I.
1. Doare sac'h bourellet ha gwriet a bep tu, a dalvez da azezañ warnañ, prl.
Torchennoù ar gourvezvank. Mont en e goazez war un dorchenn. Torchenn ar c'hemener.
[1954] [...] menel a rae 'ta er gêr, ha zoken d'ar sul [Sul], gant e reorig peget ouzh e dorchenn.
&
Trl. skeud.
Gwriat war an hevelep torchenn : en em glevet, kenlabourat.
A-dra-sur, ne garfen ket gwriat war ar memes torchenn ganeoc'h.
[1877] Nac’h a zo aes, mes diskouez ne wrie ket war ar memes torchenn "ar re ruz" a gomzan anezho hag ar republikaned all, n'eo ket ken aes.
&
Bezañ lakaet war e dorchenn vihan : bezañ kaset kuit eus e labour, dre ma vezer kavet re gozh.
&
Treiñ diwar e dorchenn : cheñch kaoz.
&
Dre zismeg
Louf-torchenn : den a labour en ur burev.
DHS. goubenner, pluñveg.
2. Hollad an tammoù avaloù drailhet a vez paket ha gwasket evit o dizourañ a-benn ober sistr.
HS. moudenn.
3. Teskad elfennoù distag.
Un dorchenn c'hloan. Un dorchenn gouarc'h.
HS. duilh.
4. Doare pallenn graet gant traoù plezhet.
Tud ar vro-se a gousk war un tammig torchenn broenn plañsonet.
5. Paner vihan izel he c'hant.
6. Torch-listri.
II.
1. Skor a dalvez da lakaat sav dindan an traoù.
Lakait un dorchenn a dregont pe daou-ugent kantimetr dindan ho ruskennoù.
2. Skabell.
Un dorchenn da c'horo ar saout.
DHS. tous.
3. Torchenn-galvez : eskemmez.
HS. taol-galvez.
Daveenn :
LVBCA
p21, 30, 49, 195 (vne torche pour seoir les petis enfans)
torchenn gloan
1732
Daveenn :
GReg
pg floccon (Floccon de laine, Van.)
torchenn
torcheñ
1732
Daveenn :
GReg
pg coussin (carreau de plume, de bourre &c.)
torchennoù
torchennou
1732
Daveenn :
GReg
pg coussin (carreau de plume, de bourre &c.)
torchennoù gloan
torchennëu gloan
1732
Daveenn :
GReg
pg floccon (Floccon de laine, Van., p.)
torchennoù
torchennou
1850
Daveenn :
GON.II
pg torchen (tout ce qu'un villageois met sur le dos de son cheval, en guise de selle, soit sur le bât, soit sans bât, comme un sac rempli de paille ou de foin, un tapis de laine, etc. Pl.)
torchenn
torchen
1850
Daveenn :
GON.II
pg torchen (tout ce qu'un villageois met sur le dos de son cheval, en guise de selle, soit sur le bât, soit sans bât, comme un sac rempli de paille ou de foin, un tapis de laine, etc.)
Ar republikaned a nac’ho an "arme noar" evit bezañ a-du ganto, — koulskoude e meur a lec’h ez eus c’hoarvezet traoù ker kriz hag e Konk. — Nac’h a zo aes, mes diskouez ne wrie ket war ar memes torchenn "ar re ruz" a gomzan anezho hag ar republikaned all, n'eo ket ken aes.
Ar republikaned a nac’ho an "arme noar" evit beza a du gantho, — koulskoude e meur a leac’h euz c’hoarvezet traou ker kriz hag e Konk. — Nac’h a zo eaz, mez diskouez ne c’hrie ket var ar memez torchenn "ar re ruz" a gomzan anezho hag ar republikaned-all, ne ket ken eaz.
1877
Daveenn :
EKG.I.
p.204
torchenn
tórchen
1909
Daveenn :
BROU
p. 430 (coussin. Tout ce qu'on met pour adoussir le siège, paille, harde, etc. Aussi ce qu'on met sous le bassin lorsqu'il faut le mettre sur la table ; alors c'est ordinairement un morceau de bois creusé, une corde roulée, de la paille tressée, le tout à ce destiné)
torchenn
1931
Daveenn :
VALL
pg bourrelet (pour supporter un poids)
Azezit war an dorchenn a zo aze, e-harz ho treid, ha digorit frank ho tivskouarn ma teskin deoc’h ho kentel !
1944
Daveenn :
ATST
p.122
Dre se [Dre-se], ne felle ket dezhañ mont da ruzata nemet diouzh ret dirak Prieliz tuet atav da c'hodisal ; menel a rae 'ta er gêr, ha zoken d'ar sul [Sul], gant e reorig peget ouzh e dorchenn.