Dezverkoù all

Stankter implij : 

Testeniekaet e : 
NDBF
GBAHE

Gerioù kar :
0

Termenadur :  Kuzhat an termenadur

Raganv gour renet ha ger perc'h. 1. Rag. gour renet (dirak ur furm v. displeget pe etre an ar. "da" hag un av.) [1350, 1622, 1732, 1867, 1927, 1931] Raganv gour renet ar c'hentañ gour unan. Ar gwenn hewenn am laouenas. Gregor am anver. Te am gwel. Perak em zamallfe ? Ne'm gourdrouzo ket peogwir em c'har. Ra'm fareo. Deuet int da'm c'herc'hat. 2. [1499, 1927] Raganv gour implijet e furmoù displeget endevout er c'hentañ gour unan. C'hoant am eus. Setu ar pezh 'm eus displeget dezhi. Un ti am boa prenet eno. Goude em bo muioc'h a amzer. Ret eo din armerzhañ amzer evit am bout goar goude-se. 3. Ger perc'h. (goude an ar. "da") [1622, 1732, 1867, 1927, 1931] Termen a dalvez da c'heriañ ar c'hentañ gour unan. En em erbediñ a ran da'm ael mat. Mont da'm zi, da'm zi-me. Deuit da'm heul. An tostañ da'm c'halon. Lavarit an dra-se da'm zad. Ur c'hempenn a rin da'm fennad skrid. EVEZH. (a) Kemm. c'hwezh. goude " 'm" ; (b) S.o. "ma".

Skouerioù istorel : 
55
Kuzhat roll ar skouerioù

Mar a'm gwarant va c'harantez, / Da vout en noz oc'h he c'hostez, / Wamm garet nepred.

1350
Daveenn : ABER niv. 69, 310

an wenn hewenn am laouenas

1350
Daveenn : ABER niv. 69, 309

a'm youl

1499
Daveenn : LVBCA p15, 19, 204 (a ma volente)

em eus

1499
Daveenn : LVBCA p69 (i-ay)

ne'm deur

1499
Daveenn : LVBCA p55, 69, 149 (ie ne veulx pas)

Daoust pe en artikl a'r marv, pe en nesesite arall[, kement] am invoko hag am fedo, maz vezo egzoset ha klevet e bedenn !

1576
Daveenn : Cath p24

« Ha me a gontragnez hep nep sperañs a saler da gombatiñ oute, hogen Jezuz-Krist pehini eo sperañs ha kurun ar re a stourm evitañ, hennezh am rekompañso hag em salero[. »]

1576
Daveenn : Cath p13

Da supliañ a ran evit kement a ray hag o devezo memor a'm fasion.

1576
Daveenn : Cath p24

Ma ael mat, en pep tu c'hwi zo deputet, / Gant Doue Roue an tir, ouzh pep pirilh da'm miret. / M'ho ped em miret-c'hwi, pan oc'h din gardian, / Hag er ploue hag e kêr[,] diouzh ma adverserien. / Grit din ivez sasun kenkoulz kompagnunezh / Ma c'hellin mat pep tu finisañ ma buhez.

1622
Daveenn : Do. p22

10. Grit din ivez kaout feiz vras / Da garet Doue neb am c'hroueas. / Nep droug en vro na c'hallo noaz[out] / D'an holl gristenien a brenas

1622
Daveenn : Do. p61

Erfin, en e bedan e plijo gantañ ma freservi ha ma miret an noz-se ouzh pep dañjer ha droukfortun, ha goude e lavaran Pater noster hag Ave Maria, hag en em rekomandan da'm ael mat ha da'm fatron ha d'an sent all ha santezed a'n Baradoz.

1622
Daveenn : Do. p52

da'm gwall

1659
Daveenn : LDJM.1 pg (par ma) faute

20. D'ar fin, pa rentin va ene, / da'm Aotrou JEZUZ, ma Doue, / Grit din pignat d'ar baradoz, / Da veuliñ Doue da james.

1677
Daveenn : Do. p70

M. Pa bidit hoc'h Ael Gardian, pe orezon a leveret-hu ? Ael Doue, pa'z oc'h deputet / Ouzh an ezrevent da'm miret, / Grit, m'ho supli, ker mat dever, / Na hallint netra em c'heñver; / Grit din ker sur kompagnunezh, / Ma finisin mat ma buhez.

1677
Daveenn : Do. p21-23

da'm zi

1732
Daveenn : GReg pg à (ma maison)

'm

1732
Daveenn : GReg pg a

da'm zi

1732
Daveenn : GReg pg à (ma maison)

da'm youl

1732
Daveenn : GReg pg gré (A mon gré.)

Gregor am anver

1732
Daveenn : GReg pg appeller

a-enep da'm meno

1732
Daveenn : GReg pg gré (Contre mon gré.)

da'm zi-me

1732
Daveenn : GReg pg à (ma maison)

Deuet eo da'm gwelout, derc'hent Nedeleg.

1850
Daveenn : GON.II pg derc'heñt (Il est venu me voir la veille de Noël).

em eus

1850
Daveenn : GON.II.HV pg em

am

1850
Daveenn : GON.II pg am (particule employée dans les composés seulement. Elle désigne l'inexécution de l'action. Elle marque aussi la privation).

A-benn ur bloaz em gwelot.

1850
Daveenn : GON.II pg a-benn (Vous me verrez dans un an / au bout d'un an).

am

1850
Daveenn : GON.II.HV pg em

em

1850
Daveenn : GON.II.HV pg em

Neuze e lavaras : « Daoust ma'z eo diwezhat, / 'Vel ar re all a rin ; bez' am bezo torad. »

1867
Daveenn : MGK p.51

Petra 'n dra-se, emezañ ? - Netra ! Ur gignadenn, diouzh ar c'holier am stag en deiz ouzh va chadenn

1867
Daveenn : MGK p9

Dezhi [d'ar vaot] neuze lavar : / — « Ha perak d'an heizez em be kement a zoan ? / Setu amañ peadra da'm c'hoan ! »

1867
Daveenn : MGK p48

— « Ho ! marv, emezañ, ha te zo kaer ! Deus buan, / Deus buan d'am disammañ eus va stropad reuzioù. »

1867
Daveenn : MGK p66

— « Er bloaz a zeu, 'mezañ, evel-se ne vezo, / Ha nemet diaes e ve, e kredan em bezo / Ar priz bras zomuiken evit va labouroù. »

1867
Daveenn : MGK p89

« Poan am beus o krediñ ; gantañ n'eus deut da vat, / Deut ur c'hreunenn hepken eus a chemet e dad. »

1867
Daveenn : MGK p91

— « Petra zo, va merer, ma'z oc'h deut d'am gwelet ? / N'emañ ket gouel-Mikael ? — Aotrou, me zo nec'het : / Setu daou vloaz a zo emaon en ho koumanant, / Hep na deu din diouti nemet dispign arc'hant. »

1867
Daveenn : MGK p93

« Kaer ho pe 'ta din lavaret, / Gant ar yar, pa na ven ganet, / Ar yar am c'har a zo va mamm, / Pelec'h emañ ? Hi a glaskan ! »

1867
Daveenn : MGK p135

da'm zad

1927
Daveenn : GERI.Ern pg am1 (après da ; à mon père)

te am gwel

1927
Daveenn : GERI.Ern pg am2 (tu me vois)

da'm gwelet

1927
Daveenn : GERI.Ern pg am1 (après da ; pour me voir)

c'hoant am eus

1927
Daveenn : GERI.Ern pg am2 (j'ai envie)

c'hwi am gwel

1927
Daveenn : GERI.Ern pg a4 (vous [qui] me voyez)

War an taol e sentis, ha bec'h dezhi ! Da gentañ, e tapis krog en ur choanenn hag, o vezañ graet ur groaz gant beg va c'hontell war gof an dorzh vara, e troc'his ur mellad tamm diouti. Goude-se, e faoutis ur pezhiad riblennad kig-moc'h du bet e-pad pemp pe c'hwec'h vloaz o vogediñ e kimin va mamm-guñv, hag ar c'harvanoù - va re-me - a yeas en-dro ken na zifindaone ! Ur pennad da c'houde, e stagis ar voutailh leun a win ruz ouzh va fenn ha bec'h ivez dezhi, da gas ar c'hig-sall hag ar bara kras da stankañ he genoù da'm bouzellenn vras !

1929
Daveenn : SVBV p9

Da'm breur kelt, Allin-Collins, -Drouiz Hal Wyn-, den a Gernoù, e Londrez

1929
Daveenn : SVBV p4

n'on ket deuet c'hoazh da'm yezh

1931
Daveenn : VALL pg (je ne suis pas encore dans mon) assiette

an tostañ da'm c'halon

1931
Daveenn : VALL pg aimer (celui que j'aime le plus)

am eus

1931
Daveenn : VALL Rakskrid p XXIV

Ar pezh am souezhas ar muiañ da gregiñ gant ma buhez skoliad eno, a oa an dra-mañ : daou rumm baotred dispartiet-krak e oa, ur rumm a gomze brezhoneg etrezo er porzh-c'hoari, hag ur rumm all, galleg.

1944
Daveenn : EURW.1 p34

« Ar gorre [eus an douar] a zo dit hag a vezo dit ha da'z rumm, gant ma anzavi ac'hanon da aotrou, ha ma paei din pe da'm gouarnour ul leve bloaziek. »

1944
Daveenn : EURW.1 p9

Diouzh o zu, ma mistri a esaeas a bep seurt evit doñvaat ar paotr gouez e oan, an Aotrou Iwan ar Bezvoed dreist-holl, a stagas ouzhin hag a reas e wellañ da'm lakaat d'en em blijout.

1944
Daveenn : EURW.1 p39

Pa oan astennet, ma fenn dindan al liñsel en em lakais da ouelañ, gant ar c'heuz da'r gêr ha da'm zud.

1944
Daveenn : EURW.1 p.33

Ar pez am feuke e oa ne intenten ket yezh Gwenediz o kaozeal brezhoneg.

1944
Daveenn : EURW.1 p74

Setu me 'ta fin da'm studioù e Roazhon.

1944
Daveenn : EURW.1 p5

Meur a c'her, meur a dro-lavar dizanvez dezhañ am eus roet da'm mignon bras e-pad an tri bloavezh hon eus en em darempredet e Sant-Brieg...

1944
Daveenn : EURW.1 p56

- Perak e teuit bemdeiz, e-giz-se, d'hon iliz-ni ? [...] - ...D'ho kwelout. - D'am [Da'm] gwelout, me?

1949
Daveenn : SIZH p.49

Met deoc'h, den yaouank, petra ' vern / E vefen amañ en ur stern, / Ur stern ifern 'lec'h ma 'z on stag / Hag am gwall heskin hag am zag ?

1960
Daveenn : PETO p57

Krizder an darvoud a zeufe d'am gloazañ.

1960
Daveenn : PETO p37

Notennoù studi

Ar raganvioù-gour renet implijet dirak an anvioù-kadarn a dalvez da anv-gwan perc'hennañ.

Urzh al lizherennoù

Ofis publik ar brezhoneg