I.
(db. an traoù)
1. (db. ar skiantoù, meizerezh an dud) Splann, spis, fraezh.
Gwelet, klevet reizh. Gwelet reizh ar wirionez : he meizañ splann. Gouzout an traoù reizh, reizh-mat.
[1954] E-pad hon treuz betek Sant-Per-Mikelon ne voe ket da dortañ, rankout a rejomp teurel eor hep dale, ha menel sac’het un toullad devezhioù, Doue hepken a ouie reizh-mat pelec’h, o vezañ ma ’z oamp tapet gant al latar.
2. (db. an traezoù, an traoù)
Lakaat an traoù reizh : en urzh vat, evel ma tleont bezañ.
3. (db. mont en-dro an traoù)
Mat, ingal.
Evel-se ez ay pep tra reizh hag en urzh.
II.
(db. an dud)
1. [1659] (db. emzalc'h an dud)
Frank, didro.
2. [1659] (db. oberoù an dud)
Da vat, krenn.
Evit bezañ ezel eus ar Poellgor ez eo ret komz ar yezh brezhoneg reizh-mat.
Evit beza ezel eus ar Pouellgor ez eo red komz ar yez brezonek reiz-mad.
1909
Daveenn :
REZI
p. 9
Setu perak reizh-mat e ra anezhañ kanenn ar Garnuted « an den-meur e pleg an holl outañ, ar penngadour doujet ma sav an doueed zoken dirazañ en ur devel ».
Setu perak reiz-mat e ra anezan kanenn ar Garnuted « an den-meur e pleg an holl outan, ar pengadour doujet ma sav an doueed zoken dirazan en eur devel ».
1923
Daveenn :
SKET
p.38
A-benn ur pennad ec’h eveshaas na rae he c’hoarezed, war-bouez poaniañ, hag i roeñverezed ampart hag o roeñvat reizh, nemet kas en enep d’an tu ma strivent hag en enep dezhi hec’h-unan.
A-benn eur pennad ec’h eveseas na rae he c’hoarezed, war-bouez poania, hag i roenverezed ampart hag o roenvat reiz, nemet kas en eneb d’an tu ma strivent hag en eneb d’ezi hec’h-unan.
1923
Daveenn :
SKET
p.108
danveziet reizh
danveziet-reiz
1931
Daveenn :
VALL
pg (de bon) aloi
— « Lom, heñchit reizh ar vag ’ta ! » — « Heñchañ mat a ran anezhi, Job. » — « Ne rit ket. Mont a ra he fri da skeiñ ouzh ar ribl ! » — « Ne da ket, Job. » — « Mont a ra, pa lavaran deoc’h. » — « Pa lavaran-me, ne da ket… Oc’ho ! oc’ho !… »
1944
Daveenn :
ATST
p.108
E-pad hon treuz betek Sant-Per-Mikelon ne voe ket da dortañ, rankout a rejomp teurel eor hep dale, ha menel sac’het un toullad devezhioù, Doue hepken a ouie reizh-mat pelec’h, o vezañ ma ’z oamp tapet gant al latar.
E-pad hon treuz betek Sant Per Mikelon ne voe ket da dortañ, rankout a rejomp teurel eor hep dale, ha menel sac’het un toullad devezhioù, Doue hepken a ouie reizh mat pelec’h, o vezañ ma ’z oamp tapet gant al latar.
1954
Daveenn :
VAZA
p.106
Hogen d'ho kaout / Am digas deoc'h ho taou chouant, / A lâr on par d'an Aerouant, / Da vezañ barnet amañ reizh / En an' ar Roue hag ar Feiz, / En abeg vil d'un torfed kriz, / Un deiz bennak, d'o meno ' ris.
Hogen d'ho kaout / Am digas deoc'h ho taou chouant, / A lar on par d'an Aerouant, / Da veza barnet amañ reiz / En an' ar Roue hag ar Feiz, / En abeg vil d'eun torfed kriz, / Eun deiz bennak, d'o meno ' ris.
1960
Daveenn :
PETO
p73
Un dirouestl d'ar gudenn am eus kavet 'velkent : / Ur pezh ofiser gall, e penn e c'hamached, / Du-se, war-zu ar vourc'h, 'oa o tont gant an hent / Ha setu, diwar e varc'h, pezh en deus ragachet / En e safar iskis a zisplegas din reizh / Unan eus e baotred ginidik a Vreizh.
Eun dirouestl d'ar gudenn am eus kavet 'velkent : / Eur pez ofiser gall, e penn e c'hamached, / Du-ze, war-zu ar vourc'h, ' oa o tont gant an hent / Ha setu, diwar e varc'h, pez en deus ragachet / En e savar iskis a zisplegas din reiz / Unan eus e baotred ginidik a Vreiz.
1960
Daveenn :
PETO
p33
Ne vimp ket trubard ez keñver / Ha pemp munudig ' roomp dit / Da zilorañ ha kempenn stad / Da ene lous, 'raok ma 'z ay kuit / Da glevout reizh setañs Hon Tad.
Ne vimp ket trubard ez keñver / Ha pemp munudig ' roomp dit / Da zilora ha kempenn stad / Da ene louz, 'raok ma 'z ay kuit / Da glevout reiz setañs Hon Tad.
