goude an "Angelus", da vihanañ, a gouezhas truezus, evel daeroù an anken, war bezioù ar vered lizennet dindan deñvalijenn an noz.

1924
Référence : BILZ1 Niv. 37, p.810 (Genver 1924)

Nann, ar marichal ne oa ket bet debret gant Satanaz. Edo o tiskenn a-dreuz ar roz, e benn en un doare truezus.

1944
Référence : ATST p.123

Pa o doa tu, ne vankent morse da'm hegañ war stad truezus ar yezh-se, un trefoedaj dineuz, mat da netra nemet da baterat.

1944
Référence : EURW.1 p83

— « En ur stad truezus emaoc’h ho-taou, » a lavaras dezho an ostiz ; « petra a zo degouezhet ’ta ? »

1944
Référence : ATST p.22

Hag ar gristenion a souche o fenn dindan al liñserioù hag a blante don ur biz en o divskouarn, evit mougañ ar c’hlemmoù truezus.

1944
Référence : ATST p.65

Da serr-noz, hervez ’gleven, e rae meur a foeter-bro un tammig reorad, met war a gredan, nag an Aotrou Doue, na sant Erwan venniget ne selle re verr an naontek a viz Mae ouzh levenez druezus an dud kaezh-se…

1954
Référence : VAZA p.55

E pebezh stad truezus e oa difaragoellet ur vro ma teuas er bed enni ar voraerien Magellan, Vasko Gama, Albukerk, ar barzh Kamoëns, an alouberien a greskas brud ha pinvidigezh o fobl dre c’hounit inizi ha douaroù dizanav !

1954
Référence : VAZA p.130

Ar wech-mañ ’vat ne golljen nozelenn ebet ha den ne gavje tu da ginnig toupennoù ruz pe lietennoù da goantennoù kêr, rak re nebeut amzer ’oa tremenet abaoe lazhadeg miz Genver, an deiz ma reas an Duk-Meur Wladimir Wladimirovitch, eontr an Impalaer, tennañ war vicherourien Sankt-Peterburg a felle dezho klemm d’e niz ouzh o dienez hag ar stad truezus a-walc’h ma vevent enni.

1954
Référence : VAZA p.157

Pa rene kent tiranted Rom, E oa karantez vras ha tomm 'Tre bugale Iliz Jezuz Boureviet kriz ha truezus. D'o hini, hiriv, ' tenn hor stad Rak mac'het ivez eo hor feiz. Met, evel neuze 'z eus tud vat Ha c'hwi ' vo enor hor Bro-Vreizh.

1960
Référence : PETO p25

Goude ho pazhata, / Hag ho terc'hel er vac'h en ur stad truezus, / ' Rankoc'h, a-berzh Bro-C'hall, gouzañv marv mezhus.

1960
Référence : PETO p48

Labourerien druezus eo bet ar re-se evidomp !

1985
Référence : DGBD p45

L'Office public de la langue bretonne