Dezverkoù all

Distagadur

Stankter implij : 

Testeniekaet e : 
NDBF
GBAHE

Stummoù pleget : 
7
Diskwel ar stummoù pleget

Termenadur :  Kuzhat an termenadur

I. Doar./Stn. A. DEREAT OUZH UDB. : a zere (I 2) ouzh an dra-se. Uhelennoù dereat ouzh ar magañ loened. B. (db. an traoù) 1. A c'haller asantiñ dezhañ. Ur priz dereat. Dereat eo an divizoù-se. 2. Kempenn, na laka ket da gavout abeg ennañ. Ur gwiskamant dereat. An ti zo dereat evit un den kozh. Un dimeziñ dereat he deus graet. 3. Zo diouzh reolennoù bevañ ar gevredigezh. N'eo ket dereat e leuskel en noazh. Ren ur vuhez dereat. Dereat e oa dezhañ goulenn an aotre. 4. Dre ast. Plijus, aes en em ober outañ. Karantez verc'h zo dereat. Gant dilhad tomm ha bevañs mat / Pep miz goañv zo dereat. C. (db. an dud) Seven, reizh e emzalc'h e-keñver an dud all. Un den dereat-bras eo. II. Adv. En un doare dereat (I B). Ar brezhoneg a oar dereat. Gwisket eo dereat.

Skouerioù istorel : 
67
Kuzhat roll ar skouerioù

dereat

1659
Daveenn : LDJM.1 pg accort, beau, propre, seant, sortable

n'eo ket onest na dereat

1659
Daveenn : LDJM.1 pg messeant

dereat eo deoc'h prezeg

1659
Daveenn : LDJM.1 pg (il vous) siet (bien a parler)

ma ve dereat deoc'h ar gwiskamant-mañ

1659
Daveenn : LDJM.1 pg (si cet habit vous) sied (bien)

Ned eo ket dereat an dra-se.

1732
Daveenn : GReg pg malhonnete (Cela est bien mal honête).

reiñ ur furm dereat da un dra

1732
Daveenn : GReg pg forme (Donner une forme convenable à une chose.)

dereatoc'h

1732
Daveenn : GReg pg galant (-e, honête, civil)

Un den eo evit an dereatañ.

1732
Daveenn : GReg pg galant (C'est un galant homme.)

en ur feson dereat, onest

1732
Daveenn : GReg pg decemment

ez dereat

1732
Daveenn : GReg pg decemment

dereat ve, ma

1732
Daveenn : GReg pg (il seroit) décent (que)

Un den eo an dereatañ.

1732
Daveenn : GReg pg galant (C'est un galant homme.)

dereatañ

1732
Daveenn : GReg pg galant (-e, honête, civil)

dereatañ

1732
Daveenn : GReg pg galant (-e, honête, civil)

dereat

1732
Daveenn : GReg pg assorti (convenable), bienseant (qui sied bien à), civil (ile, honête & raisonnable), convenable, decemment, décent, forme (Qui est dans les formes.), galant (-e, honête, civil)

dereat

1732
Daveenn : GReg pg avenant (ante, qui est propre, gracieux, qui a bon air), beau (bienseant)

dereatoc'h

1732
Daveenn : GReg pg avenant (ante, qui est propre, gracieux, qui a bon air), beau (bienseant), bienseant (qui sied bien à), civil (ile, honête & raisonnable)

dereata

1732
Daveenn : GReg pg avenant (ante, qui est propre, gracieux, qui a bon air), beau (bienseant), bienseant (qui sied bien à), civil (ile, honête & raisonnable)

an entof-se ned eo ket dereat, ne dere ket gant egile

1732
Daveenn : GReg pg avenant (cette étoffe n'est pas avenante, elle ne sied pas bien avec celle-là)

bezañ dereat

1732
Daveenn : GReg pg avenant (etre avenant, propre, bienseant), convenir (être sortable, bienséant), (être) décent

bet deread

1732
Daveenn : GReg pg avenant

lojet dereat

1732
Daveenn : GReg pg (très-) bien (logé)

ar pezh a zo dereat

1732
Daveenn : GReg pg bienseance (ce qui est commode & utile)

an ti-hont a voe dereat evitañ

1732
Daveenn : GReg pg (cette maison à sa) bienseance

an ti-hont a voe dereat dezhañ

1732
Daveenn : GReg pg (cette maison étoit à sa) bienseance

bezañ dereat

1732
Daveenn : GReg pg (etre) bienseant

bet dereat

1732
Daveenn : GReg pg (etre) bienseant

an onestiz a zo dereat da ur plac'h

1732
Daveenn : GReg pg (il est) bienseant (à une fille d'être modeste)

dereatañ

1732
Daveenn : GReg pg civil (ile, honête & raisonnable)

en ur feson dereat

1732
Daveenn : GReg pg civilement (honêtement), (d'une manière) convenable, galamment

ul lod dereat eus an deog dlead da reiñ, pe, da baeañ da ur vikel perpetuel

1732
Daveenn : GReg pg congrue (portion congruë)

ur gwiskamant dereat d'e stad

1732
Daveenn : GReg pg (un habit) convenable (à son état)

ober ur fortun dereat

1732
Daveenn : GReg pg (faire un mariage) convenable (sortable)

ar pezh ned eo ket dereat

1732
Daveenn : GReg pg malhonnete

N'eo ket dereat abekiñ den.

1850
Daveenn : GON.II pg abéki (Il n'est pas honnête de contrefaire quelqu'un).

dereat

1850
Daveenn : GON.II pg déré, déréad (Décent. Bienséant. Convenable. Sortable. Honnête. Civil. Poli. - Technique, propre à un art, qui convient à un art), amzéré, kempenn, jaozapl

N'eo ket dereat ar pezh a rit aze.

1850
Daveenn : GON.II pg déré, déréad (Ce que vous faites là n'est pas décent).

Un dimeziñ dereat he deus graet.

1850
Daveenn : GON.II pg déré, déréad (Elle a fait un mariage convenable, sortable).

Un den dereat-bras eo.

1850
Daveenn : GON.II pg déré, déréad (C'est un homme fort poli, fort honnête).

N'eo ket dereat dibrennañ e sae evel-se.

1850
Daveenn : GON.II pg dibrenna (Il n'est pas décent d'ouvrir ainsi son habit).

Kranañ e gein a-ouez an holl n'eo ket dereat.

1850
Daveenn : GON.II.HV pg kréña, kraña (Il n'est pas poli de se gratter le dos en compagnie).

Evel-se ez eo bet kollet / Darn tiadoù tudjentiled, / Tudjentiled ha rouanez / Kouezhet maner kaer o furnezh, / Dre ma kredent ne voa dereat / D'ur vamm itron bezañ mamm vat, / Magañ he mab, he merc'h vihan, / Koll he gened, kaout re a boan, / Bezañ evel ur vamm-diegezh.

1867
Daveenn : MGK p136-137

Neb piv bennak o lenno a dommo e galon evit an aotrou Doue, evit ar wirionez, evit e vro, evit kement tra a zo mat, ha c'hwek, ha dereat, hag a rank da vezañ meulet.

1867
Daveenn : MGK Rakskrid XI

Meur a bried dereat kinniget da Rok-ounn, / Ar goantig o c'have diouti kalz re zister ?

1867
Daveenn : MGK p55

Kement-mañ c’hoazh a glot dereat-tre gant ar pezh a lavar hor c’hanennoù hag hon danevelloù eus meurded, kened ha sioulded al lec’hioù glasvezus-hont ma voe ganet Manos ha Bena ; an deliaoueg digenvez ma tremenjont o bugaleerezh dienkrez hag o yaouankiz ; ar gouelec’hiou bleuñvek m’en em garjont ha ma savjont enno engroez o mibien hag o merc’hed ; ar c’hoadoù ma weljont o tremen, ur wech ha pevar-ugent lerc’h-ouzh-lerc’h, koroll ar pevar c’houlz-bloaz ; ar gwezegoù e-lec’h a-nebeudoù, a viz da viz, a noz da noz, e kannder ar beurevezhioù, e sioulder ar c’hreistevezhioù, e ruzder an abardaevezhioù, e tibunas red o buhez.

1923
Daveenn : SKET p.48-49

Dre gomz dereat e tisklêrias an henañ, Mandonios, ez oa deut, eñ hag e zaou vreur, dre m’o doa da emguzuliata gant ar gwerc’hezed sakr diwar-benn traoù a bouez ret o c’henverat didest-kaer ; ha bezañ diwezhat anezhi, e krede na nac’hjent ket o digemerout ; o-unan ha diarm e teuent, fizius en enor hag e lealded an teir rouanez.

1923
Daveenn : SKET p.102

Kendalc’hit en ho nerzh hag en ho kwevnded dre c’hoarioù-ouesk pemdeziek ha dereat !

1923
Daveenn : SKET p.51

dereat

1931
Daveenn : VALL pg acceptable, (bien) assorti(s), bienséant, bon (pour; sens matériel)

dereat ouzh

1931
Daveenn : VALL pg approprié à

Ma c'hell hiziv an douarstummadouriezh reiñ un diskleriadur dereat d'an aberioù ha d'ar fiordoù, n'he deus ket paret ar wirionez kerkent ha m'o deus hon diagentidi pledet gant kudenn orin ar stummoù-se.

1943
Daveenn : TNKN p92

Kent dispartiañ, Yann Ar Fusteg ha Gwilh Ar C'horfeg a alias e vije dereat treiñ anv an « Union Régionaliste » e brezhoneg.

1944
Daveenn : EURW.1 p69

Ur wreg kozh gant ur c’hoef giz an Enezenn, a vez graet « jibilinenn » anezhi, am digemeras dereat, ha pa lavaris e teuen a-berzh an aotrou Vallée, e reas ton din muioc’h c’hoazh.

1944
Daveenn : EURW.1 p.93

Ne gaven ket se dereat etre bugale, o dije dleet bezañ war ar memes renk.

1944
Daveenn : EURW.1 p32

Evit kavout d’am goulenn ur respont dereat e vefe ret bezañ gouiziek e kement gouiziegezh, hag a-boan ma ’m eus-me uzet foñs ur bragoù war skiñvier ar skolioù.

1944
Daveenn : ATST p.8

— « Peoc’h ! Lom, ne welit ket an dud o tont en-dro eus ar pardon ? Ne vefe ket dereat c’hoarzhin ne [sic, "na"] kanañ dirazo. Peoc’h ’ta, ha kemerit un aer trist ! »

1944
Daveenn : ATST p.18

« An heritaj a vo deomp, Lom ; mes un dra dereat e vefe en em glevout diwar-benn al lodenn a zegouezh da bep hini ac’hanomp. »

1944
Daveenn : ATST p.120

N'eus ket ul lec'h all dereatoc'h da soñjal ha da sevel an ene, unan muioc'h peoc'hus d'ar galon.

1944
Daveenn : EURW.1 p17

N'en doa kaoz gant hounnezh nemet dres pezh a oa dereat.

1949
Daveenn : SIZH p.49

- Ne garfen ket teurel ar maen kentañ outo. Du-mañ, hervez testeni va daoulagad, - nemet aet omp kuit d'hon unnek vloaz ! - n'am [sic] eus gwelet nemet skouerioù mat, ha merc'hed eus an dereatañ, ha fidel d'o relijion.

1949
Daveenn : SIZH p.53

Santout a reas ur pik en e galon. Toc'hal a reas ez dereat, a greiz ar vali. Pa ne fiñve ket eben, e tostaas outi war e bouez.

1949
Daveenn : SIZH p.41-42

Paotred dereat eo va c'henvreudeur. Divizoù frouezhus e talc'hot ganto ivez.

1949
Daveenn : SIZH p.58

Fellout a reas din tañva ar madigoù iskis-se ; ne oant ket blazet fall petra bennak ne oa ket dereat-kenañ o stumm.

1954
Daveenn : VAZA p.133

Ha n’eo ket gant landourc’hennoù, gant kantouilhennoù a-vicher o deveze d’ober, evel ma kredfe deoc’h ; nann da, gant merc’hed ar bobl, ne lavaran ket, met gant plac’hed dereat hag a-zoare.

1954
Daveenn : VAZA p.170

Boued fonnus a vez eno, ha bez ’eus ivez kambroù dereat na goustont ket gwell [gwall] ger.

1954
Daveenn : VAZA p.174

Na, pa ne spontomp rak hor skeud / Ha, pa c'houzomp, 'tre gaou ha gwir, / Pezh ' zo dereat da zilenn, / E tibabomp dinec'h, bilen, / Ha n'ac'h eus mui da vevañ hir !

1960
Daveenn : PETO p76

Marteze o deus desket a-benn bremañ an dud ober un implij dereatoc'h gant ar pezh a brenont.

1985
Daveenn : DGBD p39

[...] ar frejoù evit goprañ ur breutaer da skouer -2000 euro evit ur prosez boas a zo dereat- hag an telloù-kastiz.

2015
Daveenn : DISENT p86

Ofis publik ar brezhoneg