Ofis Publik ar Brezhoneg
teurel un divolu
teurel ar foeltr
teurel e c'hreun
taolet
"Lennerien, emezañ, e kentskrid e vojennoù, va brezhoneg-me, ned eo ket brezhoneg naetaet a bep kemmeskadurezh eo ; komz a ran evel ma ra an dud hep deskadurezh. C'hoant am bize bet da lakaat e-barzh va labour gerioù gwir vrezhoneg hepken, ha da deurel er-maez ar re c'hallek, pa oan evit kaout ur ger brezhoneg bennak gouest da zisplegañ mat ar pezh am boa em spered. Hogen ar vent hag ar rim a oa ret din sentiñ outo; ken a ris dre heg ar pezh na'm bize ket graet dre gaer. Kement-se a gavis kalet evelkent ; setu penaos ez a hor brezhoneg ker da goll ! "
Dre ma taole evezh ouzh ar re ziskiantañ, 'welas, en o zouez, an dud er penn-kentañ. Abeg en doa, m'en tou ! Rak holl, gwitibunan, chomomp bras ha bihan, heñvel ouzh kaouenned, en noz a wel gwellañ, da sellet a-vichez, ha da zispourbellañ ouzh fazioù hon nesañ, ouzh techoù ar re all. Ne welomp ket hor re ; en hor c'heñver omp dall, dall-poch evel gozed ; rak siwazh ! Mar karfemp, hep turiañ don hor park, grizioù fall a gavfemp
teuler a ra ferm
toeloer a ra
teuler
teuler
O welout an hini a zeue daveto, Atir ha Mâtir a save ha, deut an ene en o c’hichen, e taolent o divrec’h en e gerc’henn d’e vriata [...].
Taolet en doa pled ez oa truilhennek dilhad ar merc’hed yaouank, ma ’z oant hanternoazh ha ma krenent gant ar riv er goañv ; n’oa dezho, ouzhpenn, ar c’hregin-mor nemet ur bevañs treut ha difonn, hag he devoa alies plac’h he gouriz arem hag he gougleze poan vras o tanañ, gant ur maen-kailhastr hag un dornad bezhin sec’h, prenn-keuneud glep diwar ar peñseadoù.
teurel an eor
teurel meiz war
teurel pled
teurel war
en em deurel da
en em daolet da
teurel e spi war
teurel dismegañs war
teurel da
teurel ar brall war
teurel ar bec'h war u. b.
teurel an tamall war
teurel
Muioc'h a evezh a zo c'hoazh marteze da deurel ouzh o fenn.
Taolet e oa bet kuit Durocher hag ar C’habaret Breton.
Kaoz e [sic] oa war Arvor ar sizhun ail, eus ar « Roazhoneg » pe vrezhoneg Breizh-Uhel. Eman ar « roazhoneg » o teurel gwrizioù e kêrioù ail Breizh-Uhel. Tra vev eo ur yezh : kreskin hag ober berzh a ra, pa vez graet war he zro ; ha kivizan ha raervel. pa vez dilezet.
« Chomit amañ ! » a lavaras ar marichal, « me a yelo va-unan da zilojañ Satanaz, ha da deurel dreist e benn al lerenn-mañ ["lêrenn-mañ"]. » Hag ar marichal a ziskouezas al l[ê]renn en doa degaset gantañ hag a servije dezhañ, er c’hovel, da sevel treid ar c’hezeg evit o houarnañ.
Teurel a reas ur sell a-dreñv, war ar vag bounner staget, aze, ouzh ar ribl, ha Lom a gollas adarre fiziañs en e blanedenn.
Ar baraer, avat, en doa taolet kont diouzhtu piv a oa kablus ha piv ne oa ket.
Ar sklerijenn a oa gwenn, evel ar sklerijenn a dle teurel Anaon ar Gristenion p’o deus bet aotre digant an Aotrou Doue d’en em ziskouez d’an dud evit reiñ kentel dezho.
Mes ar voereb n’he doa ket taolet kont en un dra : ar sklerijenn, eus ar prenestr, a bare war boltred Herri. — Doue a bardono ! — en e stern bras, a-zioc’h mantell ar siminal. Ar poltred sklerijennet gwenn, a oa heñvel ouzh ur weledigezh e-barzh an ti teñval.
— « A ! a ! a ! malchañs !… malchañs !… » a hopas ar voereb. « Disoñjet em boa. Herri… Herri… a zo… beuzet !… malchañs !… » Hag e taolas adarre he fenn a-dreñv, hag e serras he daoulagad.
Kerkent ha ma voe kollet he anaoudegezh gant ar voereb muiañ-karet (?), Job a daolas ul luchadenn ouzh Lom.
Na respontit ket holl asambles, na, kennebeut, diouzhtu, nemet goude bezañ taolet evezh bras er pezh a vezo bet goulennet diganeoc’h.
Lom : — « Me a daolo evezh war an treuzoù, ha, bep ar mare, e rin cholori re bar da hini paotred ar Sabad. »
Paour kaezh [Paourkaezh] kegin ! N’he deus ket bet a chañs, rak ur martolod yaouank (mezv-dall e gwirionez) ouzh he c’hlevout o hopal dezhañ : « mezvier brein ! mezvier brein ! » a yeas droug ennañ, a daolas e grabanoù war al labous paour, a blantas tro en e c’houzoug, hag a droc’has dezhañ e ganaouenn e ker berr amzer ha lavarout : ouf!
Teurel a reas ar paotr ur sell war ar follennig, ha lenn a reas : « Madrigal de los claveles » (Madrigal ar jenoflez). Ur pezhig barzhoniezh e oa.
Du-se, pell pe dostoc’h, en alamandezenned ha gwez-kraoñ al liorzh kloz e taol eostiged all, her ha taer, o zio ! tio ! tio ! bagol, ma tasson kili an diribin, e-giz ma vije ur palez strink.
Ya ! o vont da welout ur vaouez e oa. En abeg da se, hag evit digarez all ebet, eo en doa graet ur soub en dour d'e benn ha d'e zivrec'h. Nemet n'en doa ket taolet pled en dra kent an teodad.
Tennañ a reas un dic'hwezhadenn. Diwisket he devoa ur vanegenn. He gwalinier a daolas skleuroù. Ar breur Arturo a selle ouzh he brennid o sevel hag o tiskenn, hervez anal ar vaouez.
Ar vouezh-se, e-giz ur fleüt, an daoulagad du-se, ker kevrinus a-dreñv o mantilh, hag ar mousc'hoarzh-se, ur mousc'hoarzh boemus, a daole e sklerijenn en-dro dezhañ.
- Ne garfen ket teurel ar maen kentañ outo. Du-mañ, hervez testeni va daoulagad, - nemet aet omp kuit d'hon unnek vloaz ! - n'am [sic] eus gwelet nemet skouerioù mat, ha merc'hed eus an dereatañ, ha fidel d'o relijion.
Teurel a reas ur sell war ar gup ha, goude, en-dro dezhañ.
Skinañ a rae gant ur gened disi. Ar muzelloù, ruz-livet, a oa un hoal, daoust d'o mousklenn. An daoulagad du ha gleb, a zeve en o donder un tan a daole sklerijenn ha gwrez war an dremm paret warnañ.
Taolet en devoa e selloù war ur plac’h yaouank eus ar Roc’h Velen hag evit meuliñ he c’hened hag an holl berzhioù mat a gave enni, e oa bet aozet gantañ ur werz hir[-]meurbet – kant poz d’an nebeutañ - ha sinañ a reas e ganaouenn e stumm ma rae an holl varzhed d’ar c’houlz-se : [...]
Hogos bemnoz e veze ivez martoloded all o prejañ war hol listri-ni, ha hervez ar reolenn peb a dortad a rankent ober, rak ur wech e tichañsas din klevout hon eilgabiten o kenteliañ ar ganol[i]erien oc’h ober ouzh taol war-dro kouvidi an deiz-se ; « ha taolit pled, paotred, emezañ, mar gwelan unan hepken eus ho mignoned estren e-tailh d’ober goude koan ur gammed war ar pont kuit a ruilhal raktal a-hed e gorf, kraouiet e viot ganin holl gwitibunan ! »
Kentañ porzh e taoljomp eor ennañ a voe Las Palmas, en enezenn Grande Canarie, ur vro gaer ha tomm, arabat eo arguziñ, met ur gredenn am boa e weljemp eno seraned ken stank hag ar filiped pe an Alanigoù kof-ruz e liorzh Soaz Sapeur, hogen n’eus tanfoeltr evn melen ebet e Las Palmas, nemet ha hiniennoù a vefe du-mañ ha du-hont en ur gaoued e ti tud ar c’hiz kozh eveldon.
Piv bennak a zo bet o sellout ouzh ar film « Mister ar Folgoad » en deus gwelet anezhañ, rak kement e taole dezhañ e vab « Salaun » m'ho pije touet e oant daou c'hevell, pe div graouenn [sic "graoñenn"] gouezhet a-ziwar an hevelep skourr.
Na person, na kure ne daolas fed ouzh al lezenn-se, hag evit gwir, laosket e voe pep hini d’ober evel ma kare, kuit a gastiz nag a druibuilh.
Ac’hañ ’ta [Ac’hanta], c’hoarvezet eo kement-se ganin, ha den on bet d’am ger, rak pa dennjont a-zindanañ e gador-veur ha pa daoljont kuit e gurunenn, e oan o vrezeliañ e Bro-C’hall skoaz-ouzh-skoaz gant e soudarded, ha bep tro ma vez komzet diwar e benn e sav em c’halon truez outañ, trugarez ha keuz dezhañ.
Allas, aet e oant kalz re frank gant ar sukr, ha darbet voe din teurel va c’halon gant ar c’hentañ lonkad da dañva, rak zoken ar gwenan a vez marteze heug a-wechoù gant ar mel.
Pa ’z oa prest, hervez ma kave dimp, va zamm lip-e-bav, c’hwezh ar foeltr ha blaz an diaoul a oa gantañ ha taolet e voe war ar bern teil rak penn-moc’h ebet n’en divije teurvezet lonkañ ar seurt gwelien.
E-keit ma veze va skolaerez o plediñ gant he micher ne chome ket he gwaz da vuzhugenniñ na da dreiñ ar c’hi dre al lost, nann, ma karan ! en em deurel a ris raktal da zeskiñ yezh ar vro ha ret e oa din stardañ outi da vat dre ma ranken bezañ prestik e-tailh da dremen un arnodenn diaes a-walc’h er Skol-Veur kent gallout bezañ e gopr gant ar gouarnamant.
A-feur ma tremene an amzer e krogen ’ta da grenañ evel ul labous o teurel e blu, rak santout a raen va levenez o tipegañ diouzhin a dammoù munut.
N’eus forzh, teurel fed a reas ouzh ar micherour didra merc’h an embreger, un Aotrou pinvidik-tre eus Lanuon : « Hennezh a vo va fried ! » eme ar vaouez-se, ur gozh plac’h yaouank lart ha ken divalav ma tlee hec’h ael mat skuilh daeroù kel lies [kellies] tro ma selle outi, ha c’hoazh war ar marc’had e plije dezhi he banne.
Selloù a-gleiz am boa taolet ivez war ar c’hentañ ofiser e biped lemm deut tre em c’hombod kerkent ha tremenet harzoù Alamagn ; daoublegañ a rae hemañ koulskoude dirak pep hini ac’hanomp ha ne baoueze ket da vousc’hoarzhin keit ha ma rae diouzh e garg : « Pass, bitte schön, mein Herr ! » emezañ pe « Gnädige Frau, geben Sie mir, bitte Ihren Pass !»
Hag ar gwez ’ta, biskoazh n’am boa teurvezet teurel pled ouzh o mouezh ; da bep hini koulskoude e gan, disheñvel-krenn diouzh ar re all, hemañ d’ar pin, hennezh d’ar pupli, unan ouzhpenn d’an derv, hag holl en-dro din, ha zoken ar raden kras, ar balan hag ar gargal, o tasseniñ evel kemend-all a venveg [sic], a delenn [sic], dindan vizied diwelus ar soner dispar ma reomp dioutañ an avel…
N'oc'h ket techet da sellout pizh en ho melezour. Hogen, gwelet hoc'h eus ur vignonez a wechall hag he c'havet gwall gozh. Teurel a rit pled eus ho tremm. Ha, va Doue, pegen displijus an daolenn !
Pa vez rust ar mor, ar pezh a c'hoarvez aes a-walc'h pa vez tre diouzh an abardaez, e vezer gwall vrallet ; ha teuler a ranker evezh ivez, pa vez dichal, da vont da dourtañ en traezhennoù bas a zo niverus er bae.
Nebeut-tre a zour dous a zegouezh enni, rak berr-tre eo an holl redennoù dour disall en em daol enni.
Hogen an arz gotek, bet taolet dispriz outañ e-pad kantvedoù, a oa deuet diouzh ar c'hiz en-dro en XIXvet kantved, diwar lusk ar romantelezh peurgetket.
Hiziv an deiz e kavomp atav trenk ha c'hwerv gant telloù ar Stad sungevrozour, ha peurgetket abaoe ar bloaz tremen, met diouzh un tu all, ur Gresian diwar zaou ne bae ket telloù hag en em daol da obererezh mil enoret ar floderezh kemedel.
Tremen sizhun zo n'he deus taolet ket [sic] troad amañ. Steuziet eo kuit.
Ne c'haller soñjal ken e-barzh hon obererezhioù hep teurel evezh ouzh ar skeudenn a chomo dioute war o lerc'h, nag er gemenadenn a felle dimp skignañ gant an taolioù-se.
Mont a ran da deuler ur sell er gegin hep mont er sal-dour.
Ne ouzon ket ha taolet fed ac'h eus met er gegin ez eus ur voutailhad vodka hanter c'houllo.
Gant an taolioù-se e klasker diskouez piv eo an enebourien e gwirionez, teurel un tamm sklêrijenn war o c'homzoù toull, war o oberezhioù kuzh, hag all, hag all... betek ma kollfont an dud a vot evite, o fratikoù, o skoazellerien a-genwerzh, o c'hamaraded politikel, ha kement zo, rak ne fello ket d'ar re-se bezañ lousaet gant brud fall hoc'h enebourien.
Da gentañ ne'm boa ket taolet fed.
Gerioù a-raok
Gerioù da-heul
teuler-disteuler