(er c'henstrolladoù strizh)
1. (dirak un ak. pe un ag.)
Elfenn a dalvez da sevel anvioù-kadarn pe anvioù-gwan a denn d'udb. zo fall, noazus.
Gwallamzer, gwalldro. Gwallhunvre, gwallzarvoud. Gwalleürus.
2. (dirak un av.)
Elfenn a dalvez da sevel anvioù-verb a denn da oberioù noazus, drouk.
Gwallgas.
EVEZH. : kemm. blot. e deroù an elfenn a lakaer goude gwall-.
Daveenn :
GON.II.HV
pg gwallabourat (bousiller, faire mal un ouvrage).
gwallgempennet
gwall-gempennet
1850
Daveenn :
GON.II.HV
pg gwall-gempenni (fagoter, mal habiller, mal arranger, mettre en mauvais ordre. Part.)
N'eus ket a wallbred.
N'eûz kéd a gwall-bréd.
1850
Daveenn :
GON.II.HV
pg gwall-bréd (il n'y a pas d'urgence).
gwalldailhoù
gwall-daliou
1850
Daveenn :
GON.II.HV
pg gwall-daliou (contorsions, grimaces ou posture extraordinaire).
gwalldeod
gwall-déod
1850
Daveenn :
GON.II.HV
pg gwall-déod (médisant, celui qui médit. mauvaise langue).
gwalldro
gwall-drô
1850
Daveenn :
GON.II.HV
pg gwall-drô (échappée, action imprudente d'un jeune homme qui sort de son devoir), pg gwall-vourd
gwalldroioù
gwall-drôiou
1850
Daveenn :
GON.II.HV
pg gwall-drô (échappée, action imprudente d'un jeune homme qui sort de son devoir. Pl.)
gwallfeiz
gwall-feiz
1850
Daveenn :
GON.II.HV
pg gwall-feiz (superstition, fausse opinion, crédulité en matière de religion), gwall -gréden
gwallgas
gwall-gas
1850
Daveenn :
GON.II.HV
pg gwall-gas (persécuter. vexer. inquiéter. tourmenter par des voies injustes. importuner).
gwallgempenniñ
gwall-gempenni
1850
Daveenn :
GON.II.HV
pg gwall-gempenni (fagoter, mal habiller, mal arranger, mettre en mauvais ordre), pg gwall-wiska
gwallyoul
gwall-ioul
1850
Daveenn :
GON.II.HV
pg gwall-ioul (concupiscence, désir déréglé de posséder l'objet de nos affections. passion pour les plaisirs sensuels, pour la volupté), c'hoañtégez, c'hoañtidigez, temptasion
Daveenn :
GON.II.HV
pg temptasion (tentation, mouvement intérieur qui excite l'homme à une chose. grande envie et quelquefois désir blâmable de faire une chose. [...] voyez "gwall-arnod" et "gwall-ioul").
« Lâret em beus dezho ho poa ur gwallstropad, / Edoc'h war an diskar. »
» Laret em beuz d'ezho ho poa eur gwall stropad, / » Edoc'h war an diskar. »
1867
Daveenn :
MGK
p105
Da heul ar gwallgolloù-se dezho, un niver Skaled ha Sitoned ha sevel en o bagoù ha treuziñ ar mor da vont da ziazezañ o annez en enez Albio.
Da heul ar gwall-gollou-ze d’ezo, eun niver Skaled ha Sitoned ha sevel en o bagou ha treuzi ar mor da vont da ziazeza o annez en enez Albio.
1923
Daveenn :
SKET
p.123
D’ar re-mañ o doa an evned a amheuilh redadeg ar gwagennoù, ar pesked a neuñv e dourioù ar mor, ar gwallvorviled a vev en donderioù anezhañ, toullet o daoulagad, krignet o diweuz hag o daouarn hag o c’hevrennoù mezhus.
D’ar re-man o doa an evned a amheuilh redadeg ar gwagennou, ar pesked a neunv e douriou ar mor, ar gwall-vorviled a vev en dounderiou anezan, toullet o daoulagad, krignet o diweuz hag o daouarn hag o c’hevrennou mezus.
1923
Daveenn :
SKET
p.117
Gant o aon e voe darbet d’an div blac’h gervel o c’hoar ; ar gwallviled, avat, a bellaas dinoaz dezho.
Gand o aon e voe darbet d’an diou blac’h gervel o c’hoar ; ar gwall-viled, avat, a bellaas dinoaz d’ezo.
1923
Daveenn :
SKET
p.110
Izel eo ha traezhek, gwallskubet alies gant ar barradoù-amzer ha luget gant ar [v]orlusenn.
Izel eo ha traezek, gwall-skubet alïes gand ar barradou-amzer ha luget gand ar morlusenn [sic].
1923
Daveenn :
SKET
p.96-97 (+ p.199, "Da reiz[h]a[ñ]" : "P. 97, lin. 2, e lec’h « ar morlusenn » lenn « ar vorlusenn »").
Gwallfinveziñ a reas a-c’houdevezh an holl vagadoù-se dre goll o gouenn evel ar re-all.
Gwall-finvezi a reas a-c’houdevez an holl vagadou-ze dre goll o gouenn evel ar re-all.
1923
Daveenn :
SKET
p.91
Ar bagadoù gwallblanedennet-se, a deñvala bremañ c’hoazh, a-wechoù, ar c’houn anezho tal ar gozhidi, eo ar meuriadoù diouennet a ouenn Vanos (2).
Ar bagadou gwall-blanedennet-se, a denvala breman c’hoaz, a-wechou, ar c’houn anezo tal ar gozidi, eo ar meuriadou diouennet a ouenn Vanos (2).
1923
Daveenn :
SKET
p.90
E-pad navet oad ar bed e voe ergerzhet an douar gant Belios d’e beurskarzhañ eus ar gwallviled hag an euzhadennoù a oa bet engehentet gand ar ramzed (3).
E-pad navet oad ar bed e voe ergerzet an douar gant Belios d’e beurskarza eus ar gwall-viled hag an euzadennou a oa bet engehentet gand ar ramzed (3).
1923
Daveenn :
SKET
p.30
Ouzh strobinellerezh mibien ar gwez, ouzh ar wallavel o c’hwezhañ a-ziwar ar vro anezho, ouzh o garmoù-hud ha trouz o zaboulin-hudañ, daspugnerezh erevent, saverezh arnevoù, e vezoc’h, c’hwi hag ho kourvibien, gwarezet gantañ.
Ouz strobinellerez mibien ar gwez, ouz ar wall-avel o c’houeza a-ziwar ar vro anezo, ouz o garmou-hud ha trouz o zaboulin-huda, daspugnerez êrevent, saverez arneou, e vezoc’h, c’houi hag ho kourvibien, gwarezet gantan.
1923
Daveenn :
SKET
p.123 (p.199, "Da reiz[h]a[ñ]" : P. 123, lin. 4, e lec’h « o garmou-hud » lenn « o c’harmou-hud »).
Al le a reas na c’houzañvje ket gwalldonkadur an Evn.
Al le a reas na c’houzanvje ket gwall-donkadur an Evn.
1924
Daveenn :
SKET.II
p.52
Pep gwallober, pep gwallc’her, pep gwallvenoz, kerkent ha gwelet, kerkent ha klevet, kerkent ha meizet, argas-i diouzh da spered, evit o feurankounac’haat.
Pep gwall-ober, pep gwall-c’her, pep gwall-venoz, kerkent ha gwelet, kerkent ha klevet, kerkent ha meizet, argas-i diouz da spered, evid o feurankounac’haat.
1924
Daveenn :
SKET.II
p.28
gwall-lakaat
1931
Daveenn :
VALL
Rakskrid p XXXIV (maltraiter, mettre à mal)
gwallaozañ
gwallaoza
1931
Daveenn :
VALL
Rakskrid p XXXIV (maltraiter)
gwall-
1931
Daveenn :
VALL
Rakskrid p XXXIV (mal-), pg (des) appétit(s ; en mauv. part. gwall- ou drouk-)
