Plus d'options

Prononciation

Fréquence d'emploi : 

Définition :  Masquer la définition

I. (en amzer) 1. [1732, 1931, 1943, 1954, 2013] A-raok. [1954] Devezhioù 'veze e tegouezhe dimp lonkañ ur voutailhad pe ziv eus ar seurt evaj binniget ha chom daoust da-se ken divezv ha kent. [1954] Adal ma voe teñval a-walc’h anezhi, e lidjomp an deiz-se el lenn vras ur gouel veneziat ar seurt n’eus ket bet gwelet e bar e Cherbourg na kent na goude, [...]. [2013] Bloavezhioù kentoc'h, pa oa bet klasket togañ unan eus tourioù penniliz Sant-Denez e oa disac'het hemañ. Ar re gent : ar re a oa a-raok. & Trl. Seul gent seul well : an abretañ ar gwellañ. Degasit ma arc'hant en-dro, seul gent, seul well. 2. (dirak un ak.) [1659, 1732] KENT EGET, KENT EVIT : abretoc'h eget (ub., udb.) Savet e oa kent eget e wreg. Deuet int kent eget an amzer. [1954] Evit gwir, bez' oa dija eno ur skouadrenn saoz a-bezh, eoriet kentoc'h egedomp-ni er porzh. 3. Kent a se : abretoc'h. Evit dont kent a se. 4. Stn. [1732, 1931, 1944, 1954, 2012] A denn d'ar pezh zo a-raok, en amzer. An deiz kent. Darvoudoù kent. An diazezadennoù kent. An douarennoù kent. Skridoù kent. Distroet d’an Amzer Gent II. 1. [1659, 1732] Termen a dalvez da c'heriañ ar pezh a gaver ar gwellañ pa vez anv da zibab udb. Karet kent. Kent e karan ar peoc'h eget ar brezel. HS. gwell, kentoc'h. 2. (dirak un av.) (evit ober anv eus un abeg bnk) KENT EGET : kentoc'h eget. III. KENT A SE 1. Setu perak. Ret e vo dezho labourat e-pad an hañv ; kent a se ned int e vakañsoù nemet en diskar-amzer. 2. Daoust da se. Poan o doa bet ; kent a se e oant deuet a-benn. 3. Troienn a dalvez da c'heriañ ez eus seul vuioc'h a abegoù d'ober an dra-mañ-tra m'en em gaver e plegenn pe blegenn. Kanañ a raec'h en hoc'h aez ? Ma ! kent a se, dañsit bremañ ma ouzoc'h ober, ivez. IV. Trl. adv. [1850, 1954] EVEL KENT HA GOUDE : evel a-raok. [1954] Ober a rae koulskoude ur picherad bep Sul, rak n'eo ket ken aezet-se di[z]onañ ur c'hozh leue, ha pa zistroas da Briel, stagañ a reas da lonkañ evel kent ha goude.

Exemples historiques : 
66
Masquer la liste des exemples

tri deiz kent

1499
Référence : LVBCA p52, 112, 197 (troys iours deuant)

Dezraoù un libell a'n gwellañ d'an bobl lik d'en em aplikañ, Ha preparañ kent mui kañvoù, Penaos pan renter an spered ez tle bout hep bec'h a bec'hed : Pe bout daonet dre e fedoù

1575
Référence : M. p.34

hor re gent evidomp

1659
Référence : LDJM.1 pg (nos) deuanciers, (nos) predecesseurs

kent

1659
Référence : LDJM.1 pg quent

kent evit

1659
Référence : LDJM.1 pg auant que

kent evit ma lavaras se

1659
Référence : LDJM.1 pg quent (euit ma lauaras-se)

kent evit Pêr

1659
Référence : LDJM.1 pg plustost (que Pierre)

seul vui a gaol a zebro, seul gent e vezo yac'h

1659
Référence : LDJM.1 pg tant (plus qu'il mangera des choux, de tant plustost sera-il gueri)

M. Petra eo karet Doue dreist pep tra ? / D. E garet mui evit hor madoù, hor c'herent, hag hor buhez, ha dezirout kent mervel evit e ofañsiñ birviken.

1677
Référence : Do. p25

karet kent

1732
Référence : GReg pg aimer

kent evit ma tebrin

1732
Référence : GReg pg avant (avant que je mange)

kent ma tebrin

1732
Référence : GReg pg avant (avant que je mange)

ar re gent

1732
Référence : GReg pg ancestres

un nebeud kent

1732
Référence : GReg pg auparavant (peu de tems auparavant)

kent e karan ar peoc'h eget ar brezel

1732
Référence : GReg pg aimer

giz hon re gent oa

1732
Référence : GReg pg ancestres

hon re gent

1732
Référence : GReg pg (nos) ayeux (nos ancêtres)

hon re gent

1732
Référence : GReg pg antiquité

kent evit ma

1732
Référence : GReg pg avant (avant que)

kent ma

1732
Référence : GReg pg avant (avant que)

kentoc'h

1732
Référence : GReg pg heure (De meilleure heure.)

Ar vlaz en deus e sich kent e pennig an teod egit er staon.

1732
Référence : GReg pg goût (L'organe du goût reside plûtôt à la pointe de la langue, qu'au palais de la bouche.)

Un tavarnier en em groughe kent egit ma vankhe da gemmesk e win.

1732
Référence : GReg pg frelater (Un cabaretier se pendroit plûtôt qu'il n'eût frelaté son vin.)

Un tavarnier en em groughe kent egit ma vankhe da farlotiñ e win.

1732
Référence : GReg pg frelater (Un cabaretier se pendroit plûtôt qu'il n'eût frelaté son vin.)

Kent e oa deuet eget ar re all.

1850
Référence : GON.II pg keñt (Il était rendu plus tôt que les autres).

kent

1850
Référence : GON.II p.57, Table des Conjonctions simples, "plus tôt".

Gwers kent ma teuas

1850
Référence : GON.II pg kouers, gouers

kent

1850
Référence : GON.II pg keñt (Avant, auparavant, plus tôt. Autrefois), diageñt

ar re gent

1850
Référence : GON.II pg keñt (les ancêtres).

evel kent ha goude

1850
Référence : GON.II pg keñt (tout comme auparavant).

Ha pa welas o vont e-biou ar c'har-se eus a behini hon eus komzet kent, e lavaras dezhañ, oc'h he c'hervel dre he hanv : Distro un nebeud, hag azez amañ.

1850
Référence : GON.II p.105, Buez Ruth.

En ur marevezh kent o dije bevet ar Vrezhoned e menezioù an Erkunia [...].

1923
Référence : SKET p.147 "Taolenn-amzeroniez evid istor ar Gelted". (Dionusios Periêgêtês, gwerz. 284-6 ; Lagneau, Ethnogénie des populations du nord-ouest de la France, 1876, p. 18)

Kent aozañ da voued ha predañ, gwalc’h da zaouarn ha skarzh da ivinoù (7).

1924
Référence : SKET.II p.26

re gent

1931
Référence : VALL pg aieul (aïeux)

an douarennoù kent

1931
Référence : VALL pg (les terrains) archéen(s)

daou zeiz kent

1931
Référence : VALL pg avant-veille

darvoudoù kent

1931
Référence : VALL pg (évènements) antérieur(s)

evel kent

1931
Référence : VALL pg auparavant

kar kent

1931
Référence : VALL pg ascendant (qui précède dans la parenté)

kent

1931
Référence : VALL pg antérieur, auparavant, autrefois, (d')avance (à l'avance), (d')avant (d'auparavant)

kent deoc'h er gouzout

1931
Référence : VALL pg avant

pell kent

1931
Référence : VALL pg (longtemps) avant

lusk 'vel kent

1931
Référence : VALL pg (musiq.) a tempo

pell kent

1931
Référence : VALL pg (longtemps) auparavant, avant (longtemps)

an diazezadennoù kent

1931
Référence : VALL pg (géol. ; les assises) archéen(nes)

re gent

1931
Référence : VALL pg (les) ancêtre(s)

skridoù kent

1931
Référence : VALL pg bibliographie

Koshoc'h c'hoazh e c'hell bezañ eta kleuzidigezh traoniennoù mor Breizh ha Mor an Hanternoz: kent-pevarhoaladek, da lavarout eo pliokenek pe gent.

1943
Référence : TNKN p35

Tosenn Sant-Weltaz a zo ur voudenn ront a zek troatad uhelder, savet gant brezelidi gent war lein menez Kenekilheg, hag a servijas dezho da gastell-kreñv.

1944
Référence : EURW.1 p16

Daoust hag on distroet d’an Amzer Gent, daoust hag amañ eo bet adsavet Lez Arzhur ?

1944
Référence : EURW.1 p.119

Bet ’oan war roudoù Biz Kamm betek la Vera Kruz, laosket am boa va gwellañ korn-butun da gouezhañ en dour damdost d’an Douar Nevez, ur rannvro ma paouranteas enni meur a hini eus va c’herent an amzer gent ; hogen, en touiñ a rafen, na Biz Kamm, nag ar besketaerien-se, tanfoeltr hini anezho ne oa bet ken laouen ha me gant e stad war vourzh al listri-brezel, ha bremañ pa ’z oan e ti-hent-houarn Brest, dindan mont d’ar gêr, e tistroe va spered war-du ar vuhez-se, hini Yann Dibalamour, na rae van nag eus hirie, nag eus dec’h pe arc’hoazh.

1954
Référence : VAZA p.189-190

Adal ma voe teñval a-walc’h anezhi, e lidjomp an deiz-se el lenn vras ur gouel veneziat ar seurt n’eus ket bet gwelet e bar e Cherbourg na kent na goude, met allas kalz re bell, emichañs, e tremene hor bigi diouzh ar paourkaezh tud a beurleunie ar c’hae hag ar straedoù, an eil o vountañ hag o sachañ war egile, hag ar re, niverusoc’h c’hoazh, o devoa pignet gant mil boan war lein an torgennoù tro-dro d’ar porzh.

1954
Référence : VAZA p.187

Gant se 'ta, mar bije degouezhet d'ar republikaned ober o zaol tri deiz kentoc'h, e vije bet tapet roue, rouanez hag ofiserien [c'h]all p'edont hanter-bred, ha ni o seniñ dezho gwellañ m'hellemp.

1954
Référence : VAZA p.132, notenn 1

Ur foerell spontus en divije tapet n’eus forzh piv all diwar ar moc’haj-se, hogen ken yac’h ha kent e chomas ar roñfl-mañ.

1954
Référence : VAZA p.117

Ober a rae koulskoude ur picherad bep Sul, rak n'eo ket ken aezet-se di[z]onañ ur c'hozh leue, ha pa zistroas da Briel, stagañ a reas da lonkañ evel kent ha goude.

1954
Référence : VAZA p.63

Evit gwir, bez' oa dija eno ur skouadrenn saoz a-bezh, eoriet kentoc'h egedomp-ni er porzh.

1954
Référence : VAZA p.94-95

Met ar peurliesañ ne zeskemp ket nemeur a dra e-pad an eur-se rak plijout a rae d’ar c’hozhiad kontañ d’e ganfarded yaouank kement tra iskis pe fentus c’hoarvezet gantañ du-mañ ha du-hont e broioù tra-mor [sic, tramor], ha dreist-holl an troñsadoù fromus graet e Valparaiso, Dakar, Singapour he [sic, ha] me oar me pelec’h c’hoazh ; en gwirionez, na kent na goude, biskoazh n’eo degouezhet din gwelout ur fri ken hir, ken ruspin ha ken porbolennet hag e hini.

1954
Référence : VAZA p.82-83

Devezhioù 'veze e tegouezhe dimp lonkañ ur voutailhad pe ziv eus ar seurt evaj binniget ha chom daoust da-se ken divezv ha kent.

1954
Référence : VAZA p.92

Ret eo, dreist-holl, e lârfen ne oa nep kure e Gouezeg d'an ampoent. An aotrou beleg Bozeg, ginidik eus Lotei, o terc'hel kent ar garg-se er barrez, a oa o vevañ en harlu, e Bro-Spagn, pa voe lazhet ar person.

1960
Référence : PETO p9

Div edont du-se 'tal ar poull / O ledañ kouez war ar prad, / Hogen er c'harzh e oa eun toull / Ha, kent a se, o c'hleven mat.

1960
Référence : PETO p29

Kent eo kiriek ar gredenn drist / Diwar-benn beli Vikel Krist / Ma kav n'eo mui ma c'hredenn reizh / Hag e trubardan ar wir Feiz.

1960
Référence : PETO p31

Dre zistreiñ, d'e gudenn gent, e kavas un tamm bennak a spi

2012
Référence : DJHMH p31

Siwazh ne zegouezhas respont buan ebet, ha feuket bras e vije bet Melanie ma ne vije ket adkouezhet, un nebeud devezhioù goude bezañ kaset he lizher, en he melkoni gent.

2012
Référence : ADULT p. 173

Bloavezhioù kentoc'h, pa oa bet klasket togañ unan eus tourioù penniliz Sant-Denez, e oa disac'het hemañ ha kouezhet d'an traoñ.

2013
Référence : LLMM Niv. 399, p. 19

Ret eo, da'm soñj, ma talc'hfed da sevel e brezhoneg, skridoù a live uhel en ur yezh lennek ha, diouzh ezhomm, d'en ober diwar oberennoù meur an amzerioù kent.

2016
Référence : ILIAS p. 3

Sellet a reas outañ ur reuziadig, ha goude-se azezañ war ar gador vugel izel a oa bet hec'h hini kent.

2023
Référence : DREAM p. 130

L'Office public de la langue bretonne