Dezverkoù all

Distagadur

Stankter implij : 

Testeniekaet e : 
NDBF
GBAHE

Stummoù pleget : 
4
Diskwel ar stummoù pleget

Termenadur :  Kuzhat an termenadur

V.k.e. I. KENTELIAÑ UB. 1. Desevel, reiñ deskadurezh. Adalek e gavell eo kenteliañ ur bugel. Kenteilhit mat ho pugale. 2. Kelenn, skoliata. O c'henteliañ a rae war bep seurt skiantoù. En ti-se e kentelie ur bodadig tud. 3. Reizhañ pe klask reizhañ buhezegezh ub. o reiñ skouerioù mat dezhañ pe ouzh e c'hourdrouz, e gastizañ, o lavaret dezhañ ar pezh a rank ober. Deuit holl da genteliañ an istrogell-se. & Kenteliañ (ub.) hir : e c'hourdrouz e-pad pell o prezeg dezhañ ar skouer vat, en un doare arabadus alies. Kemeret en doa ar pleg da genteliañ ac'hanomp hir. DHS. kelenn. 4. Kemenn, reiñ ditour. Eñ an hini eo en deus ma c'henteliet war an darvoud mantrus-mañ. [1954] Hogos bemnoz e veze ivez martoloded all o prejañ war hol listri-ni, ha hervez ar reolenn peb a dortad a rankent ober, rak ur wech e tichañsas din klevout hon eilgabiten o kenteliañ ar ganolerien oc’h ober ouzh taol war-dro kouvidi an deiz-se ; « ha taolit pled, paotred, emezañ, mar gwelan unan hepken eus ho mignoned estren e-tailh d’ober goude koan ur gammed war ar pont kuit a ruilhal raktal a-hed e gorf, kraouiet e viot ganin holl gwitibunan ! » II. Dre skeud. KENTELIAÑ E BARK, AN EOST : e labourat, bezañ aketus war e dro. Kenteliet mat en deus e bark. Evit kaout eost mat en ur park e ranker e genteliañ ervat. & Trl. Kenteliañ an eost : eostiñ. EVEZH. : distagañ a reer ar furm kenteilh (trede gour unan amzer-vremañ an doare-diskl. hag eil gour unan an doare-gourc'h.) evel-henn: ['kentɛlj].

Skouerioù istorel : 
34
Kuzhat roll ar skouerioù

Er bloaz-mañ, setu ez eo bet kenteliet brav an eost.

1732
Daveenn : GReg pg Août (Cette année on a eû beau-temps pour faire l'Août).

bezañ kenteliet

1732
Daveenn : GReg pg apprendre

bugale ned int ket kenteliet mat

1732
Daveenn : GReg pg apprendre

bugale kenteliet-mat

1732
Daveenn : GReg pg apprendre

kenteliañ

1732
Daveenn : GReg pg apprendre

kenteliañ an dud yaouank

1732
Daveenn : GReg pg apprendre

kenteliet

1732
Daveenn : GReg pg Août, apprendre

kenteliañ an eost

1732
Daveenn : GReg pg Août

kenteliañ

1732
Daveenn : GReg pg avertir

kenteliet

1732
Daveenn : GReg pg avertir

kenteliañ ur re

1732
Daveenn : GReg pg emboucher (quelqu'un)

kenteliañ

1732
Daveenn : GReg pg enseigner (instruire de quelque science)

kenteliet

1732
Daveenn : GReg pg enseigner (instruire de quelque science)

skoliañ, kenteliañ, skoueriañ ar re all

1732
Daveenn : GReg pg (donner) exemple (aux autres)

kenteliañ

1850
Daveenn : GON.II pg keñtélia (Faire la leçon à quelqu'un. Instruire. Enseigner. Corriger. Edifier, porter à la vertu).

Va c'henteliet he deus dre he c'homzoù mat.

1850
Daveenn : GON.II pg keñtélia (Elle m'a édifié par ses bons discours).

Ret eo kenteliañ abred ho pugale.

1850
Daveenn : GON.II pg keñtélia (Il faut instruire de bonne heure vos enfants).

N'eo ket kenteliet a-walc'h gant e dad.

1850
Daveenn : GON.II pg keñtélia (Son père ne le corrige pas assez).

kenteliet

1850
Daveenn : GON.II pg keñtélia (Faire la leçon à quelqu'un. Instruire. Enseigner. Corriger. Edifier, porter à la vertu. Part.)

Kenteliet mat e oa bet an holl war an dra-mañ.

1877
Daveenn : EKG.I. p.233

War an eskibien e kouezhas da gentañ gwallyoul an dud fallakr : kenteliet-mat e oant gant brasañ enebour en deus Doue hag e Iliz war an douar.

1877
Daveenn : EKG.I. p.7

— Ya, ya, rak ma n’her lakeomp ket d’ar marv, eñ hor lakaio-ni, ni hag hon tud, rak n’eus ket da gontañ war wellaat ennañ ; alies a-walc’h eo bet kenteliet, ha gwelloc’h eo bezañ kiger eget bezañ leue.

1877
Daveenn : EKG.I. p.109

Kenteliet gant e c’hoar Anna, ha, dreist-holl, gant an Aotrou Gall, e berson, e teuas da vezañ skouer ar vro.

1878
Daveenn : EKG.II p.173

Va den, c’hwi hoc’h eus kaset meur a hini da Varadoz an Aotrou Doue ; c’hwi ivez 'ta a oar penaos e ranker en em lakaat evit mervel evel ma’z eo ret ; c’hwi hoc’h eus un aer vat, evidoc’h da gaout ur vicher zivalav ; ha bezañ ho pefe ar vadelezh da ziskouez din petra da ober, penaos en em lakaat evit kaout taol ar marv ? — O ! Ya-da. N'eo ket diaes ho kenteliañ.

1878
Daveenn : EKG.II p.294

Pelloc’h, o sevel adarre war o c’harr, e stagent gant o ergerzhadenn dre zouar Manos, o weladenniñ pep kêriadenn, oc’h eeunañ ar c’hammvoazioù, o kenteliañ war ar strujusañ stuziañ-douar, war ar frouezhusañ magañ-loened, hag o verkañ ar gwellaennoù o tereout ouzh pep gra.

1923
Daveenn : SKET p.62

E-keit ha ma teske Lugus an holl draoù-se da vibien nerzhek Manos, a lavar ouzhpenn an danevellourien ma reomp meneg amañ, Belisama a gentelie ar c’hoarezed penn koant anezho.

1923
Daveenn : SKET p.59

Un doue eo he savas, he gwiskas gant kroc’hen ar bleiz, he bevas gant kig gouez, hec’h armas, he c’hentelias war gement a dle mab-den da c’houzout [...].

1923
Daveenn : SKET p.37-38

Kenteliet e voe, ouzhpenn, war an teir glanded : [...]

1924
Daveenn : SKET.II p.25

— « Bez' ez eus e kêr, emezon-me, un aotrou gouiziek, hag a vije laouen da genteliañ brezhoneg d'ar skolidi vras. »

1944
Daveenn : EURW.1 p58

Teurvezout a reas va rener da zont [sic] chom ur pennadig da zivizout ganin, ha pa glevas am boa studiet e kloerdi Landreger, e voen aliet gantañ da gregiñ ar buanañ gwellañ gant ar [c'h]ensonerezh : « Diganin, emezañ, ho po al levrioù hoc’h eus ezhomm diouto, ho kenteliañ a rin ha reizhañ a rin ho poelladennoù evit netra [...] ».

1954
Daveenn : VAZA p.81

Hogos bemnoz e veze ivez martoloded all o prejañ war hol listri-ni, ha hervez ar reolenn peb a dortad a rankent ober, rak ur wech e tichañsas din klevout hon eilgabiten o kenteliañ ar ganol[i]erien oc’h ober ouzh taol war-dro kouvidi an deiz-se ; « ha taolit pled, paotred, emezañ, mar gwelan unan hepken eus ho mignoned estren e-tailh d’ober goude koan ur gammed war ar pont kuit a ruilhal raktal a-hed e gorf, kraouiet e viot ganin holl gwitibunan ! »

1954
Daveenn : VAZA p.103

Hañv-goañv, forzh penaos e teurveze d'ar mor bezañ, splannoc'h eget ur melezour pe ken kounnaret hag un diaoul dichadennet, boulc'het ha kaset e veze da benn, a-wechoù deiz ha noz, pleustradegoù a bep seurt, da skouer : tennañ war listri kozh, kerreg en donvor, pe razelloù stlejet gant bigi-dre-dan, leviata, treiñ war du-mañ-tu, ha tu evit tu, ar skouadrenn a-bezh pe dre rannlistri an eil war lerc'h egile, stlepel tarzherezed hag o gwintañ goude war vourzh, eveshaat ouzh ar splujerien, kargañ glaou-douar a-dizh pe boledoù a bep seurt ment, gedal ouzh an tarzherien, hag ur bern traoù all ouzhpenn, hag e tu-hont da se kenteliañ a-hed ar bloaz pep rummad martoloded : skol ar ganolerien, skol ar fuzuilherien, an darzherien, al levierien ha zoken ar wernerien, daoust ha ne veze pell 'zo kel ebet nag eus gouel nag eus lien.

1954
Daveenn : VAZA p.123

Evel just e oa ur rummadig morianed brizhdesket, dreist-holl e karter Glass, kenteliet gant al "Ligue des Droits de l'Homme" ha ne ehane ket da gas klemm war glemm dezhañ.

1985
Daveenn : DGBD p147

Kenteliet a-zoare e oa bet an arkitektourien yaouank-se da soñjal ne oa ken ur stumm eus ar goteg hag a dalveze : an hini a oa bet o vleuniañ e penn kentañ an XIIIvet kantved en Enez-Bro-C'hall.

2013
Daveenn : LLMM Niv. 399, p. 19

Ofis publik ar brezhoneg

Rouedadoù sokial