[«]Mar kerez ez vizi an eil itron war-lerc'h an rouanez em falez, ha davantaj, me a ray lakaat da imaj e-kreiz ma falez, evit maz vezo gant enor adeulet evel un doueez gant ma holl fobl[.»]

marquerez ez vizy an eil itron oar lerchan rouanes em pales, ha dauantaig me a gray laquat da ymaich e creis ma pales, euit maz vezo gand enor adeulet euel vn douees gant ma holl pobl,

war ma lerc'h

voar ma lerc'h

isal ar chas war-lerc'h ur re

isial ar chas voar lerc'h vre

ar re a zeuy war hon lerc'h

a re a zeui voar hon lerc'h

redek war-lerc'h

redec voar lerc'h

silabenn n'he deus nemet div all war he lerc'h

syllabeñ n'he deus nemed diou all var he lerc'h

huchet war-lerc'h ur re bennak

huchet var lec'h ur re-bennac

huchal war-lerc'h ur re bennak

huchall var lec'h ur re-bennac

huperet war-lerc'h ur re

hupperet var lerc'h ur re

huperiñ war-lerc'h ur re

hupperi var lerc'h ur re

deuit war ma lerc'h

deit ar me lerh

deuit war ma lerc'h

deut var var lerc'h

emañ ar serjanted war e lerc'h

ez ma ar sergeanted var e lerc'h

iset ar chas war-lerc'h &c.

jçzet ar chaçz varlerc'h &c.

teurel ar boned war-lerc'h an tog

teurl ar boned varlerc'h an tocq

isal ar chas war-lerc'h &c.

jçzal ar chaçz varlerc'h &c.

leuskel levrini da redek war-lerc'h gadon ur re bennak

leusqel levriny da redecq var-lerc'h gadon ur re-bennac

war-lerc'h

var-lerc'h

emañ war e lerc'h

ez ma var e lerc'h

emañ war hon lerc'h

ez ma var hon lerc'h

laosket levrini da redek war-lerc'h gadon ur re bennak

lausquet levriny da redecq var-lerc'h gadon ur re-bennac

aet an eil war-lerc'h egile

et an eil var lerc'h eguile

monet an eil war-lerc'h egile

moñnet an eil var lerc'h eguile

an eil war-lerc'h egile

an eil var l'erc'h eguile

Dielc'het eo o rediñ war va lerc'h.

Dielc'hed eo ô rédi war va lerc'h.

Argadiñ a reer war-lerc'h ar bleiz.

Argadi a réeur warlerc'h ar bleiz.

war-lerc'h

mont war-lerc'h

moñd warlerc'h

Deuit war va lerc'h.

Deûd war va lerc'h.

war-lerc'h

— An dijentil neuze, / Kerkoulz hag an daou all, a raje skol ivez, / Diwar-benn lakaat war baper, koad pe vaen / Ur c'hi war-lerc'h div c'had, ne bakje lost unan.

— Ann dijentil neuze, / Kerkoulz hag ann daou all, a raje skol ive, / Diwar-benn lakaat war baper, koad pe vean / Eur c'hi war lerc'h diou c'had, ne bakche lost unan.

« Ned on karet gant den ; ha pa vezan gwelet, / Emañ 'n holl war va lerc'h hag ur spont o c'hlevet. »

» Ne d-oun karet gant den ; ha pa vezann gwelet, / » Ema 'nn holl war va lerc'h hag eur spount ho c'hlevet.

Mervel, siwazh ! gant keuz ha doan / War-lerc'h ar vugale vihan / O deus ganet, o deus maget, / Ha diganto a ve lamet.

Mervel, siouaz ! gant keuz ha doan / War lerc'h ar vugale vihan / Ho deuz ganet, ho deuz maget, / Ha digant-ho a ve lamet.

Koulm baour, gwelet e voe gant ur gup krabanek o sachañ war e lerc'h, evel ul laer tec'het, ur pennad reun torret. Ar gup a ya dezhi, digor ha lemm e veg, pa gouezh warnañ, d'e dro, evel ur maen pounner, eus a-greiz an neñvoù, ur pezh labous, un er. E-pad m'edo an daou-mañ oc'h en em gribinat, ar goulm a ya kuit e-biou.

Koulm baour, gwelet e voe gant eur gup krabanek o sacha war he lerc'h, evel eul laer tec'het, eur pennad reun torret. Ar gup a ia d'ezhi, digor ha lemm he vek, pa gouez war-n-han, d'he dro, evel eur mean pounner, euz a greiz ann envou, eur pez labouz, eunn er. Epad m'edo 'nn daou-man oc'h enn em gribinat, ar goulm ha kuit e-biou.

Ha war hor lerc'h, siwazh ! Hor bugale, d'o zro, / O welet petra reomp, falloc'h c'hoazh a vezo.

Ha war hor lerc'h, siouaz ! hor bugale, d'ho zro, / O welet petra reomp, falloc'h c'hoaz a vezo.

Gantañ [ar gwaz], ganti [ar vaouez] e vezo poan, / Ha war ho lerc'h marteze doan.

Gant-han [ar goaz], gant-hi [ar vaouez] e vezo poan, / Ha war ho lerc'h marteze doan.

Ar mevel, ar vatezh / A deu, a ya, a ra kant tro / Hep gwelet biskoazh ar c'harv ; / Ha war o lerc'h, ar mevel-bras / Mui eget ar re all korn skalfek ne welas.

Ar mevel, ar vatez / A deu, a ia, a ra kant tro / Hep gwelet biskoaz ar c'haro ; / Ha war ho lerc'h, ar mevel braz / Mui eget ar re all korn skalfek ne welaz.

An Aotrou Poullaoueg a savas e bourzh ar Maris-Stella. Kerkent e klevj[od] ar poleoù o c’hrigoñsal, o wigourat, hag, en un taol, al lestr, goloet a lian, a soublas gant nerzh an avel, hag a droas penn war-eeun da Vro-Saoz, en u[l] lezel, er mor, un aridennad eonenn war e lerc’h.

An Aoutrou Poullaouec a zavaz e bourz ar Maris-Stella. Kerkent e klefcheur ar poleou o c’hrigonsal, o vigourrat, hag, enn eun taol, al lestr, goloet a liann, a zoublaz gand nerz an avel, hag a droaz penn var eeun da Vro-Zaoz, en eur lezel, er mor, eun aridennad eonenn var he lerc’h.

Ar c’homzoù-mañ a roas nerzh d’am c’hamarad Per, ha bale a rejomp war-lerc’h al luch.

Ar c’homzou-man a roaz nerz d’am c’hamarad Per, ha bale a rejomp varlerc’h al luch.

Un dervezh zoken e lavaras d’an daou baour a laboure er memes park gantañ, en ur glevet an tennoù fuzuilh a denned pe war-lerc’h ar c’had pe war-lerc’h al louarn : — Daoust perak e teu an dud-se d’am direnkañ-me amañ ?

Eun dervez zoken e lavaraz d’an daou baour a laboure er memez park ganthan, en eur glevet an tennou fuzil a dennet pe varlerc’h ar c’had pe varlerc’h al louarn : — Daoust perag e teu an dud-se d’am direnka-me aman ?

Torret [e] oa e zivc’har ; ar gwad a yoa aridennet war e lerc’h dre ma oa aet ; c’hoant en doa bet da vont er-maez eus an ti.

Torret oa he ziou c’har ; ar goad a ioa aridennet var he lerc’h dre ma oa eat ; c’hoant en doa bet da vont er meaz euz an ti.

Hag e teuas da soñj din e gwigour ar gleizenn hag e grigoñs ar vuduren. Anat e oa din e oan dizoloet hag edo ar c’hlask war va lerc’h ; n’oa ket brav an traoù ganen.

Hag e teuaz da zonj d’ign e guigour ar gleizenn hag e grigonz ar vudurenn. Anat oa d’ign oan dizoloet hag edo ar c’hlask var va lerc’h ; n’oa ket brao an traou ganen.

— N’ec’h eus ket redet marteze ? Ha lakaet ac’hanomp-ni da redet ivez war da lerc’h zoken.

— N’ec’h euz ket reded marteze ? Ha lakeat ac’hanomp-ni da reded ive var da lerc’h zo-ken.

Kerkent ha ma veze gwelet unan bennak o tont eus a Rosko, e teue dek soudard war e lerc’h da c’houzout da belec’h ez ae.

Kerkent ha ma veze guelet unan-bennag o tont euz a Rosko, e teue dek soudard var he lerc’h da c’houzout da beleac’h ez ea.

An Itron Le Guen a savas d’ar solier ; ar soudarded a savas war he lerc’h hag o sabrinier a ziridigne, dre ma’z aent, en ur stekiñ ouc’h o divesker.

An Itroun Le Guen a zavaz d’ar zolier ; ar zoudarded a zavaz var he lerc’h hag ho zabrinier a ziridigne, dre ma’z eant, enn eur steki ouc’h ho divesker.

Deuit amañ ganen em c’hambrig. Ha Moriz a yeas war-lerc’h Anna.

Deuit aman gan-en em c’hamprik. Ha Moriz a ieaz varlerc’h Anna.

Marteze, siwazh ! e ranko ouc’hpenn unan dont war va lerc’h-me.

Marteze, siouaz ! e ranko ouc’hpenn unan dont var va lerc’h-me.

En un taol e voe goullonderet ar c’hav, ha Janed ar Go a brennas an nor war he lerc’h.

Enn eun taol e oue goulounderet ar c’hao, ha Jannet ar Go a brennaz an or var he lerc’h.

Neuze, en ur ziskenn bep eil, an eil troad war-lerc’h egile, hag en ur zerc’hel mat gant va daouarn, e c’hellis tizhout beg va skeul.

Neuze, enn eur ziskenn beb eil, an eil troad varlerc’h egile, hag enn eur zerc’hel mad gand va daouarn, e c’helliz tizout beg va skeul.

Te eo a gemero war o lerc’h renadur bagad an Alc’houeder.

Un deiz, erfin, e mare an unanvet beleg-meur ha pevar-ugent war-lerc’h an hini en doa savet ar profadoù d’an teir « Kassiteras », e tigouezhas kemm en o stad.

Eun deiz, erfin, e mare an unanvet beleg-meur ha pevar-ugent war-lerc’h an hini en doa savet ar profadou d’an teir « Kassiteras », e tigouezas kemm en o stad.

Dre an hunvre-se en em welas o kerzhout war-lerc’h ar marc’h kalloc’h Rânakos e-pad seizh nozvezh ha seizh devezh, ma verzhe al loar hag an heol o sevel dalc’hmat d’e zorn dehou hag o vont da guzh d’e zorn kleiz.

Dre an hunvre-ze en em welas o kerzout war-lerc’h ar marc’h kalloc’h Rânakos e-pad seiz nozvez ha seiz devez, ma verze al loar hag an heol o sevel dalc’hmat d’e zourn dehou hag o vont da guz d’e zourn kleiz.

Hag eñ e-unan-penn ouzh trizek, ne dermas ket da zistagañ e vag evit redek war-lerc’h Erkuniz.

Hag hen e-unan-penn ouz trizek, ne dermas ket da zistaga e vag evit redek war-lerc’h Erkuniz.

War-lerc’h ar re a zo digouezhet da benn o hent e teu re-all ha, war-lerc’h ar re a zeu, re-all c’hoazh a sav hag a red d’an armoù.

War-lerc’h ar re a zo digouezet da benn o hent e teu re-all ha, war-lerc’h ar re a zeu, re-all c’hoaz a sav hag a red d’an armou.

Ha, war-lerc’h houmañ, e teuas meur a hini all a gadarneas c’hoazh ar stal.

Ha, war-lerc’h houman, e teuas meur a hini-all a gadarneas c’hoaz ar stal.

War-lerc’h ar Vaouez-Veur, deut da heizez-vleinerez dezho, e treuzas armead ar c’hirvi al lennad wad en ur vourbouilhat.

War-lerc’h ar Vaouez-Veur, deut da heizez-vleinerez d’ezo (2), e treuzas armead ar c’hirvi al lennad-wad en eur vourbouilhat.

Ha kaer he deus bet Izabel dizaliañ anezhañ, adstignañ a raio lasoù en girzhier Koad-Keraudren. Gwazh a se da c’honifled an Aotrou !… Ha mar gallfe gwaskañ Gargam !… Stignañ a eure e lasoù en koadoù hag el lanneier an Aotrou… Ha Gargam a c’haloupe war-lerc’h ar paotr.

Ha kaer he deus bet Izabel dizalia anean, adstigna a raio lasou en girjer Koad-Keraudren. Gwaz a ze da c’honifled an Otrou !… Ha mar gallfe gwaska Gargam !… Stigna a eure e lasou en koajou hag el lanneier an Otrou… Ha Gargam a c’haloupe war-lerc’h ar pôtr.

— Ha war he lerc’h e tilez ur mabig… Pegoulz e vo graet ar vadeziant, pegoulz an interamant ?…

— Ha war he lerc’h e tilez eur mabig… Pegoulz e vo grêt ar vadeiant, pegoulz an interimant [sic, "interamant"] ?…

Ha droug enne enep Bilzig, ha koulskoude, pet gwech n’o devoa ket klevet o mibien o youc’hal war-lerc’h ar paotr : — Bilzig ! Bilzig ! bastard !…

Ha droug enne enep Bilzig, ha koulskoude, ped gwech n’o devoa ket klevet o mibien o youc’hal war-lerc’h ar pôtr : — Bilzig ! Bilzig ! bastard !…

Hag o-daouik spouronet ec’h aent evel daou baourkaezh, hep sellet war o lerc’h.

Hag o-daouik spouronet ec’h ênt evel daou baour kêz, hep sellet war o lerc’h.

Ar brud a oa en em skignet penaos an aotrou marc’heg, fritet gantañ e drantell e Roazhon pe e Pariz, en devoa ranket dont da c’houlenn repu digant e vamm ; darn all a lavare penaos ar marc’heg, erru un tamm en oad, tremenet gantañ e hanter-kant vloaz, a oa deuet da Gervarker da ziskuizhañ, evit disternañ, evit erbediñ an nebeud peadra a oa manet gantañ war-lerc’h ar c’hartoù hag ar merc’hed.

Ar brud a oa en em skignet penôs an ôtrou marc’heg, fritet gantan e drantell e Roazon pe e Pariz, an nevoa ranket dont da c’houlenn repu digant e vamm ; darn all a lavare penôs ar marc’heg, erru eun tamm en oad, tremenet gantan e hanter-kant vlâ, a oa deut da Gervarker da ziskuiza, evit disterna, evit elbedi an nebeud peadra a oa manet gantan war-lerc’h ar c’hartou hag ar merc’hed.

War-lerc'h ar c'hi, nemet da goulz ar pred e ve, e kerzhe atav e vestr, an aotrou Pissoli, adjudant-diwaller kreñvlec'h Berrtomm. Kerkent ha ma veze gwelet fri du Tirfeu, unan pe unan eus ar seizh a youc'he : "22!" hag hini ebet ac'hanomp ne veze tapet o sellout ouzh an oabl.

War-lerc'h ar c'hi, nemet da goulz ar pred e ve, e kerze atao e vestr, an aotrou Pissoli, adjudant-diwaller kreñvlec'h Berrtomm. Kerkent ha ma veze gwelet fri du Tirfeu, unan pe unan eus ar seiz a youc'he : "22!" hag hini ebet ac'hanomp ne veze tapet o sellout ouzh an oabl.

war-lerc'h

war e lerc'h

Sellout a raent war o lerc’h, bep ar mare, evel ma vije bet c’hoazh e-leizh o c’hroc’hen a spont.

Hag ar vran, ar voualc’h, ar gegin, ar pennduig hag holl laboused ar girzhier a hope war-lerc’h Job ha Lom : — « Viltañsoù ! viltañsou ! »

Treuziñ a rejomp kêr en ur sellout war hon lerc'h ur wech an amzer gant aon e vijed deuet war hor seulioù d'hon dastum, ha setu ni war an hent mat.

Treuzi a rejomp kêr en eur sellout war hon lerc'h eur wech an amzer gant aon e vijed deut war hor seuliou d'hon dastum, ha setu ni war an hent mat.

C'hoari stuf. Unan a roe « stuf » d'un all, (touch dezhañ gant e viz) ; an hini stufet a rede war-lerc'h un all, da reiñ stuf dezhañ, hag an dra-se a c'helle padout pell, betek ma sone ar c'hloc'h, pe an añjelus, pe me oar ; an diwezhañ stufet a veze mezhus o vont d'ar gêr.

C'hoari stuf. Unan a roe « stuf » d'eun all, (touch d'ezañ gant e viz) ; an hini stufet a rede war lerc'h eun all, da rei stuf d'ezañ, hag an dra-se a c'helle padout pell, betek ma sone ar c'hloc'h, pe an anjelus, pe me oar ; an diweza stufet a veze mezus o vont d'ar gêr.

Ar vatezh, Jann Robin, ha war he lerc'h, Marianna Touboulig, a ouie lenn Buhez ar Sent da nozvezhioù goañv, disket ma oa bet dezho o lizherennoù gant ma mamm.

Ar vatez, Jann Robin, ha war he lerc'h, Marianna Touboulig, a ouie lenn Buhez ar Sent da nozveziou goañv, disket ma oa bet d'ezo o lizerennou gant ma mamm.

Marc’harid en em zalc’he gant doujañs ur gammed pe ziv war-lerc’h an itron Mosher.

Marc’harid en em zalc’he gant doujañs eur gammed pe ziou war-lerc’h an Itron Mosher.

— « Diwall da vont re vuan, pe e terri da c'hoûg... Diwall da dapout anoued war-lerc'h c'hweziñ... Diwall diouzh ar c'hezeg spontik... Diwall da frikañ ar yer... »

— « Diwall da vont re vuan, pe e terri da c'houg... Diwall da dapout anoued war lerc'h c'houezi... Diwall diouz ar c'hezeg spontik... Diwall da frika ar yer... »

Eñ an hini a rede war-lerc'h ur plac'h yaouank dianav, ur jenoflenn gantañ en un dorn, hag ur barzhoneg en dorn all.

Met n'aen ket va-unan, tudoù, ur c'heneil yaouankoc'h egedon a rede war va lerc'h. Ha piv 'ta ?

Goude kreisteiz ’vat e tarzhas un heol benniget, ha c’hoarzhin a ris leizh-kof e-pad un ebad-liorzh e ti-meur pennrener an enezenn o sellout ouzh un arc’heskob eus iliz Bro-Saoz o c’hoari polod-paliked gant gwragez ha merc’hed yaouank : « Ma ! emezon ouzhin va-unan, n’on ket c’hoazh dare da welout eskob Sant-Brieg ha Treger pe hini Kemper ha Leon o lammat e stumm-se evel ur penn avelet hag o c’haloupat war-lerc’h ur volotenn ken ma fraoñje e[n]-dro dezhañ pastelloù e livitenn du ».

Goude kreisteiz ’vat e tarzhas un heol benniget, ha c’hoarzhin a ris leizh kof e-pad un ebad-liorzh e ti-meur pennrener an enezenn o sellout ouzh un arc’heskob eus iliz Bro-Saoz o c’hoari pollod-palliked gant gwragez ha merc’hed yaouank : « Ma ! emezon ouzhin va unan, n’on ket c’hoazh dare da welout eskob Sant-Brieg ha Treger pe hini Kemper ha Leon o lammat e stumm-se evel ur penn avelet hag o c’haloupat war lerc’h ur volotenn ken ma fraoñje e-dro dezhañ pastelloù e livitenn du ».

Met ken gouez ha ma’ z eo e gwirionez pep den, e teuer gwell [gwall] abred d’en em ober ouzh ar paour kaezh merzherien, ar c’hezeg o sachañ war o lerc’h o bouzelloù, ouzh beogadennoù ar c’hole pennfollet, ouzh ar poulladoù gwad o kaoulediñ war draezh ar redlec’h, ha ret eo din anzav, mar bije bet degouezhet d’al loen lemmgornek toullgofañ unan eu[s] ar vourevien a lamme hag a zifrete e[n]-dro dezhañ, blejet am bije moarvat, ken birvidik hag ar Veksikaned : Olle, Olle, bravo toro !

Met ken gouez ha ma’ z eo e gwirionez pep den, e teuer gwell [gwall] abred d’en em ober ouzh ar paour kaezh merzherien, ar c’hezeg o sachañ war o lerc’h o bouzelloù, ouzh beogadennoù ar c’hole pennfollet, ouzh ar poulladoù gwad o kaoulediñ war draezh ar red-lec’h, ha ret eo din anzav, mar bije bet degouezhet d’al loen lemmgornek toullgofañ unan eur [sic, eus] ar vourevien a lamme hag a zifrete e[n]-dro dezhañ, blejet am bije moarvat, ken birvidik hag ar Veksikaned : Olle, Olle, bravo toro !

Met pa ’z eas kuit d’an diwezh, stouet e benn gantañ ha kalz krommoc’h e chouk, hag eñ o horellañ un nebeudig dre ma krene moarvat e zivhar dindanañ, rak ne oa ket mezv ar Sul-se, darbet e voe din mont war wakaat, ha n’ouzon ket kaer penaos e viris ouzhin da redek war e lerc’h en ur grial : « Ac’hanta geo, mont a rin da Sant-Brieg, met en anv Doue paouezit da ouelañ ! »

Met pa ’z eas kuit d’an diwezh, stouet e benn gantañ ha kalz krommoc’h e chouk, hag eñ o horellañ un nebeudig dre ma krene moarvat e zivhar dindanañ, rak ne oa ket mezv ar sul-se, darbet e voe din mont war wakaat, ha n’ouzon ket kaer penaos e viris ouzhin da redek war e lerc’h en ur grial : « Ac’hañ ’ta geo, mont a rin da Sant-Brieg, met en anv Doue paouezit da ouelañ ! »

Ma'z eus Chouanted war ma lerc'h, / Na'm c'hlaskont ket da c'hastaouiñ, / Da verc'heta na likaouiñ.

Ma 'z eus Chouanted war ma lerc'h, / N'am c'hlaskont ket da c'hastaoui, / Da verc'heta na likaoui.

Kure, yaouank out ha divouedenn da benn, Met, pa vi 'n oad din, ' vo dindan da vlev gwenn, War-lerc'h ar bloavezhioù hir az-po renet, Muioc'hik 'get bremañ a skiant-prenet.

Kure, yaouank out ha divouedenn da benn, Met, pa vi 'n oad din, ' vo dindan da vleo gwenn, War-lerc'h ar bloaveziou hir az-po renet, Muioc'hik 'get bremañ a skiant-prenet.

Arlerc'h an XVIIIvet hag an XIXvet kantved eo bet klozet an tachennoù, evit abegoù perc'hentiezh, hag evit diwall ar chatal ivez.

Gant beurevezh an devezh war-lerc'h, ar gwener anezhi, e tostaer adarre ouzh an aod ha, war-dro kreisteiz ez eomp e-biou da veg Sant-Visant, e korn izelañ ar Portugal.

An eil re [skeudennoù] war-lerc'h ar re all a vo evel rannoù un teulfilm skrivet ha savet war-eeun ganeoc'h...

Ma labour-me eo redek war-lerc'h ar c'horfoù-marv.