Plus d'options

Prononciation

Fréquence d'emploi : 

Définition :  Masquer la définition

I. (en amzer) 1. [1732, 1931, 1943, 1954, 2013] A-raok. [1954] Devezhioù 'veze e tegouezhe dimp lonkañ ur voutailhad pe ziv eus ar seurt evaj binniget ha chom daoust da-se ken divezv ha kent. [2013] Bloavezhioù kentoc'h, pa oa bet klasket togañ unan eus tourioù penniliz Sant-Denez e oa disac'het hemañ. Ar re gent : ar re a oa a-raok. & Trl. Seul gent seul well : an abretañ ar gwellañ. Degasit ma arc'hant en-dro, seul gent, seul well. 2. (dirak un ak.) [1659, 1732] KENT EGET, KENT EVIT : abretoc'h eget (ub., udb.) Savet e oa kent eget e wreg. Deuet int kent eget an amzer. [1954] Evit gwir, bez' oa dija eno ur skouadrenn saoz a-bezh, eoriet kentoc'h egedomp-ni er porzh. 3. Kent a se : abretoc'h. Evit dont kent a se. 4. Stn. [1732, 1931, 1944, 2012] A denn d'ar pezh zo a-raok, en amzer. An deiz kent. Darvoudoù kent. An diazezadennoù kent. An douarennoù kent. Skridoù kent. Distroet d’an Amzer Gent II. 1. [1659, 1732] Termen a dalvez da c'heriañ ar pezh a gaver ar gwellañ pa vez anv da zibab udb. Karet kent. Kent e karan ar peoc'h eget ar brezel. HS. gwell, kentoc'h. 2. (dirak un av.) (evit ober anv eus un abeg bnk) KENT EGET : kentoc'h eget. III. KENT A SE 1. Setu perak. Ret e vo dezho labourat e-pad an hañv ; kent a se ned int e vakañsoù nemet en diskar-amzer. 2. Daoust da se. Poan o doa bet ; kent a se e oant deuet a-benn. 3. Troienn a dalvez da c'heriañ ez eus seul vuioc'h a abegoù d'ober an dra-mañ-tra m'en em gaver e plegenn pe blegenn. Kanañ a raec'h en hoc'h aez ? Ma ! kent a se, dañsit bremañ ma ouzoc'h ober, ivez. IV. Trl. adv. [1850, 1954] EVEL KENT HA GOUDE : evel a-raok. [1954] Ober a rae koulskoude ur picherad bep Sul, rak n'eo ket ken aezet-se di[z]onañ ur c'hozh leue, ha pa zistroas da Briel, stagañ a reas da lonkañ evel kent ha goude.

Exemples historiques : 
65
Masquer la liste des exemples

tri deiz kent

1499
Référence : LVBCA p52, 112, 197 (troys iours deuant)

Dezraoù un libell a'n gwellañ d'an bobl lik d'en em aplikañ, Ha preparañ kent mui kañvoù, Penaos pan renter an spered ez tle bout hep bec'h a bec'hed : Pe bout daonet dre e fedoù

1575
Référence : M. p.34

kent evit

1659
Référence : LDJM.1 pg auant que

hor re gent evidomp

1659
Référence : LDJM.1 pg (nos) deuanciers, (nos) predecesseurs

seul vui a gaol a zebro, seul gent e vezo yac'h

1659
Référence : LDJM.1 pg tant (plus qu'il mangera des choux, de tant plustost sera-il gueri)

kent evit ma lavaras se

1659
Référence : LDJM.1 pg quent (euit ma lauaras-se)

kent

1659
Référence : LDJM.1 pg quent

kent evit Pêr

1659
Référence : LDJM.1 pg plustost (que Pierre)

M. Petra eo karet Doue dreist pep tra ? / D. E garet mui evit hor madoù, hor c'herent, hag hor buhez, ha dezirout kent mervel evit e ofañsiñ birviken.

1677
Référence : Do. p25

un nebeud kent

1732
Référence : GReg pg auparavant (peu de tems auparavant)

ar re gent

1732
Référence : GReg pg ancestres

kent ma tebrin

1732
Référence : GReg pg avant (avant que je mange)

kent evit ma tebrin

1732
Référence : GReg pg avant (avant que je mange)

kent ma

1732
Référence : GReg pg avant (avant que)

kent evit ma

1732
Référence : GReg pg avant (avant que)

hon re gent

1732
Référence : GReg pg antiquité

giz hon re gent oa

1732
Référence : GReg pg ancestres

Ar vlaz en deus e sich kent e pennig an teod egit er staon.

1732
Référence : GReg pg goût (L'organe du goût reside plûtôt à la pointe de la langue, qu'au palais de la bouche.)

karet kent

1732
Référence : GReg pg aimer

Un tavarnier en em groughe kent egit ma vankhe da gemmesk e win.

1732
Référence : GReg pg frelater (Un cabaretier se pendroit plûtôt qu'il n'eût frelaté son vin.)

Un tavarnier en em groughe kent egit ma vankhe da farlotiñ e win.

1732
Référence : GReg pg frelater (Un cabaretier se pendroit plûtôt qu'il n'eût frelaté son vin.)

kentoc'h

1732
Référence : GReg pg heure (De meilleure heure.)

hon re gent

1732
Référence : GReg pg (nos) ayeux (nos ancêtres)

kent e karan ar peoc'h eget ar brezel

1732
Référence : GReg pg aimer

Kent e oa deuet eget ar re all.

1850
Référence : GON.II pg keñt (Il était rendu plus tôt que les autres).

ar re gent

1850
Référence : GON.II pg keñt (les ancêtres).

evel kent ha goude

1850
Référence : GON.II pg keñt (tout comme auparavant).

kent

1850
Référence : GON.II pg keñt (Avant, auparavant, plus tôt. Autrefois), diageñt

Gwers kent ma teuas

1850
Référence : GON.II pg kouers, gouers

kent

1850
Référence : GON.II p.57, Table des Conjonctions simples, "plus tôt".

Ha pa welas o vont e-biou ar c'har-se eus a behini hon eus komzet kent, e lavaras dezhañ, oc'h he c'hervel dre he hanv : Distro un nebeud, hag azez amañ.

1850
Référence : GON.II p.105, Buez Ruth.

En ur marevezh kent o dije bevet ar Vrezhoned e menezioù an Erkunia [...].

1923
Référence : SKET p.147 "Taolenn-amzeroniez evid istor ar Gelted". (Dionusios Periêgêtês, gwerz. 284-6 ; Lagneau, Ethnogénie des populations du nord-ouest de la France, 1876, p. 18)

Kent aozañ da voued ha predañ, gwalc’h da zaouarn ha skarzh da ivinoù (7).

1924
Référence : SKET.II p.26

pell kent

1931
Référence : VALL pg (longtemps) avant

kent na voe pell

1931
Référence : VALL pg bientôt

kent na vo pell

1931
Référence : VALL pg bientôt

kent deoc'h er gouzout

1931
Référence : VALL pg avant

kent

1931
Référence : VALL pg antérieur, auparavant, autrefois, (d')avance (à l'avance), (d')avant (d'auparavant)

an diazezadennoù kent

1931
Référence : VALL pg (géol. ; les assises) archéen(nes)

kar kent

1931
Référence : VALL pg ascendant (qui précède dans la parenté)

evel kent

1931
Référence : VALL pg auparavant

pell kent

1931
Référence : VALL pg (longtemps) auparavant, avant (longtemps)

lusk 'vel kent

1931
Référence : VALL pg (musiq.) a tempo

darvoudoù kent

1931
Référence : VALL pg (évènements) antérieur(s)

daou zeiz kent

1931
Référence : VALL pg avant-veille

an douarennoù kent

1931
Référence : VALL pg (les terrains) archéen(s)

re gent

1931
Référence : VALL pg (les) ancêtre(s)

skridoù kent

1931
Référence : VALL pg bibliographie

re gent

1931
Référence : VALL pg aieul (aïeux)

Koshoc'h c'hoazh e c'hell bezañ eta kleuzidigezh traoniennoù mor Breizh ha Mor an Hanternoz: kent-pevarhoaladek, da lavarout eo pliokenek pe gent.

1943
Référence : TNKN p35

Daoust hag on distroet d’an Amzer Gent, daoust hag amañ eo bet adsavet Lez Arzhur ?

1944
Référence : EURW.1 p.119

Tosenn Sant-Weltaz a zo ur voudenn ront a zek troatad uhelder, savet gant brezelidi gent war lein menez Kenekilheg, hag a servijas dezho da gastell-kreñv.

1944
Référence : EURW.1 p16

Devezhioù 'veze e tegouezhe dimp lonkañ ur voutailhad pe ziv eus ar seurt evaj binniget ha chom daoust da-se ken divezv ha kent.

1954
Référence : VAZA p.92

Met ar peurliesañ ne zeskemp ket nemeur a dra e-pad an eur-se rak plijout a rae d’ar c’hozhiad kontañ d’e ganfarded yaouank kement tra iskis pe fentus c’hoarvezet gantañ du-mañ ha du-hont e broioù tra-mor [sic, tramor], ha dreist-holl an troñsadoù fromus graet e Valparaiso, Dakar, Singapour he [sic, ha] me oar me pelec’h c’hoazh ; en gwirionez, na kent na goude, biskoazh n’eo degouezhet din gwelout ur fri ken hir, ken ruspin ha ken porbolennet hag e hini.

1954
Référence : VAZA p.82-83

Evit gwir, bez' oa dija eno ur skouadrenn saoz a-bezh, eoriet kentoc'h egedomp-ni er porzh.

1954
Référence : VAZA p.94-95

Ober a rae koulskoude ur picherad bep Sul, rak n'eo ket ken aezet-se di[z]onañ ur c'hozh leue, ha pa zistroas da Briel, stagañ a reas da lonkañ evel kent ha goude.

1954
Référence : VAZA p.63

Ur foerell spontus en divije tapet n’eus forzh piv all diwar ar moc’haj-se, hogen ken yac’h ha kent e chomas ar roñfl-mañ.

1954
Référence : VAZA p.117

Ret eo, dreist-holl, e lârfen ne oa nep kure e Gouezeg d'an ampoent. An aotrou beleg Bozeg, ginidik eus Lotei, o terc'hel kent ar garg-se er barrez, a oa o vevañ en harlu, e Bro-Spagn, pa voe lazhet ar person.

1960
Référence : PETO p9

Div edont du-se 'tal ar poull / O ledañ kouez war ar prad, / Hogen er c'harzh e oa eun toull / Ha, kent a se, o c'hleven mat.

1960
Référence : PETO p29

Kent eo kiriek ar gredenn drist / Diwar-benn beli Vikel Krist / Ma kav n'eo mui ma c'hredenn reizh / Hag e trubardan ar wir Feiz.

1960
Référence : PETO p31

Dre zistreiñ, d'e gudenn gent, e kavas un tamm bennak a spi

2012
Référence : DJHMH p31

Siwazh ne zegouezhas respont buan ebet, ha feuket bras e vije bet Melanie ma ne vije ket adkouezhet, un nebeud devezhioù goude bezañ kaset he lizher, en he melkoni gent.

2012
Référence : ADULT p. 173

Bloavezhioù kentoc'h, pa oa bet klasket togañ unan eus tourioù penniliz Sant-Denez, e oa disac'het hemañ ha kouezhet d'an traoñ.

2013
Référence : LLMM Niv. 399, p. 19

Ret eo, da'm soñj, ma talc'hfed da sevel e brezhoneg, skridoù a live uhel en ur yezh lennek ha, diouzh ezhomm, d'en ober diwar oberennoù meur an amzerioù kent.

2016
Référence : ILIAS p. 3

Sellet a reas outañ ur reuziadig, ha goude-se azezañ war ar gador vugel izel a oa bet hec'h hini kent.

2023
Référence : DREAM p. 130

L'Office public de la langue bretonne

Réseaux sociaux